Koppen rollen?

Volgens de Enquêtecommissie Vliegramp Bijlmermeer zouden bewindslieden te vaak 'onduidelijke, onvolledige, ontijdige en onjuiste' informatie hebben verstrekt aan de Tweede Kamer....

Wim van Eekelen, moest aftreden als minister van Defensie in 1988 naar aanleiding van de paspoorten-affaire: 'De betrokken bewindslieden moeten zeker consequenties trekken uit de bevindingen van de commissie, zonder meer, maar ik denk dat aftreden een veel te zware sanctie zou zijn. De vraag die je je moet stellen is: wat deden de ministers toen het fout liep en wat hebben ze er tóen aan gedaan? Dat is aan de Kamer.

'De ministers hebben nog geen gelegenheid gekregen tot wederhoor. Pas in de Kamer mogen zij zich verdedigen. Mij is destijds zelfs díe mogelijkheid onthouden. Mijn eigen partij drong erop aan dat ik terugtrad. Ja, dat zit mij nog steeds dwars.'

René van der Linden, moest ook aftreden als staatsecretaris van Buitenlandse Zaken naar aanleiding van de paspoorten-affaire: 'Het zijn behoorlijke conclusies die de commissie heeft getrokken, maar het betekent pas echt iets als de Tweede Kamer ze overneemt. 'Dan moet je je gaan afvragen of de relatie tussen Kamer en bewindslieden niet te veel aan inflatie onderhevig is. Tot dat moment is het niet nodig dat ik ook nog eens mijn mening geef.'

Uit een gisteren gepubliceerd onderzoek van bureau Lagendijk: 'Bijna de helft van de bevolking vindt dat de ministers Borst van Volksgezondheid en Jorritsma van Economische Zaken moeten aftreden als gevolg van hun rol bij de afhandeling van de Bijlmerramp. Borst moet van 45 procent weg, terwijl 43 procent aandringt op Jorritsma's aftreden. Premier Kok mag van 62 procent van de bevolking blijven zitten. Slechts 25 procent eist zijn vertrek. '

Belangenbehartiger André Bos voor slachtoffers, hulpverleners en nabestaanden: 'Wat schieten we ermee op als er koppen rollen? Een minister moet er natuurlijk wel op worden aangesproken, maar wat krijgen we ervoor terug? Als de minister gaat, moeten we bovendien ook de bezem halen door het ambtenarenapparaat dat de minister verkeerd heeft geïnformeerd.

'Jorritsma en Borst horen zelf de consequenties te trekken, ze wisten hoe en wat. Van Maij-Weggen ben ik minder zeker. Zij werd behoorlijk scheef geïnformeerd.'

Jan Glastra van Loon, Eerste-Kamerlid voor D66: 'Ik vind het allemaal zo voorbarig. Iedereen heeft zijn mening alweer klaar, terwijl de meeste mensen dat rapport helemaal nog niet hebben gelezen. Het is zoals Marcel van Dam heeft gezegd: er zit meer dan zes jaar tussen, de hele zaak is intussen behoorlijk ingedikt. Het lijkt daardoor nu wel alsof er alléén maar dingen fout zijn gegaan. Dat is natuurlijk onzin.

'En wat heeft aftreden voor resultaat, kunnen we dat boek dan eindelijk dichtdoen? Lijkt me niet. Natuurlijk, als er fouten zijn gemaakt, moeten er ook consequenties zijn. Maar niet zomaar moord en brand schreeuwen.'

Rob Polak, advocaat van El Al: 'Onze vliegmaatschappij staat buiten de interne Nederlandse politieke verhoudingen en wil daar ook buiten blijven. Ik doe daar dus geen uitspraak over.'

Bob van der Goen, advocaat van de Bijlmer-slachtoffers: 'Het eindrapport versterkt alleen maar de mening die ik in 1995 als eerste heb geventileerd: dat minister Borst weg moet. Ze heeft beloofd dat er een fysiek onderzoek zou komen, maar zij is teruggefloten door ambtenaren.

'De minister heeft ook geweten dat er een abnormaal hoog aantal gevallen van auto-immuunziekte was. Zij had gisteren al weg moeten zijn.'

Ernst Hirsch Ballin, moest aftreden als minister van Justitie in 1994 naar aanleiding van de IRT-enquête: 'Zoals u weet ben ik zelf ook verhoord in de Bijlmerenquête en het heeft grote indruk op me gemaakt. Maar ik zie deze enquête als een totaal andere dan de IRT-enquête. Mijn commentaar hou ik dus nog even voor me.'

Hans Ouwerkerk, stapte vorig jaar op als burgemeester van Groningen: 'Ach meneer, het gaat allemaal volgens een bekend draaiboek. Je had kunnen voorspellen dat mensen nu gaan roepen om aftreden. Maar waarom? We moeten eerst de tijd nemen om de conclusies zorgvuldig te bekijken. Als het moet, dan mag aftreden zeker niet achterwege blijven. Maar het is een mooi voorbeeld van het incidentencircus dat Tweede Kamer heet.

'Toen de hele heisa uitbrak in Groningen, riepen de media ook onmiddellijk: die man moet weg. Toen heb ik eerst de zaken eens onderzocht en heb vervolgens de consequenties getrokken. Bovendien wilde ik me eerst kunnen verdedigen.'

Remco Campert in de Volkskrant van gisteren: 'De meeste ministerskoppen kúnnen niet rollen. Ze zijn er te vierkant voor.'

Meer over