NieuwsSyriëgangers

Koerden willen Syriëgangers zelf gaan berechten, minister Blok bereid hierover te praten

De Koerden willen buitenlandse IS-strijders die zij gevangen houden, alsnog gaan berechten in Syrië. Dat kan ook gevolgen hebben voor de Nederlandse Syriëgangers die daar vastzitten. Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken is bereid om hierover met de Koerden te gaan praten, zei hij vrijdag na afloop van de ministerraad.

Sacha Kester
Vrouwen in het kamp Al-Hol, in het noordoosten van Syrië, waar de Koerden gezinnen van buitenlandse strijders vasthouden.  Beeld AFP
Vrouwen in het kamp Al-Hol, in het noordoosten van Syrië, waar de Koerden gezinnen van buitenlandse strijders vasthouden.Beeld AFP

Tot nu toe hebben de Koerden alleen Syrische en Iraakse strijders berecht. Met de buitenlanders wilden zij dat niet doen, omdat ze daar het mandaat noch de middelen voor hebben. De Koerden dringen er al twee jaar op aan dat buitenlandse regeringen hun ‘eigen’ strijders terugnemen en hen zelf berechten, maar deze blijven de boot afhouden.

Sinds de val van het kalifaat houden de Syrische Koerden duizenden mensen vast die een band hadden met de terroristische organisatie Islamitische Staat, onder wie ook veel vrouwen en kinderen. Volgens de AIVD zitten er 55 Nederlanders in de Koerdische kampen, van wie een kwart vrouwen.

Tribunaal

Abdulkarim Omar, die verantwoordelijk is voor de buitenlandse betrekkingen van het Autonome Bestuur voor Noordoost-Syrië, heeft nu bekendgemaakt dat de Koerden de buitenlanders vanaf maart toch gaan vervolgen. Zij willen hiervoor een tribunaal opzetten en zeggen de doodstraf niet te zullen opleggen. De straffen voor de Syriëgangers kunnen uiteenlopen van een jaar voor degenen die bijvoorbeeld als kok voor IS hebben gewerkt tot levenslang voor misdaden tegen de menselijkheid. De buitenlanders zouden hun straf in het gebied moeten uitzitten, maar het is onduidelijk wat er daarna met hen gebeurt. Er wordt gehoopt op medewerking van regeringen en internationale experts, meldt het lokale Rojava Information Center.

Een jong meisje op een markt het het Koerdische kamp Al-Hol in het noordoosten van Syrië.  Beeld AFP
Een jong meisje op een markt het het Koerdische kamp Al-Hol in het noordoosten van Syrië.Beeld AFP

Als dit bericht klopt, is het ‘zeer de moeite waard om het gesprek aan te gaan’, zegt minister Blok. ‘Dan moeten we dat zeker doen.’ Tot nu toe hield het kabinet vol dat berechting door de Koerden onmogelijk is, omdat zij geen autonoom land besturen en Nederland geen officiële betrekkingen met hen onderhoudt. Het blijft volgens Blok een obstakel dat de Koerden niet beschikken over de noodzakelijke wetgeving en rechterlijke macht. Daarom zou Blok samen willen optrekken met andere Europese landen die een manier zoeken om de Syriëgangers te berechten.

Er blijven nog veel vragen over de hele gang van zaken: de Koerden besturen een gebied in het noordoosten van Syrië, maar dit is geen erkende staat. Het is dus de vraag welk recht de basis zal vormen voor de processen, wie de rechters en de aanklagers zullen zijn, maar bijvoorbeeld ook of Europese advocaten hun cliënten kunnen bijstaan.

Lees verder

IS’er uit Gouda spreekt vanuit de Syrische cel: ‘We zijn hier al acht maanden, en we slapen tussen stervende kinderen’, zegt hij in een boodschap bedoeld voor de Nederlandse regering.

Op een matras in het IS-kamp kwijnt een Amsterdamse vrouw weg. Ze had een vuistdik psychiatrisch dossier, was bekend bij de ggz, de politie en de AIVD, en toch kon ze afreizen naar Syrië. Waarom greep niemand in?

Meer over