Bellen metonze Italië-correspondent

Kunnen de Italianen hun kerstcadeaus wel vergeten door de havenstakers in Triëst?

Alle Italianen moeten vanaf vrijdag een coronatoegangsbewijs tonen als ze naar hun werk gaan. Uit protest willen havenmedewerkers daarom de belangrijke haven van Triëst platleggen. We bellen met correspondent Rosa van Gool, die vertelt wat het land te wachten staat.

Vanaf vrijdag moeten alle Italianen bewijs laten zien om aan te tonen dat ze gevaccineerd, recentelijk hersteld of negatief getest zijn. Beeld REUTERS
Vanaf vrijdag moeten alle Italianen bewijs laten zien om aan te tonen dat ze gevaccineerd, recentelijk hersteld of negatief getest zijn.Beeld REUTERS

Wat verandert er precies in Italië?

‘Alle werknemers moeten een coronatoegangsbewijs tonen als ze naar hun werk gaan. Dit betekent dat niet-gevaccineerden zich om de dag moeten laten testen, tenzij ze recentelijk hersteld zijn van een besmetting. Het maakt niet uit of je voor de overheid of de private sector werkt. De maatregel geldt voor zzp’ers, voor schoonmakers die bij iemand thuis komen, voor iedereen. Alleen als je thuiswerkt, hoef je geen toegangsbewijs te hebben, maar in de regels staat dat bedrijven niemand expres thuis mogen laten werken omdat diegene geen geldige coronapas heeft. Hoe ze dat denken te gaan handhaven, geen idee.

‘Een test kost 15 euro, dus het gaat al gauw om honderden euro’s per maand. Sommige bedrijven hebben aangekondigd dat ze tests voor hun werknemers gaan betalen, maar dat doen ze lang niet allemaal. Wie zonder geldige toegangspas naar het werk gaat, kan geschorst worden zonder behoud van salaris en een boete van 600 tot 1.500 euro krijgen.’

Wat wil de Italiaanse overheid hiermee bereiken?

‘Dat meer mensen zich laten vaccineren. Dat is geen geheim. De overheid had zich als doel gesteld om 80 procent van de 12-plussers volledig te vaccineren. Dat percentage is inmiddels gehaald, maar ze willen het blijkbaar nog verder omhoog krijgen.’

In reactie hierop zijn er potentieel ontwrichtende acties aangekondigd. Wat staat er te gebeuren?

‘Toen deze maatregel werd aangekondigd, in september, waren de reacties in Italië best lauw. Er gebeurde weinig. Maar de laatste tijd lijkt het alsof de tegenstanders wakker zijn geschrokken.

‘Afgelopen weekend was er in Rome een grote demonstratie met vele duizenden deelnemers. Leden van de neofascistische beweging vielen een vakbondsgebouw aan. Dat heeft de berichtgeving over het protest overschaduwd. Begrijpelijk natuurlijk, maar hierdoor is onder tegenstanders van het toegangsbewijs, waarvan de meeste natuurlijk niets met neofascisten te maken hebben, het gevoel versterkt dat ze niet worden gehoord.

‘Voor vrijdag zijn er een heleboel demonstraties en acties aangekondigd. De grootste actie is naar verwachting de staking in Triëst, de belangrijkste haven van Italië. De vakbond heeft aangekondigd dat havenmedewerkers vijf dagen het werk neer zullen leggen. Als ze de haven plat weten te leggen, gaat dat veel geld kosten. De krant La Repubblica kopte al op de voorpagina: vergeet de kerstcadeaus maar. Al is dat misschien wat voorbarig.’

Jij bent er vandaag bij in Triëst?

‘Ik ga kijken of het allemaal echt zo drastisch is als gezegd. De vakbond zegt steun te hebben van 90 procent van de werknemers, we zullen zien of dat zo is. En ik wil stakers vragen wat hen beweegt. 40 procent van de havenmedewerkers is niet gevaccineerd, maar een veel groter deel zou het protest steunen. De voorman van de staking is ook gewoon gevaccineerd. Het is dan ook geen antivax-protest, maar een principiële demonstratie tegen vaccinatiedrang. Dat principiële punt wordt hier in Italië veel minder gemaakt dan in Nederland, heb ik het idee.

‘Verder ligt het percentage gevaccineerden in Triëst beduidend lager dan in de rest van Italië. Twee weken geleden waren er lokale verkiezingen, waarbij een kleine, populistische antivaxpartij flink gegroeid. Ik hoop erachter te komen waarom dit sentiment juist in Triëst zo sterk leeft.’

En de rest van de Italianen, hoe denken die erover?

‘De meerderheid heeft er geen probleem mee, blijkt keer op keer uit peilingen. Dat merk je ook doordat de acties relatief beperkt blijven. Eerder riep de vakbond dat álle havenmedewerkers in Italië het werk zouden neerleggen, maar dat is helemaal niet zo.

‘Wel zijn er grote zorgen over de vrachtwagenchauffeurs. Van hen zou 30 procent niet zijn gevaccineerd, dus die zouden zich allemaal moeten laten testen. Het wordt spannend of zij allemaal bereid zijn dat te doen. Dat kan mogelijk dus nog uitmonden in chaos.’

Hoe gevoelig ligt het coronatoegangsbewijs in de Italiaanse politiek?

‘Italië heeft een regering van nationale eenheid, alle partijen op één na zijn daarbij betrokken. Er moeten dus meerdere partijen weglopen, wil de regering hierover vallen. De acties tegen de coronapas zouden wel heel erg uit de hand moeten lopen voordat dat gebeurt. Zelfs de rechts-populistische Lega, die nog wel eens flirt met de anticoronapasbeweging, kan niet al te hard tekeergaan: die partij levert nota bene de minister van Economische Ontwikkeling, die deze maatregel mede invoert. Ook voor de populariteit voor premier Mario Draghi voorzie ik weinig problemen. De mensen die tegen de coronapas zijn, moeten toch al niks van hem hebben.’

Meer over