Reportage

Koningsdag in Gelderland als vanouds, maar dan met tijdslots

Koningsdag in coronatijd is behelpen, maar in het Gelderse Alphen probeert het Oranjecomité er toch iets vertrouwds van te maken. ‘Petje af voor de organisatie.’

Koningsdag in het klein gevierd vanwege de coronamaatregelen. In Bergharen wordt een speurtocht georganiseerd jong en oud. Bij een onderdeel moet een foto gemaakt worden op een troon. Beeld Marcel van den Bergh
Koningsdag in het klein gevierd vanwege de coronamaatregelen. In Bergharen wordt een speurtocht georganiseerd jong en oud. Bij een onderdeel moet een foto gemaakt worden op een troon.Beeld Marcel van den Bergh

Zeven auto’s staan in een rij te wachten, naast de kerk in het kleine Gelderse dorpje Alphen. Het driekoppige Oranjecomité moest creatief zijn dit jaar. Ze organiseerden een autospeurtocht, dwars door het Land van Maas en Waal. Onderweg lossen bewoners van het dorp raadsels op en spelen ze spellen. ‘Er zit ook een grote verrassing in de tocht’, zegt Cobie van Os van het comité zachtjes, zodat de automobilisten het niet horen: ‘Een bon voor de wasstraat.’

Zo hebben mensen in Alphen toch iets beleven. ‘Terwijl ze in hun eigen bubbel zitten’, zegt Richard van het Oranjecomité, die zich naar de volgende auto haast. ‘Goedemorgen’, zegt hij opgewekt. Hij geeft een uitgeprint stapeltje papier, waarop de route staat, door het autoraam aan. De bestuurder van een volle Volkswagen Kever reageert enthousiast: ‘Echt geweldig dat jullie dit doen.’

Door de opgetogenheid van de organisatie en het enthousiasme van de bewoners voelt de Koningsdag als vanouds, maar dan in een auto én met tijdslots. Voor aan de stoet staat Van Os met zijn telefoon te timen; iedere drie minuten mag een auto vertrekken. ‘Anders zit straks alsnog iedereen met elkaar te picknicken.’

Koningsdag in het klein gevierd vanwege de coronamaatregelen.  In Batenburg zitten ouderen gezellig op straat. Ze hebben kleine tentoonstellinkjes gemaakt bij hun huizen. Beeld Marcel van den Bergh
Koningsdag in het klein gevierd vanwege de coronamaatregelen. In Batenburg zitten ouderen gezellig op straat. Ze hebben kleine tentoonstellinkjes gemaakt bij hun huizen.Beeld Marcel van den Bergh

Een minuut te laat

Ook in het nabije dorp Wamel worden de tijdslots van tien minuten hard gehandhaafd. Her en der in het dorp zijn spelletjes georganiseerd. ‘Als je te laat bent, gaat het van je eigen speeltijd af’, zegt Diana van het plaatselijke Oranjecomité. ‘En dat stond ook heel duidelijk in de mail.’ Tot nu toe ging alles goed, maar het volgende gezin is al een minuut te laat.

Niet alleen het comité houdt de tijd goed in de gaten, bij het kegelen vraagt een meisje: ‘Hoelang hebben we nog, papa?’ Haar vader, Dennis, weet het niet. Hij laat zich door het comité leiden. ‘Petje af voor de organisatie’, zegt hij, voordat het gezin van het kegelen naar het park-parcours vertrekt.

De balletjes en kegels worden snel schoongemaakt met alcohol, om alle risico’s te beperken. ‘Je ontkomt niet aan die coronaregels’, verzucht de begeleider van het spel. ‘Maar het zonnetje schijnt en we zijn al zo blij dat we iets kunnen.’ Zo’n dertig gezinnen doen mee. ‘Maar niemand loopt elkaar in de weg.’

12 letters, 11 opdrachten

In Bergharen loopt de speurtocht wat minder gestroomlijnd. Met QR-codes lossen bewoners vragen op; de antwoorden vormen samen een woord. Maar bij de muziekkoepel, waar kinderen op een troon foto’s kunnen maken, komen toch soms per ongeluk groepen samen. Een man op leeftijd die ooit zelf in het Oranjecomité zat, staat met een brede glimlach toe te kijken. ‘Tijdens Koninginnedagen in mijn tijd kwam er een band en werd er gedanst. Maar ik vind het heel knap dat de organisatie er nu nog iets van gemaakt heeft.’

Eigenlijk was het idee om ook dit jaar een band te laten komen, vertelt Dorus van den Burgt van de organisatie. Op een platte kar zouden muzikanten door het dorp rijden. ‘Dat hebben we toch maar even met de gemeente overlegd. Die zeiden gelijk nee.’ Het comité moest creatief zijn. ‘Toen kwam er iemand met QR-codes. En iemand anders bedacht de spelletjes.’ Zelf rijdt Van den Burgt rond met een letter op zijn buik en een nummer op zijn rug. ‘We kwamen er op het laatste moment achter dat het antwoord twaalf letters heeft, maar we hadden maar elf opdrachten. Dus ik ben de laatste letter.’

Koningsdag in het klein gevierd vanwege de coronamaatregelen. In Wamel worden door het dorp heen spellen georganiseerd. Er wordt een tijdslot gehanteerd.
 Beeld Marcel van den Bergh
Koningsdag in het klein gevierd vanwege de coronamaatregelen. In Wamel worden door het dorp heen spellen georganiseerd. Er wordt een tijdslot gehanteerd.Beeld Marcel van den Bergh

Kleinste museum

In een flits lijkt de expositie, in het middeleeuwse dorpje Batenburg, op een vrijmarkt. De bewoners van de Grootestraat hebben in het thema van Koningsdag foto’s van de koning en koningin staan uitgestald. Op een tafeltje staan oranje tulpen en mandarijnen. En aan een muur hangt ‘het kleinste museum van Nederland’, met daarin nog meer koningshuis-attributen.

Kun je de spullen ook kopen, zoals op de vrijmarkt? ‘Daarvoor is het niet bedoeld, maar als je zegt: dit wil ik, dan kan het wel’, zegt Anki Rodermond, bewoner van het dorp.

Als het aan haar ligt, gaan alle remmen los. ‘We gaan straks aan de oranjebitter.’ En als de accordeonist er is, kan het feest volgens haar pas echt beginnen. ‘Maar allemaal coronaproof hoor’, vult ze snel aan. ‘Alleen de gevaccineerde bejaarden zijn dan niet meer te houden.’

Meer over