Koninginnen van de nacht trotseren het daglicht

DE KONINGINNEN van de nacht zullen voor één keer het daglicht moeten verdragen. Vandaag viert Amsterdam Roze Zaterdag, de jaarlijkse manifestatie waarin homoseksuelen hun aanwezigheid onderstrepen met zang, dans en solidariteit....

HEIN JANSSEN

Travestie is de meest in het oog springende uiting van homoseksuele subcultuur en op dit moment is er sprake van een nieuwe golf. Niet alleen duiken de bonte dames op tijdens clubavonden van het COC of in discotheken als It en Roxy, ook in steeds meer theaters, op feesten en partijen, ja zelfs als de voetbalclub jubileert staan ze op het programma. Artiesten met namen als Agnetha Immergeil, Coco Coquette, Wilma de Vries, Dé Coupé, Nicky Nicole, Miz Mopsie, Dolly Bellefleur en Vera Springveer. In nachtelijke taxi's schnabbelen ze zich een weg van de Homo-expo naar de disco, en allemaal willen ze maar een ding: een eigen theatershow.

Agnetha Immergeil is een van de zes leden van de groep Wigwam Folies die deze maand optreedt in de Amsterdamse Stadsschouwburg. Ze kennen elkaar allemaal vanuit de periode dat Hellun Zelluf de travestie ontdeed van het Shirley Bassey-lookalike imago en er een levensstijl van maakte. Een likme-reet levensstijl, die inging tegen het aanwakkerende burgermansfatsoen in het aids-tijdperk, maar waarin ook plaats was voor een nieuwe moraal: hup jongens, maak plezier, trek desnoods een jurk aan of een leren tuigje, maar pas wel op!

De Wigwam Follies willen vooral entertainment, verder geen boodschap. Immergeil: 'Ik ben toch meer het type van ''met een glaasje rode wijn op het Rembrandtplein'' en wil de mensen vooral een vrolijke avond bezorgen. Dat ik daarvoor eerst een jurk aantrek, ja god, dat komt omdat er dan pas een beestje in me wakker wordt. Niet een beestje om vrouw te zijn, maar een beestje dat een gek type neer wil zetten, een cartoon die het publiek vermaakt. Je bent er niet met een pruik of wat make-up. Uitstraling, lef, humor, daar gaat het om. Mijn grootste kick is dat het publiek bekaf van het plezier naar huis gaat.'

De bloedmooie en donkere Nicky Nicole is dat met haar eens: 'Dat is de kick ja, de enige kick zou ik haast zeggen en daarna ga je de concurrentie aan met jezelf. Na zo'n avond optreden ontkom ik toch niet aan de vraag: en hoe nu verder, hoe kom ik de nacht door?' Nicky Nicole komt uit New York en is op haar achttiende met travestie begonnen. Vanwege zijn wat androgyne uiterlijk dacht iedereen toch al dat hij een meisje was, dus de stap in een jurk was niet zo groot.

Vier jaar terug kwam hij naar Amsterdam om te gaan studeren aan de Rietveld Academie. Hij werd hier een ster in de klassieke travestie-traditie: playbacken van nummers uit de jaren twintig en dertig, nostalgie met veel opsmuk, brutale one-liners, van een enkel liedje een grote show maken. 'Als ik op het podium sta, moet alles groot zijn, veel jurken, veel haar, veel make-up, echt over the top moet het zijn, gigantisch en met veel kleuren. Dat willen ze zien en dat krijgen ze.'

In het gezelschap van oerhollandse jongens met namen als Koos (voorlichter bij de gemeente Amsterdam), Richard (distributeur van stripboeken), Henk (reisleider) en Ruud ('ik ben huisvrouw') is Nicky de enige vamp. Bij haar heb je niet het idee dat ze een jurk aantrekt om verlegenheid weg te werken. Bij Agnetha Immergeil heb je dat wel.

Agnetha heet in het echt Richard Dreisen, een bescheiden, knappe jongen met een stoppelbaard van drie dagen en heldere ogen. Je vraagt je af waarom hij ooit een jurk aantrok. 'Nee hoor, dat heeft niets te maken met het wegwerken van verlegenheid, het is veel meer het aanwakkeren van brutaliteit. We zijn niet een stel zielige jongetjes die hun vreselijke jeugd moeten verwerken of die weglopen voor de realiteit en dus maar een pruik opzetten.' 'Iets te vieren of in de rouw? Vera Springveer uw zingende buurvrouw' Met die slogan verkocht Vera Springveer (Charles Lücker) zich de afgelopen jaren aan feesten en partijen. Nu heeft ze nog slechts één doel: in september gaat haar eerste soloshow Tranen en tissues in première en dan wil ze voorgoed het theater in, weg van de schnabbels.

Springveer: 'Travestie is een ontzettend populair tijdsverschijnsel en wordt steeds professioneler, maar aan al die melige avonden doe ik niet meer mee. Ik heb geen zin om uitgelachen te worden. Qua carrière schiet je er geen reet mee op als je voor zo'n stelletje joelende hetero's gaat staan. Ik wil me best uit de naad werken, maar niet voor iedere boerenlul in Hippolytushoef. Ik wil dat ze naar me luisteren, dat ze mijn liedjes mooi vinden. Zingen is mijn grootste passie en daar maak ik een grote act van. Waarom zou ik een liedje zingen in een spijkerbroek en T-shirt, daar zit toch niemand op te wachten?'

Vanuit Amsterdam - gay capital of the world - zwermen ze uit over het hele land. Dolly Bellefleur is langzamerhand een van de leading ladies, vroeger de ster van kinderkoor De Zendertjes uit Huizen, nu trekt ze kerels op schoot. 1.93 meter zonder en 2.05 meter met hakken, platinablond, gesponsord door Kaloderma. 'Ik trad laatst op in de Bijlmerbajes, een hilarisch succes! Hé lekkere stoot, kun je niet een nachtje overblijven, riepen ze en dat zullen ze niet zo snel tegen zo maar een soundmix-zangeresje roepen.

'Dat soort schnabbels zijn bijna een sociologische analyse, je komt bij de Orde van Advocaten en bij de hengelsportvereniging. Ik heb daar geen moeite mee, behalve soms met studentenverenigingen, dat is echt vervelend, daar vliegen de bierglazen langs je hoofd. Op zo'n moment ben je in Artis en ziet het publiek je als een rariteit, aapjes kijken. Dat is soms echt vernederend, maar ach, het is werk en ik sla me erdoorheen met de gedachte: nog twee liedjes en hup, morgen weer een nieuwe jurk'

Maar vandaag op Roze Zaterdag zullen ze er zijn, trots en brutaal, en de omzet van haarlak zal spectaculair stijgen. In Amsterdam zal het trouwens ook de hele dag glimmen van leer en kettingen, SM als uiterlijk vertoon is in opmars, niet in de laatste plaats door het populaire Grüss Gotti van leernicht Freek uit de VARA-serie Seth & Fiona.

Leer en tule gaan op Roze Zaterdag hand in hand, omdat ze in wezen hetzelfde vertegenwoordigen: een vlucht uit het alledaagse grijs, of uit de verlegenheid, een verdedigingsmechanisme, een pose. Of gewoon een gemis. Helen Shapiro zong het al, meer dan 25 jaar geleden: I am your queen for tonight, but will I have a king tomorrow?

Hein Janssen

Meer over