Koning Marokko verleent gratie aan 1.778 gedetineerden; 58 van hen waren betogers Rifgebied

Koning Mohammed VI van Marokko heeft tientallen mensen die de afgelopen tijd werden opgepakt bij protesten in het Rifgebergte gratie verleend. In totaal profiteerden 1.778 gedetineerden van het pardon dat de koning afkondigde ter gelegenheid van de achttiende verjaardag van zijn troonsbestijging. 58 van hen waren betogers uit de Rif.

Koning Mohammed VI tijdens zijn toespraak ter gelegenheid van de 18de verjaardag van zijn troonsbestijging. Naast hem zijn broer prins Moulay Rachid (rechts) en zoon Hassan III (links). Beeld afp
Koning Mohammed VI tijdens zijn toespraak ter gelegenheid van de 18de verjaardag van zijn troonsbestijging. Naast hem zijn broer prins Moulay Rachid (rechts) en zoon Hassan III (links).Beeld afp

Volgens het Marokkaanse ministerie van Justitie gaat het om mensen die geen misdrijven hebben begaan en zich niet aan ernstige vergrijpen schuldig hebben gemaakt. Een hoge regeringsfunctionaris noemde het koninklijke pardon een 'heel belangrijk en uiterst positief gebaar'.

Volgens Abdessadek Al-Bouchtaoui, een advocaat die voor de Riffijnse protestbeweging Hirak werkt, was het een 'positieve stap, maar onvoldoende, aangezien we de vrijlating eisen van alle mensen die bij de gebeurtenissen in Al Hoceima zijn opgepakt'. De opvallendste naam die op het gratielijstje van de koning ontbrak was Nasser Zefzani, de opgepakte leider van de protestbeweging.

Kritiek op lokale politici

In een toespraak voor de televisie uitte de koning kritiek op lokale politici, die zich volgens hem onvoldoende voor de bevolking hebben ingespannen en de situatie alleen maar meer gespannen hebben gemaakt. 'Dat is een houding die ontoelaatbaar is bij instanties die tot taak hebben de burgers te vertegenwoordigen en hun belangen te dienen.' 'Voer je taken uit of trek je terug uit het publieke leven', hield hij lokale politici voor.

Maar hij verwierp iedere kritiek op het optreden van de veiligheidstroepen, die volgens mensenrechtenorganisaties buitensporig veel geweld hebben gebruikt tegen betogers, vooral op 20 juli. Op die dag joegen ordetroepen groepen betogers uiteen die mee wilden doen aan een grootscheepse manifestatie die door de autoriteiten werd verboden. Mohammed VI prees de agenten voor de 'enorme opofferingen die ze zich hadden getroost voor de veiligheid en de stabiliteit van het land'.

De Riffijnen klagen al lange tijd over de corruptie en het gebrek aan openbare voorzieningen in hun regio. De frustratie kookte vorig jaar oktober over na de dood van Moshin Fikri, een visverkoper die omkwam bij een confrontatie met de politie. Hij werd vermorzeld toen hij een partij vis die door de politie in beslag was genomen uit een vuilniswagen probeerde te redden.

Fikri's dood vormde het begin van een golf van protesten, de grootste sinds de Arabische Lente in 2011, toen de koning haastig een beetje van zijn bevoegdheden uit handen gaf om te voorkomen dat zijn land zou worden meegesleept in de wervelwind die over de autoritaire Arabische landen raasde.

Lees meer over de onrust in het Rifgebied

Het begon met de dood van een visverkoper. Nu zijn er al maandenlang demonstraties, zijn vele tientallen mensen (onder wie de protestleider) opgepakt en zijn er inmiddels ook protesten in Nederland. Wat is er precies aan de hand in het Marokkaanse Rifgebied? In Notities uit Al Hoceima beschrijven Nadia Ezzeroili en Hassan Bahara om en om de opstand in de Rif die deze zomer tot een hoogtepunt komt.

Marokko heeft vorige week zijn ambassadeur in Den Haag teruggeroepen. Deze uitzonderlijke diplomatieke maatregel volgt op de weigering van Nederland om een vermeende drugshandelaar en Riffijnse activist uit te leveren. Volgens een verklaring van het Marokkaanse ministerie van Buitenlandse Zaken is er op het hoogste niveau over deze zaak overlegd. Het zou gaan om de Marokkaanse Nederlander Saïd C.

De Marokkaanse ambassadeur in Den Haag, Abdelouahab Bellouki, spreekt zich voor het eerst uit over de protesten in de Rif. En hij heeft nieuws over de diplomatieke rel rond activist/drugsverdachte Said C. 'Zijn straf mag hij in Nederland uitzitten.'

Meer over