Koploper

Hij is de nieuwe artistiek leider van het Nederlands Dans Theater. Voormalig danser en choreograaf Paul Lightfoot: 'Ik ben er rijp voor.'

Nee, hij heeft zijn leermeester Jirí Kylián niet meer geraadpleegd. 'Oh Jirí, God bless him', grijnst Paul Lightfoot (45) met zijn kenmerkende ondeugendheid. 'Jirí heeft mij ooit gesmeekt nooit artistiek leider te worden van een dansgezelschap, ook niet van het Nederlands Dans Theater. Het managen van zo'n grote groep mensen zou dodelijk zijn voor je creativiteit als choreograaf. Zo heeft hij het in ieder geval sterk ervaren.'

Ondanks dat zwaarwegende advies over die paradoxale, duale positie heeft Lightfoot toch besloten in te gaan op het verzoek van het bestuur om per direct artistiek leider te worden van het Nederlands Dans Theater, Nederlands grootste en meest vermaarde moderne dansgezelschap. Drie keer eerder zei hij nee, ook op eenzelfde verzoek uit Noorwegen, gericht aan hem en zijn partner Sol León met wie hij ruim twintig jaar een succesvol choreografenduo vormt: Lightfoot León.

Hij voelt zich er rijp voor, verklaart de voormalig topdanser. Maar vooral: de urgentie van creatief leiderschap met sterk artistiek profiel is groter dan ooit. 'Wij zijn in het buitenland het boegbeeld van de moderne dans, maar mijn kapster om de hoek heeft nog nooit van het Nederlands Dans Theater gehoord. Dat reken ik haar niet aan, wel onszelf. Nederland herkent zich te weinig in ons. We zijn een instituut geworden met twee internationale koppen, het Nederlands Dans Theater 1 en 2. Een doorrazende machine die ongewild zijn eigen waarden dreigt te vernietigen. Ik wil dat het héle gezelschap weer creatief en expressief wordt, van dansers tot technici.'

Toen hij 26 jaar geleden vanuit Engeland in Den Haag arriveerde en bij het Nederlands Dans Theater zijn soulmate Sol leerde kennen, was iedereen hongerig naar experiment, zegt hij. 'Je wilde je danserslijf niet verspillen. Alles kon, iedereen bracht iets in.'

Nu neigen programma's naar veiligheid en voorspelbaarheid. 'Ik word moe van die traditionele triple bill-avonden met drie stukken van verschillende choreografen. Het gesprek na afloop komt niet verder dan welke toeschouwers het mooi vonden en welke saai. Je creëert geen opwinding rond de kennismaking met nieuw choreografisch werk. Ik wil weer avonden in het teken stellen van één choreograaf. Zodat publiek verbanden kan ontdekken en het sleutelwerken herkent.'

Daarom ook vindt Lightfoot het belangrijk dat vanavond, naast een wereldpremière van hem en León, Kyliáns Tiger Lily uit 1994 wordt hernomen. 'Die turbulente choreografie is toen slecht ontvangen. Maar heeft bij ons en bij Kylián artistiek veel losgemaakt. Het katalyserende van zo'n werk wil ik laten zien.' Ook Fantasía, uit 1993, van Hans van Manen, herneemt het gezelschap. 'Het werk van Hans moet centraler. Wij moeten de kloof die tussen Hans en het NDT is ontstaan, weer dichten. Hoe precies zal nog blijken. Maar hier heeft hij in ieder geval een aantal van zijn beste stukken gemaakt.'

De verklaring dat het buitenland altijd vraagt om werk van Kylián, volstaat voor Lightfoot niet meer. 'Daar denken veel mensen dat Kylián nog altijd artistiek leider is. Dat kun je alleen forceren met een nieuw visitekaartje van een creërend artistiek directeur.'

Zijn voorganger Anders Hellström was te onzichtbaar, beaamt Lightfoot. En van diens opvolger Jim Vincent is bekend dat hij als choreograaf niet toonaangevend genoeg is voor artistieke profilering van zo'n topgezelschap. 'Overal ter wereld kijken dansgezelschappen in hetzelfde genre naar hetgeen het Nederlands Dans Theater doet. Wij zijn koploper.'

Die positie, benadrukt Lightfoot, mag echter durf en experiment niet in de weg zitten. 'Ik wil geen verzoekjes inwinnen, maar verrassen. Ik heb het voordeel veel te weten van dit gezelschap. Misschien te veel. Mijn naïviteit is lang mijn bescherming geweest. Daarachter zal ik mij nu niet meer verschuilen. Dit gezelschap verdient aandacht voor the bigger picture.' Over de bezuinigingen op dans maakt hij zich zorgen, maar hij hoopt dat instellingen zoals Korzo en het Holland Dance Festival hun profilering kunnen behouden: 'We hebben allemaal een eigen identiteit en een andere verantwoordelijkheid in Den Haag.'

Maar eerst vanavond de wereldpremière Skipping over damaged area, van hem en Sol, over dementie en geheugenverlies. Met opvallend veel tekst door een acterende Medhi Walerski. 'Sol heeft een emotionele monoloog geschreven waaraan ze met Medhi hard heeft gewerkt. Met meer spel hoopt ze voor dit onderwerp een diepere, communicatieve laag aan te boren, die met dans alleen te veel in het ongewisse zou blijven.'

Zeven jaar geleden gingen Lightfoot en León uit elkaar. Toch wonen ze nog altijd met dochter Saura in één huis. 'Het is misschien curieus. Privé zoeken we naar meer ruimte voor onszelf. Artistiek kunnen we niet zonder elkaar. Ik reken erop dat Sol mijn creativiteit beschermt, mocht het leiderschap die aantasten. Zij rekent erop dat ik haar kunst bescherm.'

Signature door het Nederlands Dans Theater, met Skipping over damaged area (première), Tiger Lily (1994) en Fantasía (1993). Vanavond, 30/9 en 1, 11, 12, 13/10 in het Lucent Danstheater Den Haag en 4,5 en 7/10 in het Muziektheater A'dam. ndt.nl

-----------------------------------

De magische S

Paul Lightfoot ontmoette bij het Nederlands Dans Theater zijn grote liefde, de Spaanse danseres Sol León. Hans van Manen zag als eerste de chemie tussen die twee. Bijna al hun choreografieën beginnen met de S (van Sol en dochter Saura), zoals Sigue, Said and Done, Signing Off, Subject to Change, Shutters Shut en Shoot the Moon.

undefined

Meer over