Krieken

Het was weer raak in week twaalf: een treinongeluk in België met zes doden. Week twaalf is een gevaarlijke week, elk jaar weer....

De oorzaak zit niet zozeer in de overgang naar de zomertijd als wel in de klok zelf. De klok had nooit uitgevonden mogen worden. De mensheid werd voor de komst van de klok door slechts één ding geregeerd: de zon. De zon is een natuurlijke klok, waarop ons gestel is afgestemd en daarom loopt die klok altijd gelijk. De mens werd gewekt door het krieken van de dag. Niets aan de hand, ieder ging zijn gangetje.

De klok heeft de zaak danig in de war geschopt. Dat komt doordat de klok niet in staat is de tijd van krieken (opstaan) te laten variëren, zoals de zon dat zo mooi doet. In de zomer is het vroeger licht dan in de winter. De tijd van opstaan (zeven uur) op de mechanische klok is helaas altijd hetzelfde. Daarom is de zomertijd uitgevonden. Je maakt de tijd van opstaan variabel. Het gaat alleen abrupt, vandaar die ongelukken.

Er zijn her en der al suggesties gedaan om de klokken elektronisch aan te passen en de zomertijd geleidelijk te laten ingaan.

Persoonlijk ben ik voor een totale ommezwaai voor wat betreft het uurwerk. De zon staat daarbij centraal. Het liefst zou ik een klok willen maken waarvan de wijzerplaat met een lange slinger is verbonden. Die slinger zou in een jaar tijd op en neer moeten slingeren. Dan varieert de tijd van opstaan met het krieken van de dag. Nadeel is dat de afmeting van die slinger de mondiale grenzen zou overschrijden. Toch heb ik een slinger uitgevonden die in een jaar tijd op en neer gaat. Ik ben hem aan het maken.

Ik begon met een bezemsteel. Die heb ik onder een hoek van 52 graden gemonteerd op een tafel. Hij is gericht naar het noorden en op die manier loopt de bezemsteel evenwijdig aan de aardas. Aan de bovenkant is een schakelklok opgehangen in een draaibare beugel.

Eigenschap van een schakelklok is dat hij in een etmaal slechts één keer ronddraait en niet twee keer zoals een gewone klok. De schakelklok draait daarom even snel als de aarde, alleen in tegengestelde richting. Hij staat dus eigenlijk stil en de aarde draait onder hem door. Hij is gestoken in een contactdoos, waaraan zich een sneldraaiend schijfje bevindt. De zaak wordt in evenwicht gehouden door een contragewicht dat met een stekker in de tijdschakelaar is gestoken. Het schijfje draait evenwijdig aan het vlak waarin de aarde om de zon draait. Als gevolg van de vrije ophanging blijft het schijfje in dezelfde richting draaien.

Het cijfer 12 op de tijdschakelaar zal nu voortdurend naar de zon wijzen, dag en nacht. Als ik met secondelijm een stokje plak op de 12, dan slingert de bezemsteel in een jaar tijd op en neer onder het stokje. De aarde zelf is het gewicht aan de slinger.

Meer over