Klusflat als sociaal cement Bijlmer

Om Kleiburg te behoeden voor sloop worden de appartementen als klushuis verkocht. De open dag trekt veel kijkers. 'Je moet er doorheen kijken', gonst het op de galerijen.

AMSTERDAM - De Kleiburgflat in de Amsterdamse Bijlmer staat er in al zijn robuustheid troosteloos bij. Maar de uitgewoonde kolos gaat een glorieus tweede leven tegemoet als het enthousiasme van klussende starters op de woningmarkt wordt omgezet in daden. De 500 appartementen staan te koop als klushuizen. Het was zaterdag een drukte van belang op de open dag.

Voor 65 duizend euro koop je een kaal appartement van 60 vierkante meter, een spotprijs voor Amsterdam. Zo hoopt het consortium De Flat, waarin drie vastgoedbedrijven zijn verenigd, de laatste originele Bijlmerflat te redden van de sloop.

De buitenkant van de flat doen de verkopers: kozijnen, dubbel glas, de galerij, de lift. Binnen, tussen de ruim 10 meter van galerij tot balkon, mogen de kopers zich uitleven. Ze kunnen de woningen indelen naar eigen smaak, muren slopen en appartementen in de lengte of hoogte aan elkaar koppelen.

De honingraatflat wordt vleugel voor vleugel aangepakt. 70 van de 100 woningen in de eerste vleugel moeten voor 1 juli zijn verkocht. Wordt dat niet gehaald, gaat Kleiburg alsnog tegen de vlakte. Deze week worden de eerste tien contracten getekend, zestig geïnteresseerden hebben een optie genomen.

Patrick Mersmann (23) zet vrijdag zijn handtekening. 'De flat is uitgewoond, maar dat zal straks anders zijn als het koopappartementen zijn.' Zijn vader: 'Hij zal aan de bak moeten, ik kan hem helpen met slopen, tegelen, parket leggen.' Zoon: 'Schrijf je dat wel op? Dan heb ik het zwart op wit.'

De in 1971 gebouwde, 10 verdiepingen hoge en 400 meter lange flat is een van de grootste gebouwen van Nederland. De galerijen beslaan een lengte van 4 kilometer. De laatste bewoners trokken er in september vorig jaar uit.

Sommige woningen lijken halsoverkop te zijn verlaten, de wasknijpers hangen nog aan de lijn. Er zijn veel inbraaksporen van koperdieven die hun slag sloegen in de spookflat. 'Je moet er doorheen kijken', gonst het in de groepjes die over de galerijen struinen.

Bas van der Tang (34) en zijn vriendin hebben hun oog laten vallen op twee woningen naast elkaar op de tiende verdieping. Samen hebben ze vier kinderen, dus ze kunnen wel een beetje ruimte gebruiken. 'We hebben een hola', grijnst Van der Tang, 'een huwelijk op loopafstand.'

Hij staat te trappelen om aan de slag te gaan. 'Je eigen huis maken geeft een enorme kick.' Over de Bijlmer kunnen ze vertellen wat ze willen, Van der Tang heeft een wandeling door de wijk gemaakt en het voelde goed.

Hoogbouw in groen, opgetilde autowegen en metrosporen, gescheiden auto-, fiets- en voetgangersverkeer. De Bijlmer is in de jaren zestig gebouwd als wijk van de toekomst, voornamelijk bestaand uit flats. De bewoners zouden van het metrostation naar huis lopen zonder een auto tegen te komen.

De Bijlmer zou zijn inwoners veiligheid bieden. Een geluksmachine die de vooruitgang een beslissend zetje zou geven, met dank aan collectieve verworvenheden als liften en cv's.

Dat mislukte jammerlijk. De Bijlmer was te weids, te hoog, te eenzijdig en bovenal te anoniem. De inwoners voelden zich niet verantwoordelijk voor hun woonomgeving, de Bijlmer verloederde en werd een toevluchtsoord voor drugsverslaafden en criminelen.

Vanaf 1995 is de Bijlmer grondig vernieuwd. Veel hoogbouw is afgebroken of geamputeerd en opgeknapt. Rijtjeswoningen zijn ervoor in de plaats gekomen. Kleiburg is de laatste klassieke Bijlmerflat waarmee nog niets is gebeurd.

Spijlen voor de ramen herinneren aan de treurige geschiedenis van Kleiburg. En aan de vindingrijkheid van de vorige bewoners. Bij een woning zijn strips van boekenplanken als tralies voor de ramen geschroefd.

Nadhesa Darius (27) woont in West en wil terug naar de Bijlmer, dicht bij haar familie. 'Fijne wijk, multicultureel, alles bij de hand.' Ze heeft al een woning uitgekozen: Kleiburg 841. Haar moeder staat glunderend naast haar.

Vanaf de hoogste verdieping kijkt Emile Jaensch, wethouder van Zuidoost, op de ontbottende bomen. Vijf jaar geleden hing het afval in de kruinen, hele zakken hingen aan de takken. Toen een bewoner een compleet bankstel over de galerijleuning had gekieperd, is Jaensch met de politie en ambtenaren van de reiniging de woningen langs gegaan, alle 500. Dit zou niet meer worden gepikt, het stadsdeel ging streng optreden.

'Dat heeft geholpen', zegt Jaensch, die in 1988 als werkstudent de stadspost bezorgde bij Kleiburg. 'Het was een probleemflat met veel armoede, onveiligheid en criminaliteit. Je koos niet voor Kleiburg, je kwam er terecht. Toen dacht ik: wanneer breken ze deze ellende af? Nu denk ik: het zou zonde zijn als het wordt gesloopt.'

Jaensch kijkt ernaar uit de nieuwe bewoners te verwelkomen. 'De mensen die hier hun schouders onder zetten, zijn dezelfden die voorleesmoeder worden op school en in het schoolbestuur gaan zitten. Die hebben we hard nodig in Zuidoost. De klusflat kan het sociale cement van de buurt worden.'

undefined

Meer over