ProfielIna Adema

‘Kordaat’ en ‘voor niemand bang’: met Ina Adema heeft Brabant een stevig bestuurder, die rust moet brengen

null Beeld Ilse Wolf
Beeld Ilse Wolf

Coronacrisis, bestuurscrisis, persoonlijke crisis. De eerste tien maanden als commissaris van de koning in Brabant zijn Ina Adema niet in de koude kleren gaan zitten. Hoogste tijd voor stabiliteit.

Met de benoeming van drie nieuwe gedeputeerden, afgelopen vrijdag, is het dagelijks bestuur van de provincie Brabant weer compleet. Zaterdag volgde nieuws van een andere orde. In het eerste interview sinds haar aantreden vertelde commissaris van de koning Ina Adema, die het zevenkoppige college van gedeputeerden voorzit, aan het Brabants Dagblad (BD) dat zij voorspoedig is hersteld van een operatie waarbij een tumor werd verwijderd. ‘De prognose is goed.’

Adema (53, VVD) is een ervaren bestuurder. ‘Kordaat’ en ‘voor niemand bang’ zijn kwalificaties die bij navraag steeds terugkeren, net als ‘open’ en ‘benaderbaar’. Zij volgde 1 oktober vorig jaar Wim van de Donk (CDA) op, die sindsdien leiding geeft aan de Universiteit van Tilburg. Van de twaalf commissarissen van de koning zijn er nu twee vrouw. De andere is Jetta Klijnsma (PvdA) in Drenthe. ‘Dat daar geen balans in zit, mag helder zijn’, zei Adema kort na haar benoeming.

Brabant kende een roerige bestuurlijke periode. Eind 2019 stapten twee CDA-gedeputeerden op vanwege onenigheid over de stikstofmaatregelen, waardoor het college van VVD, CDA, D66, GroenLinks en PvdA viel. Daarna werkten VVD en CDA samen met Forum voor Democratie. In die fase trad Adema aan. Het coronavirus heerste, veel moest digitaal – geen ideale start voor een functie waarin contacten onderhouden centraal staat.

Politiek gehakketak

In mei klapte de samenwerking met Forum. Als commissaris is Adema ook voorzitter van Provinciale Staten. In haar ambt moet zij er voor waken geen onderdeel te worden van politiek gehakketak, maar zij riep welbewust partijen op een einde te maken aan alle onrust. Resultaat: de oude coalitie is in een herziene personele samenstelling aangetreden. ‘Ik ga ervan uit dat er nu snel een stabiele situatie ontstaat’, zei Adema tegen het BD. De volgende provinciale verkiezingen zijn 15 maart 2023.

Adema werd geboren in Amsterdam, doorliep het stedelijk gymnasium in Leeuwarden en studeerde rechten in Groningen en Göttingen (Nedersaksen). Aanvankelijk werkte ze in het bedrijfsleven, maar in 2001 werd zij wethouder in Deventer. In 2009 volgde haar benoeming tot burgemeester van het Brabantse Veghel. Parallel daaraan nam zij talrijke neventaken in het openbaar bestuur op zich.

In Veghel viel zij op door succesvol de fusie met Schijndel en St.-Oedenrode voor te bereiden. De discussie over nut en noodzaak wist zij in goede banen te leiden, waardoor voldoende draagvlak ontstond. De drie plaatsen gingen in 2017 op in de nieuwe gemeente Meierijstad. Ook oogstte zij lof met haar inzet voor behoud van het CHV-complex, de voormalige mengvoederfabriek, als cultureel erfgoed. Het is nu een regionaal cultureel centrum.

In 2016 werd Adema burgemeester van Lelystad. Daar kreeg ze onder meer te maken met taaie dossiers rond het ziekenhuis en het vliegveld. Voormalig CDA-Kamerlid Bas Jan van Bochove was eerder wethouder in Lelystad en is sinds 2014 waarnemend burgemeester van Weesp. Hij zag Adema aan het werk in de veiligheidsregio en in het regionaal overleg over de luchthaven. Hij noemt haar ‘een stevig en daadkrachtig bestuurder’, met nauwe contacten in Den Haag. ‘Voor een vergadering kondigde ze aan dat de minister kon bellen en dan was ze soms inderdaad even twintig minuten weg.’

Breed geïnteresseerd

Adema bestuurt vanuit liberale principes. Ze maakt al jaren deel uit van de permanente scoutingscommissie van de VVD. Paul Luijten, oud-senator en tot voor kort voorzitter van deze commissie, typeert haar als ‘breed geïnteresseerd in mensen, met een scherp oordeel’. Bij de commissie komen kandidaten van diverse pluimage langs voor politieke functies. ‘Ze heeft een goed oog of mensen oprecht zijn, of dat er een dubbele bodem is.’ Luijten beaamt dat Adema een low profile heeft. ‘Maar dat is juist haar kracht. Ze is niet van: kijk mij nou eens even. Maar ze is er wel altijd.’

Uit haar posts op sociale media valt af te leiden dat zij van de natuur houdt, graag wandelt en fietst. Zij doet vaak verslag van haar werkbezoeken. Onlangs maakte zij ‘nader kennis met de PVV-fractie’, door te gaan kijken bij toekomstig bedrijventerrein Wijkevoort bij Tilburg waarover die fractie zich zorgen maakt. ‘Een waardevolle ontmoeting en een leuk gesprek’, schrijft Adema.

Op Facebook plaatst zij ook foto’s van haar vriendin Carolien. Adema is lesbisch, maar wil dat niet met nadruk op de voorgrond brengen. Zij werd boos toen het BD onlangs kopte: ‘Lesbische commissaris van Brabant hekelt Hongaarse anti-homowet in gesprek met ambassadeur’. In haar opvatting zou elke commissaris op dat moment die omstreden wet ter sprake hebben gebracht.

Zaterdag zei ze daarover dat ze boegbeeld van Brabant wil zijn en dat we het in Nederland ‘goddank anno 2021 gewoon oké vinden’ dat haar partner een vrouw is. ‘En dus ga ik daar niet nog eens een keer in de overtreffende trap overheen.’

3 x Ina Adema:

‘Wat een mooi fietstochtje is het toch, Haarsteeg-Heusden. Van genoten, zowel van fietsen in een prachtig landschap als een kopje cappuccino in vestingstad Heusden.’
Ina Adema vorige week op Facebook

‘Ze is een andere persoon dan Wim van de Donk. Dat was een echte professor, zeer eloquent. Ina Adema is verbaal directer, maar ze geeft ruimte en staat goed boven de partijen. Ze komt op mij over als een sterke vrouw.’
Maarten Eveling, SP-fractievoorzitter in Provinciale Staten

‘Ik kom weer veel buiten de deur en dat vind ik fijn. Die werkbezoeken door heel de provincie zijn toch de kersen op de taart. Ik heb wel het idee dat we anderhalf jaar corona in een half jaar willen inhalen: mijn agenda zit voor de rest van het jaar vol.’
Ina Adema in het Brabants Dagblad

Meer over