Komt een museum weg met reproducties?

In de zalen van het museum Escher in het Paleis in Den Haag is veel werk te zien van de wereldberoemde grafisch kunstenaar M.C. Escher (1898-1972). In veel gevallen gaat het om een kopie, zonder dat het museum aangeeft wanneer het een facsimile betreft of een origineel. Volgens de M.C. Escher stichting, die de auteursrechten op het werk beheert, wordt het publiek 'dat betaalt om echte werken te zien beduveld met ordinaire reproducties'. Komt een museum weg met reproducties in zijn tentoonstelling?

Een deel van het vier meter lange Metamorphose II van M.C. Escher Beeld ANP
Een deel van het vier meter lange Metamorphose II van M.C. EscherBeeld ANP

Patrick Elliott, conservator National Galleries of Scotland, dat een Escher-tentoonstelling heeft met bruiklenen van museum Escher in het Paleis:

'Alle prenten in onze tijdelijke tentoonstelling The Amazing World of M. C. Escher zijn origineel. We tonen nooit facsimile's in ons museum. Ik begrijp wel dat het museum Escher in het Paleis reproducties gebruikt zodat ze hun originele collectie van Escher kunnen bewaren. Het is zeer kwetsbaar werk.

'De tentoonstelling over Escher is overigens de meest succesvolle die we hier in Edinburgh ooit hebben gehad. Escher heeft hier al meer bezoekers getrokken dan de tentoonstellingen over Picasso, Magritte of Dali.'

Het beroemde Hol en Bol van M.C. Escher uit 1955 Beeld ANP
Het beroemde Hol en Bol van M.C. Escher uit 1955Beeld ANP

Janet Marstine, directeur School of Museum Studies van de Universiteit Leicester:

'Facsimile's kunnen handige hulpmiddelen zijn voor musea. Maar dan moet er altijd transparantie zijn over welke werken echt zijn en welke niet. Het museum heeft ook de plicht om uit te leggen waarom het originele stuk niet tentoongesteld wordt.'

Jorn Matena, woordvoerder Nederlandse Museumvereniging:

'Er bestaan in Nederland geen regels over het tentoonstellen van replica's. De Museumvereniging heeft wel een ethische code, maar die is niet specifiek over het gebruik van facsimile's. Er is momenteel ook geen initiatief om de regelgeving hierover strenger te maken.'

Bezoekers bekijken in 2012 werk van M.C. Escher op de tentoonstelling 'Wandeling in de tijd. Van Italie naar Baarn' bij Paleis Soestdijk Beeld ANP
Bezoekers bekijken in 2012 werk van M.C. Escher op de tentoonstelling 'Wandeling in de tijd. Van Italie naar Baarn' bij Paleis SoestdijkBeeld ANP

Marijn Schouman, senior conservator tekeningen van het prentenkabinet van het Rijksmuseum

'Bij ons is alles wel origineel. Vanwege hun gevoeligheid voor licht, kunnen we onze tekeningen maar een korte periode ophangen, dan moeten we ze weer opbergen.'

Axel Rüger, directeur Van Gogh Museum:

'Het Van Gogh Museum toont in de tentoonstellingen en in de vaste collectie in principe geen facsimile's van schilderijen. Momenteel is er wel een facsimile van een schetsboekje van Van Gogh te zien, omdat het origineel te kwetsbaar is om langdurig te worden blootgesteld aan licht. Bij de workshop 'Van Gogh op gevoel' kunnen blinden en slechtzienden overigens wel aan een facsimile van een schilderij voelen.'

Meer over