Kraaiennest en konijnenhotel aan zee

Om tien uur is Michiel Jansen wakker geworden 'van het licht van de zon en het ruisen van de zee'....

Tijdens de opening zondagavond op het strand van Heemskerk had Jansen iets teveel gedronken. Twee weken hielp hij als vrijwilliger mee met het opbouwen van Strandhuisjes. Eens in de vijf jaar organiseert de gemeente Heemskerk een openluchttentoonstelling. Vijf jaar geleden was het in een park, en nu dan op het strand.

De koepel van Urs Pfannenmüller, het 'horizon-observatorium' van Kees Bierman, het konijnenhotel van Harma Heikens, de strandstoel van het duo Elsa Stansfield en Madelon Hooykaas - bijna alle werken werden speciaal voor de locatie gemaakt.

Het huis van Wouter de Baat staat op palen en is helemaal van hout. De ramen zonder glas en het deurgat kunnen worden afgesloten door rode 'luiken'. Een trap leidt naar het dak waar je vanaf een 'kraaiennest' een mooi uitzicht hebt over de zee.

Wouter de Baat is de enige die gedurende de tentoonstelling in zijn jongenshut woont. Bij wijze van performance blijft hij eraan klussen. Voor de rest worden de huisjes in principe niet bewoond, benadrukt Elly Nol van de organisatie. 'Het blijft toch een kunstwerk.' Om vandalisme te voorkomen is er naast de tentoonstelling een caravan geïnstalleerd waar vrienden, familie en andere vrijwilligers 's nachts de wacht houden.

In sommige 'strandhuisjes' kán trouwens niet eens iemand wonen. Het gekantelde huis van Jeroen Kramer dat balanceert op een hoekpunt heeft niet eens ramen of deuren. Het huis, helemaal gemaakt van spiegelfolie, neemt de kleuren van de omgeving over: het dak weerspiegelt het blauw van de lucht, de muren zijn zandkleurig.

Het beeld is een van de weinige werken waar je niet op of in kunt klimmen. En is daarom minder succesvol bij de bezoekers. Die willen klauteren. En niet alleen de kinderen. Op blote voeten, in zwemtenue of zonder bovenstuk staan ze bovenop het dak van het blokkendoos-achtige huis op palen van Pjotr Müller. Te turen over de zee.

Van binnen is het getrapte huis bestaand uit drie niveau's een soort kijkdoos, waar je niet in kijkt, maar waar je door naar buiten kijkt. Door de rechthoekige openingen kun je de zee en het strand prachtig als een foto uitkaderen.

Het werk van Linda Molenaar heeft een erg hoog Robinson Crusoë-gehalte. Het doet denken aan een gestrand schip. In de buik diep in het zand staat een laagje water, de mast met erbovenop een verrekijker is krom. Aan de mast hangt, als een driedimensionaal zeil, een plateau aan staalkabels waar je deinend op de wind op kunt zitten, in de schaduw van een wapperend koeienvel.

Als je de groenbeklede tegels van het plateautje optilt komen er plastic bakken van opengesneden jerrycans tevoorschijn. Om eventuele 'schatten' in te bewaren.

Het meest tot de verbeelding spreekt het huis van Atelier van Lieshout. Met de luifel van houten palen en visnetten is het net een zeerovershol. Het huis met dak van canvas is bijna geheel opgetrokken uit gevonden materialen: houten palets, touw, oude doeken. Van binnen is het ingericht alsof de rover even aan het zwemmen is en elk moment weer terug kan komen. In het keukentje liggen paprika's, in de gootsteen ligt in een laagje water een schuursponsje. Een blik asperges, bier, houtskool, een t-shirt, een spel kaarten, een kaars, alles is er. In het netje boven het bed hangt het boek De Kajuitsjongens van Heemskerck.

'Als de huisjes te koop waren geweest, had ik deze wel kopen', zegt Sara (9). Wonen op het strand lijkt haar en haar zus Anne(12) heerlijk. 'Elke dag schelpen zoeken en zwemmen.'

Strandhuisjes, tot en met 2 september in Heemskerk aan Zee, te bereiken via het strand van Wijk aan Zee.

Meer over