ACHTERGRONDTELEVISIETOESPRAAK KONING

Koning Willem-Alexander roept op tot ‘alertheid, solidariteit en warmte’

Koning Willem-Alexander heeft vrijdag in een uitzonderlijke televisietoespraak alle Nederlanders opgeroepen tot saamhorigheid in de coronacrisis. ‘Alertheid, solidariteit en warmte: zolang we die drie kunnen vasthouden, kunnen we deze crisis samen aan, ook als het wat langer gaat duren.’

Koning Willem-Alexander houdt vanuit Paleis Huis ten Bosch een toespraak over de coronacrisis. Beeld ANP

De koning betuigde zijn medeleven aan de nabestaanden van mensen die zijn overleden als gevolg van de virusuitbraak en sprak steun en troost uit voor alle patiënten, zowel thuis als in ziekenhuizen. Hij stelde vast dat het dagelijks leven in korte tijd drastisch is veranderd en benadrukte dat het van belang is dat alle Nederlanders aan deskundigen ‘vertrouwen blijven geven en alle aanwijzingen opvolgen’.

De toespraak was ’s middags opgenomen in paleis Huis ten Bosch in Den Haag, het woonpaleis van de koning, waar hij en zijn gezin aan ‘social distancing’ doen. In het gebied waar de Oranjefamilie eind februari skivakantie hield, rond het Oostenrijkse Lech, zijn vijf gevallen van corona vastgesteld waarvan de bron niet is te herleiden. Zelf vertonen de familieleden geen verschijnselen.

Snoeihard

Willem-Alexander richtte zich in zijn vijf minuten durende toespraak achtereenvolgens tot specifieke bevolkingsgroepen: van artsen en verpleegkundigen, via mensen in de logistiek, supermarkten, schoonmaak, ict, onderwijs, kinderopvang, openbaar vervoer en politie, tot ondernemers, en zzp’ers. ‘Deze situatie komt snoeihard aan.’

Hij sprak steunbetuigingen uit voor iedereen in de culturele sector, ‘mensen die hun mooie projecten nu niet kunnen verwezenlijken’. En hij betoonde zich, zelf vader van drie dochters op de middelbare school, begaan met kinderen. ‘Eerst is het misschien spannend om vrij te zijn. Maar dat gaat snel over. Niet naar school kunnen. Niet naar voetbal of balletles. Verjaardagsfeestjes die niet doorgaan. Dat is best moeilijk.’

Eenzaamheidsvirus

Tegen ouderen en iedereen die hen wil steunen, zei hij bemoedigend: ‘Het coronavirus kunnen wij niet stoppen. Het eenzaamheidsvirus wel. Laten we samen zorgen dat niemand zich in de steek gelaten voelt.’

Tegelijkertijd waarschuwde hij dat de huidige situatie nog wel eens lang zou kunnen aanhouden. ‘Corona maakt ongelofelijk veel daadkracht, creativiteit en medemenselijkheid los. Het zijn die eigenschappen die we heel hard nodig blijven hebben, niet alleen nu, maar zeker ook later als de omstandigheden misschien nog uitdagender worden.’

Aan het slot van zijn speech deed Willem-Alexander de voorspelling: ‘2020 wordt een jaar dat ieder van ons zich een leven lang zal herinneren. Iedereen heeft zijn eigen ervaringen en beleeft het op een andere manier. Maar ik hoop en verwacht dat een gevoel van saamhorigheid en trots ons dwars door deze moeilijke tijd zal blijven verbinden.’

Het was de tweede keer sinds zijn inhuldiging in 2013 dat Willem-Alexander een speciale televisietoespraak hield. Eerder deed hij dat enkele dagen na het neerhalen in juli 2017 van vlucht MH17, nadat hij met nabestaanden had gesproken. Bij die ramp kwamen alle 298 inzittenden om, onder wie 196 Nederlanders.

Beatrix

Op haar beurt hield koningin Beatrix een emotionele tv-toespraak, met beroemd geworden zucht, na de aanslag met een auto op Koninginnedag 2009 in Apeldoorn. Daarbij verloren zeven toeschouwers en de dader het leven. Die toespraak was mede historisch, omdat Beatrix geen liefhebber was van televisiecamera’s. Zij volhardde de eerste twintig jaar van haar regeerperiode in kerstboodschappen die alleen via de radio werden uitgezonden. Pas in 2000 hield zij voor het eerst een Kersttoespraak op televisie.

Afgelopen maandag hield premier Rutte al een speciale tv-toespraak.Dat was voor het eerst sinds premier Den Uyl zich in 1973 rechtstreeks tot de bevolking wendde over de oliecrisis. Op zijn persconferentie zei Rutte vrijdag dat zijn speech een politieke toespraak was om beleid uit te leggen. De rede van de koning was bedoeld om in diens verbindende rol medeleven te tonen. ‘Bijzonder waardevol’, aldus Rutte.

Lees verder

Koning Willem-Alexander sprak in 2014 het land toe over MH17 na een bijeenkomst met nabestaanden. U leest het hier terug.

En dit schreef de krant over de reactie van de koninklijke familie op de aanslag in Apeldoorn op Koninginnedag 2009.

Column Sheila Sitalsing: Waarom Rutte als premier toch onmisbaar is

Meer over