Koortslipzalf

De crème zit een in een minuscuul tubetje, twee gram. Fabrikant GlaxoWellcome prijst het smeermiddel Zovirax aan in de strijd tegen de koortslip....

Oraal werkt het adeqaat, over de crème zijn echter twijfels. Naslagwerken voor artsen en apothekers geloven niet in de werkzaamheid van Zovirax en gels met dezelfde werkzame stof, zoals revium en de merkloze koortslipcrèmes van Etos en Kruidvat.

Het Geneesmiddelenbulletin in 1997: 'De crèmes zijn slechts marginaal beter dan een placebo-crème'. Het handboek bij uitstek, het Farmacotherapeutisch Kompas, stelt dat het gebruik van zo'n crème niet zinvol is. De mogelijke reden is dat aciclovir, dat de DNA-synthese van het virus blokkeert, niet ver genoeg het lichaam binnendringt en dus niet daar komt waar het virus zich ophoudt, namelijk in het zenuwstelsel.

In 1997 kwam Zovirax onder vuur te liggen van de Reclame Code Commissie, na een klacht van een Amsterdamse apotheker. 'Bij de eerste tinteling opsmeren, dan kan een koortslip worden verholpen. Mooi voorkomen met Zovirax', luidde indertijd de omstreden aanprijzing. De crème kan echter geen koortslip voorkomen, stelde de commissie. En de advertentie werd ingetrokken.

In Duitsland wijst Zovirax in advertenties echter nog steeds op die preventieve werking, ontdekte een apotheker in de grensstreek, zo blijkt uit een artikel in het Pharmaceutisch Weekblad van eind januari.

'Stop de kettingreactie, iedere herpespatiënt heeft een therapeutisch voordeel bij het gebrui van Zovirax', stelt een paginagrote advertentie in vakbladen voor apothekers. 'Blaasjes genezen sneller of zullen helemaal niet meer ontstaan.'

Er wordt in de advertentie verwezen naar een recente studie van onderzoekers van de universiteit van Belfast. Die onderzochten zeventig patiënten, die bij een eerste tinteling naar het ziekenhuis togen om daar met infraroodapparatuur de warmtestraling van hun lippen in kaart te laten brengen.

Vervolgens moesten ze smeren, vijf maal daags, vijf dagen achtereen. Uit deze Lamey-studie, genoemd naar één van de Noord-Ierse onderzoekers, blijkt dat bij 46 procent van de patiënten door smering blaasvorming kon worden voorkomen, bij 44 procent nam in ieder geval nog het blaasjesoppervlak af, in sommige gevallen zelfs tot 80 procent. Bij de resterende 10 procent was ten minste nog de helingstijd afgenomen.

Kortom, iedere koortslippatiënt heeft wat aan smeren met Zovirax, is de samenvatting. Nee, stelt de Nederlandse apotheker in het Pharmaceutisch Weekblad, het is geen echt onderzoek omdat er geen controlegroep is gebruikt waardoor spontane genezing, veel voorkomend, niet in kaart is gebracht.

De Nederlandse woordvoerster van GlaxoWelcome, producent van Zovirax: 'Dat van die Reclame Code Commissie, waren wij niet, maar onze distributeur, Warner-Lambert. In Duitsland zijn wij het ook niet, maar onze licentiehouder Boehringer-Ingelheim. We zijn er niet gelukkig mee, zelf zouden we het nooit zo doen. We hebben ons hoofdkantoor ingelicht.

Sinds 1 januari heeft GlaxoWellcome, mede om dit soort redenen, de verkoop van Zovirax weer in eigen hand genomen.

Het woord 'voorkomen' komt in de nieuwe Nederlandse campagne niet voor.

Meer over