Kok weerstaat Europese druk

Premier Kok weerstaat vooralsnog de zware druk van de Europese regeringsleiders om voorzitter te worden van de Europese Commissie. 'Ik ben geen kandidaat....

De voormalige Italiaanse premier Prodi heeft zich vrijdag aangemeld als kandidaat. Kok noemde hem een groot Europees staatsman die 'geschikt is en zijn handen vrij heeft'. Ook de ministerraad steunt volgens Kok de kandidatuur van Prodi. Het is nog niet bekend of de Spanjaard Solana, nu nog secretaris-generaal van de NAVO, zich kandidaat stelt.

Kok verwacht dat de discussie over de financiën van de EU volgende week in Berlijn de tegenstellingen tussen Noord en Zuid 'verder zullen verscherpen'. Daarom acht hij het van 'groot psychologisch belang' dat de voorzitter nu uit een zuidelijke lidstaat komt.

Vrijwel alle regeringsleiders hebben de afgelopen dagen contact met Kok gehad om hem ertoe te bewegen Den Haag te verruilen voor Brussel. Diplomaten noemden het geen probleem dat Nederland in de persoon van Duisenberg, voorzitter van de Europese Centrale Bank, al een zware internationale post heeft. 'Zelfs de Franse president Chirac stapt daar overheen en wil Kok graag hebben', aldus diplomaten.

Volgens Kok zijn die contacten minder intensief geweest dan is gesuggereerd. 'Ik zit niet de hele dag te bellen.' Op de vraag wat er gebeurt als de regeringsleiders hem smeken naar Brussel te komen, weigerde Kok in te gaan.

Vele Haagse politici gaan ervan uit dat Kok vasthoudt aan zijn opmerking 'de verbintenis met de kiezer niet te willen verbreken'. PvdA-leider Melkert laat weten dat Kok 'de rit van het kabinet wil uitzitten'. D66-leider De Graaf acht Koks vertrek ongewenst. 'Kabinetsleden die naar de Europese Commissie willen, hadden beter niet tot dit kabinet kunnen toetreden.' Ook de VVD en de oppositiepartijen gaan ervan uit dat Kok blijft. Leider Rosenmöller van GroenLinks: 'Kok heeft ontkend dat hij voor deze functie in beeld is. Ik geloof ook dat hij de paarse periode zal uitdienen.' '

De Duitse bondskanselier Schröder weigerde vrijdag in Brussel te bevestigen dat Kok de steun van veel lidstaten heeft. 'Ik noem geen namen. Dat zou verkeerd zijn. Dat zou meer beschadigen dan goed doen.' Schröder zei slechts te willen aansturen op een snelle beslissing.

Of de benoeming van een nieuwe commissievoorzitter al volgende week tijdens de top van de regeringsleiders in Berlijn wordt afgerond, is onwaarschijnlijk. Schröder sprak van een besluit 'onmiddellijk na Berlijn'. Volgende week zouden alleen 'procedures rond de aanstelling aan de orde komen'. Volgens Kok is het nog onduideijk of de zuidelijke lidstaten dat voorstel steunen. Zij willen wachten op de verkiezingen van het Europees Parlement in juni.

In Brussel wordt rekening gehouden met een extra top van regeringsleiders. Na bliksembezoeken eerder deze week aan de Europese hoofdsteden sprak Schröder gisteren met vertrekkend Commissievoorzitter Santer en voorzitter Gil-Robles van het Europees Parlement. Gil-Robles meent dat het nieuwe bestuur voor de verkiezingen moet zijn aangetreden.

Schröder zei ervan overtuigd te zijn dat de lidstaten in Berlijn overeenstemming zullen bereiken over de financiering en de hervormingen binnen de EU. 'De Europese burgers verwachten een signaal dat Europa in staat is actie te ondernemen. Dat signaal moet uit Berlijn komen. Er rust een zware verantwoordelijkheid op ons.'

Meer over