nieuws

Koerdische strijders zeggen laatste verzet van IS-gevangenen te hebben gebroken

Koerdische strijders zeggen het laatste verzet te hebben gebroken in de Syrische gevangenis waar honderden IS-gevangenen vorige week in opstand kwamen.

Jarl van der Ploeg
Checkpoint van de pro-Westerse strijdersgroep Syrian Democratic Forces in het Syrische Hasaka. Beeld AP
Checkpoint van de pro-Westerse strijdersgroep Syrian Democratic Forces in het Syrische Hasaka.Beeld AP

Een woordvoerder van de pro-Westerse strijdersgroep Syrian Democratic Forces (SDF) twitterde woensdag dat de alle IS-strijders in de Guweiran-gevangenis zich inmiddels hebben overgegeven.

In de nacht van vorige week donderdag bracht een aantal IS-strijders een autobom tot ontploffing bij de ingang van de Guweiran-gevangenis, een gevangenis in het noordoosten van Syrië waar duizenden IS-verdachten vastzaten, onder wie een aantal kopstukken. De strijders bestormden het complex en volgens ooggetuigen hielpen ze vele tientallen gevangenen ontsnappen. Hoeveel het er precies zijn is onduidelijk. IS zelf beweerde eerder dat het om 800 gevangenen gaat.

De aanval is een van de grootste sinds het zelfbenoemde kalifaat van IS drie jaar geleden viel. De aanval werd dan ook gelijk gepareerd door zowel strijders van het SDF als de Amerikanen, die luchtsteun verleenden tijdens de gevechten. Bij die gevechten zouden in zes dagen tijd zeker 181 mensen zijn overleden. Het zou daarbij gaan om 124 IS-militanten en andere gevangenen en zeker 50 agenten, SDF-strijders en gevangenisbewaarders, aldus het Syrische observatorium voor de Mensenrechten.

In de Guweiran-gevangenis verbleven ook tussen de 700 en 850 jongens wier ouders zich bij IS hadden aangesloten. Volgens de organisatie Save the Children, die al twee jaar actief is in de gevangenis, zijn er ook meerdere kinderen om het leven gekomen tijdens de gevechten. De jongens zijn afkomstig uit tal van landen en werden volgens getuigen door IS-gevangen gebruikt als menselijk schild tijdens hun gevechten.

Tweede opstand in twee jaar tijd

In 2020 ontsnapten al eens gevangenen vanuit de gevangenis in Hasaka, waar ook meerdere Nederlanders vastzitten. Toen duurde het bijna een dag voordat de situatie weer onder controle was. Mensenrechtenorganisaties bekritiseren het regime in de overvolle gevangenis al langer. Een deel van de gedetineerden zou er onder mensonterende omstandigheden worden vastgehouden.

In totaal zouden er in Syrische gevangenissen en detentiecentra zo’n 12 duizend mannen en jongens vastzitten die verdacht worden van betrokkenheid bij de strijd van IS, aldus een schatting van mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch. Het aantal buitenlandse gevangenen wordt geschat op 2.000 tot 4.000. Zij zouden afkomstig zijn uit zo’n vijftig landen.

De gevangenisopstand komt niet uit het niets. Na 2019 hebben de restanten van de moslimextremistische groep IS zich ingegraven in de woestijn tussen Homs en Deir al Zor, in Syrië. Begin 2020 kondigde de IS-afdeling van Homs in een propagandavideo haar eigen herstel aan. Sindsdien hebben IS-groeperingen meerdere aanslagen gepleegd en aanvallen uitgevoerd op zowel Koerdische troepen als het Syrische regeringsleger. Ten zuiden van Hasaka, de stad waarin de Guweiran-gevangenis staat, manifesteert IS zich steeds meer in de openbaarheid.

Meer over