Reportage

Kreeg Fokke V. nou wel of geen geld om de teststraat in de fik te steken? Voor het OM maakt het niet uit

In januari staken Urkse jongeren een teststraat in de fik. Een van de verdachten staat nu voor de rechter. Wat er nu precies gebeurt is blijft vaag. Het zou allemaal wat uit de hand zijn gelopen. Het OM is op zoek naar opzet in het spel. Tot nu toe tevergeefs.

Schade bij de coronateststraat van de GGD op Urk. De brand zou vooraf georganiseerd zijn. Of juist niet.  Beeld ANP
Schade bij de coronateststraat van de GGD op Urk. De brand zou vooraf georganiseerd zijn. Of juist niet.Beeld ANP

‘We waren al best opstandig vanwege de avondklok en dat soort dingen’, zegt Fokke V. in de rechtbank van Lelystad. ‘En het is gewoon uit de hand gelopen. Ik ben er niet met voorbedachten rade heen gegaan om dat ding in brand te steken. Maar van het een kwam het ander. Ik kan alleen zeggen dat het me spijt.’

Wat er gebeurde op die gewelddadige avond van 23 januari 2021, voorafgaand aan het moment dat Fokke V. (21) en zijn neef Jarno van den B. (16) de teststraat op Urk in brand staken? Het wordt tijdens de zitting niet helemaal duidelijk, en waarschijnlijk blijft dat zo. Er circuleren inmiddels te veel verklaringen die niet tegelijk waar kunnen zijn.

‘Jarno zegt dat u met het plan kwam de teststraat in brand te steken’, zegt een van de rechters bijvoorbeeld. ‘En dat u er al wekenlang mee bezig was.’

‘Dat is niet zo’, zegt Fokke.

‘En dat u met de bivakmutsen kwam.’

‘Dat is ook niet zo.’

132 jaar

Ook de rol van de beruchte Urker groep ‘132 jaar voorwaardelijk’ – waarvan de naam zou verwijzen naar de straffen die de leden nog hebben uitstaan – wordt dinsdag niet duidelijk.

De groep wordt in verband gebracht met verschillende misdrijven. Zo schreef De Stentor onlangs dat de leden zouden hebben geprobeerd met een heftruck in te breken bij winkelcentrum Urkerhard. Ook lijkt de groep betrokken bij de bekladding van het pand van een plaatselijke krant en het plaatsen van zwaar illegaal vuurwerk onder een redactieauto.

Volgens de twee neven zou de 132-groep op de avond van de avondklokrellen geld geboden hebben om de teststraat in brand te steken, maar hard bewijs daarvoor ontbreekt. Tijdens de regiezitting weigerde de rechtbank de betrokkenheid van de groep nader te onderzoeken.

‘Jarno stond bij een auto’, zegt Fokke er nu over. ‘Daarna riep hij mij en zei hij iets over een geldbedrag. 500 euro. Of 5.000. Het heeft geen 5 seconden geduurd voordat we naar de teststraat renden.’

Mes in de rug

De officier van justitie vindt de verhalen dat ene ‘Appie’ de neven een geldbedrag zou hebben geboden niet erg geloofwaardig.

‘Ik denk dat Appie niet bestaat’, zegt ze. ‘Maar dat is mijn mening. Als u niet weet wie Appie is, als u niet weet met wie Jarno gesproken heeft, hoe weet u dan dat die groep geld heeft geboden?’

Uiteindelijk doet het er volgens de officier van justitie ook niet zo veel toe. Want ook al zou er geld geboden zijn, dan nog hebben de neven er zelf voor gekozen die teststraat in brand te steken. Met alle gevolgen van dien.

‘Want wat er die avond is gebeurd, is voor iedere medewerker van de GGD een mes in de rug’, zegt ze. ‘Dit had niets meer te maken met protesteren of je ergens tegen verzetten. Dat was slechts een excuus om geweld te gebruiken en vernielingen te plegen.’

Het Openbaar Ministerie eist daarom 24 maanden gevangenisstraf, waarvan 12 voorwaardelijk.

Drugs

Dat de strafeis nog relatief laag uitvalt, komt door persoonlijke omstandigheden. Uit psychologisch onderzoek blijkt namelijk dat Fokke V. in zijn jeugd emotioneel verwaarloosd is. Ook lijdt hij aan adhd en een borderlinestoornis. Na het overlijden van zijn vader kampte hij met een depressie. En hij gebruikte veel drugs. Dat heeft zijn gedragskeuzes die avond beïnvloed, aldus het onderzoek.

Zijn neef zal even later in een besloten zitting – hij is minderjarig – 229 dagen jeugddetentie tegen zich horen eisen, waarvan 180 dagen voorwaardelijk. Ook wil het OM dat de rechtbank hem een taakstraf van 120 uur oplegt.

Advocaat Bob Koppert vindt de strafeis voor Fokke V. te zwaar. Hij beweert tijdens de zitting dat het de 132-groep was die een vooropgezet plan zou hebben gehad om te gaan rellen. ‘Fokke en Jarno waren slechts uitvoerders. Ze zijn gezwicht onder de groepsdruk die avond. Dat valt hun te verwijten. Maar door geen nader onderzoek te doen naar de groep, kiest het OM de makkelijke weg. Fokke en Jarno zijn de zondebokken, terwijl de verantwoordelijken ermee wegkomen.’

De uitspraak volgt op 20 juli.

Meer over