Komt Verdonk in gevaar?

Minister Verdonk voor Vreemdelingenzaken zou de Kamer onjuist hebben geïnformeerd over asielzoekers. Vier vragen over het beleid van de bekritiseerde bewindvrouw....

Het wordt het derde spoeddebat binnen tien maanden over de kwestie-Congo, maar dat van vandaag lijkt spannend te worden. Nadat de commissie-Havermans afgelopen vrijdag rapport had uitgebracht, ontkende minister Verdonk dat zij de Kamer onjuist heeft geïnformeerd. Regeringspartij D66 meent het tegenovergestelde.

Heeft de commissie een oordeel uitgesproken over de minister?

Nee. Oud-Rekenkamerlid Havermans en zijn twee mede-onderzoekers hebben op verzoek van Verdonk alleen gekeken wat er waar is van de aantijgingen van Netwerk. Dit tv-programma stelde dat er informatie over het vluchtrelaas van afgewezen asielzoekers uit Congo naar de autoriteiten in hun land is gegaan. Daardoor zouden zij na uitzetting het gevaar lopen te worden opgesloten. Deze beschuldiging veegt de commissie in haar rapport van tafel.

Wel stellen Havermans c.s. vast dat er wegens onderbezetting bij de immigratiedienst IND en door fouten van andere bij de uitzetting betrokken instanties aan Congo is gemeld dat een vreemdeling asiel had aangevraagd in Nederland. Dit mag volgens de wet niet. De commissie heeft maar beperkt onderzoek kunnen doen: tot begin dit jaar hield de IND niet bij wat er precies naar de Congolese autoriteiten is gestuurd.

Wat is de verdediging van Verdonk?

De minister stelt – en met haar het kabinet – dat het om ‘administratieve slordigheden’ gaat die niet hadden mogen worden gemaakt. Toen Netwerk hierover berichtte, heeft zij ook zelf onderzoek laten uitvoeren. De fout blijkt niet alleen ten aanzien van Congo te zijn gemaakt: 31 andere landen hebben dezelfde informatie ontvangen. Het gaat hierbij om 102 ex-asielzoekers, van wie twee al zijn uitgezet.

Waarom wordt Verdonk verweten dat zij de Kamer verkeerd heeft geïnformeerd?

De linkse oppositiepartijen hebben Verdonk in de afgelopen twee jaar herhaaldelijk gevraagd of het gegeven dat iemand asiel heeft aangevraagd in Nederland aan een land van herkomst is gemeld. Verdonk heeft volgens deze fracties de Kamer steeds verzekerd dat dit niet gebeurt. Verdonk ontkende vrijdag dat zij de Kamer onjuiste informatie heeft verstrekt. Potentieel gevaarlijk voor haar is dat regeringspartij D66 dat niet met haar eens is.

Kan de positie van Verdonk in gevaar komen, en is dat dan meteen een kabinetscrisis?

Als de bewindsvrouw vandaag toegeeft dat zij de Kamer onjuiste informatie heeft verschaft, lijkt haar weinig te kunnen gebeuren. Een Kamermeerderheid van tenminste VVD, CDA en LPF is bereid haar de ‘administratieve slordigheden’ te vergeven.

Maakt Verdonk geen knieval en dient PvdA de verwachte motie van wantrouwen in, dan zullen dezelfde partijen naar verwachting voorkomen dat die wordt aangenomen. Blijft over de vraag of D66 in dat geval kan leven met de wetenschap dat een VVD-minister de Kamer onjuist heeft geïnformeerd. De fractie wilde het antwoord daarop gisteren nog niet geven.

Meer over