Kun je echt lentekriebels krijgen?

IANTHE SAHADAT

We zien lammetjes in de wei, de natuur staat in bloei, alles kleurt en geurt groen: de lente is begonnen. We worden vrolijker, flirteriger en energieker. We krijgen lentekriebels.

Of is dat onzin?

'Met de komst van de lente verandert er wel degelijk van alles in het lichaam', zegt internist-endocrinoloog Liesbeth van Rossum van het Erasmus Medisch Centrum. Van Rossum houdt zich bezig met hormonen en de stofwisseling. Van de talloze hormonen die in ons lijf rondwaren, reageert er een aantal sterk op de komst van de lente.

Allereerst melatonine, een stofje dat samenhangt met het dag- en nachtritme. Van Rossum: 'Melatonine wordt onderdrukt of aangemaakt op basis van een signaaltje dat via het netvlies in de ogen aan de hersenen wordt afgegeven op basis van het daglicht.' In de lente worden de dagen langer en is er meer licht, met als resultaat dat we overdag veel minder melatonine aanmaken. Wat direct zorgt voor meer energie.

Het tweede hormoon dat wordt beïnvloed door het verloop van de seizoenen is serotonine, het gelukshormoon. 'De stofwisseling van dit hormoon verandert in de lente, al weten we niet precies waarom. Er is netto meer van beschikbaar en dat zorgt dat de stemming omhoog gaat.' We worden vrolijker, gelukkiger en krijgen meer energie. Wel kan het per persoon nogal verschillen hoe hevig we reageren op de komst van de lente. Hoe je reageert op serotonine is genetisch bepaald.

Zoals depressies vaker voorkomen in de herfst en winter, komen manische episodes vaker voor in de lente, zegt Van Rossum.

Een andere stemmingsbeïnvloeder die reageert op de komst van de lente is dopamine. 'De effecten van dopamine zijn dan sterker en ook dat zorgt voor meer energie en een betere stemming.'

De meeste hormonen worden in elk geval ten dele beïnvloed door de toegenomen lichthoeveelheid. Van dopamine wordt zelfs vermoed dat de effecten gunstiger zijn bij een hogere temperatuur.

Als laatste noemt Van Rossum het minder bekende hormoon BDNF (brain derived neurotrophic factor), wederom een stemmingsmaker. BDNF speelt een belangrijke rol bij allerlei leerprocessen en is eveneens seizoensgevoelig.

Leiden lentekriebels ergens toe? Hebben mensen bijvoorbeeld meer zin om tussen de lakens te duiken en resulteert dat in een jaarlijkse geboortegolf negen maanden na de start van de lente?

Opmerkelijk genoeg is het tegenovergestelde het geval. De grote geboortepiek ligt rond juli, augustus en september, dus wat dat betreft hebben mensen meer last van herfstkriebels, zegt Jan Kremer, gynaecoloog en hoogleraar aan het Radboud UMC. 'Vorig jaar zijn in juli 15.792 kinderen geboren. In december 13.645. Dat is fors minder. En dat is elk jaar zo.'

De cyclus van de vrouw is niet seizoensgebonden, zoals bij veel dieren wel het geval is, licht Kremer toe. Mensen zijn geen seasonal breeders. 'De vruchtbaarheid van de vrouw is het hele jaar door gelijk en dat geldt ook voor de kwaliteit van het mannelijk zaad.'

Ook een vraag voor deze rubriek?

Mail naar gezond@volkskrant.nl

undefined

Meer over