Kun je met voeding je immuunsysteem verbeteren?

Over de invloed van voeding op onze gezondheid. Deze week: kun je met voeding je immuunsysteem verbeteren?

Aliëtte Jonkers
null Beeld Eline van Strien
Beeld Eline van Strien

Het is weer zover: het snotseizoen is begonnen. Als de R in de maand is, kwakkelen sommige mensen van het ene verkoudheidsvirus naar het andere. 'Ik heb totáál geen weerstand', verzuchten ze als het zoveelste hoest- en proestfestijn zich aandient. Maar vaak verkouden zijn in de winter zegt niets over de kwaliteit van je immuunsysteem, zegt Huub Savelkoul, hoogleraar celbiologie en immunologie in Wageningen. Sterker nog: 'Als je wilt weten of het immuunsysteem goed functioneert, kun je ook je eigen ontlasting gaan bekijken.' Pardon?

De professor meent het. Als je echt een afweerstoornis zou hebben, had je veel meer klachten dan alleen griep en verkoudheid. In dat geval zou je overal in je lijf pijnlijke infecties en ontstekingen hebben, van huidaandoeningen tot kaakontstekingen en darminfecties. Maar als er in de winter af en toe een virusje de kop opsteekt, terwijl er ook elke dag een glanzende, welgevormde en stevige drol in de pot ligt, is er weinig reden tot zorg.

Het goede nieuws: met de juiste voeding kun je de 'looks' van je ontlasting flink verbeteren. En dat kan, zegt Savekoul, door meer groente te eten. Liefst 250 gram per dag, zoals de nieuwe Schijf van Vijf dicteert. Groente bevat lekker veel vezels en die bevorderen de kwaliteit van de darmflora.

Darmbacteriën

'Het immuunsysteem heeft een nauwe samenwerking met de darmen', zegt Savekoul. 'We hebben allemaal honderden verschillende bacteriën in onze darmen die ons immuunsysteem in balans houden. Bij ouderen neemt de hoeveelheid en soortenrijkdom van darmbacteriën af. Dat is ook het geval na bijvoorbeeld een zware antibioticakuur of bij mensen die last hebben van reizigersdiarree.'

In het geval dat iemand voortdurend last heeft van diarree, kan het volgens Savekoul wel zin hebben je darmflora en dus je immuunsysteem kortdurend een handje te helpen. Je kunt dan overwegen probiotica te nemen, yoghurtdrankjes met een bepaalde soort levende bacteriën. 'Maar dat is flauwekul als je ontlasting er normaal uit ziet.'

Er is nog een ander argument voor het eten van veel groenten: ze bevatten antioxidanten die bepaalde functies van het immuunsysteem stimuleren. Onderzoek toont echter keer op keer aan dat de meeste Nederlanders veel te weinig groente binnenkrijgen.

Savekoul: 'De gemiddelde Nederlander haalt de 150 gram uit de vórige 'Schijf van Vijf' niet eens.' Dat is volgens hem ook de reden dat veel mensen vitaminepillen slikken. Lang niet altijd verstandig, stelt hij. 'Door lukraak vitamines te slikken, breng je de boel uit balans. Al die losse componenten kunnen dan averechts werken.'

En de tegenstanders die roepen dat het immuunsysteem een complex en ondoordringbaar systeem is, waaraan je niets kunt veranderen? Te kort door de bocht, oordeelt Savelkoul. 'Je kunt je immuunsysteem wel degelijk beïnvloeden, maar je moet wel aan de juiste knoppen draaien.'

Hoe? Gebruik de BRAVO-methode, zegt de Wageningse hoogleraar: de B van beweging (zoveel mogelijk), de R van roken (niet doen), de A van alcohol (wees matig), de V van voeding (compleet) en de O van ontspanning en slaap (niet overslaan). En vergeet vooral niet in de pot te kijken.

Heeft u ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar voeding@volkskrant.nl

Meer over