Nieuws

KLM maakt werk van pakketreizen, touroperators boos: ‘Dit mag de overheid nooit toelaten’

KLM heeft een knuppel in het hoenderhok gegooid. De noodlijdende luchtvaartmaatschappij gaat meer werk maken van de verkoop van eigen pakketreizen, in plaats van alleen maar vliegtickets. Touroperators spreken van valse concurrentie, omdat KLM miljarden aan staatssteun krijgt.

KLM maakte vrijdag bekend dat het een meerderheidsbelang heeft genomen in Airtrade, een bedrijf in Haarlem dat zich specialiseert in de inkoop en verwerking van vliegtickets voor de reisbranche. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
KLM maakte vrijdag bekend dat het een meerderheidsbelang heeft genomen in Airtrade, een bedrijf in Haarlem dat zich specialiseert in de inkoop en verwerking van vliegtickets voor de reisbranche.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

KLM maakte vrijdag bekend dat het een meerderheidsbelang heeft genomen in Airtrade, een bedrijf in Haarlem dat zich specialiseert in de inkoop en verwerking van vliegtickets voor de reisbranche. Airtrade werkt al langer samen met KLM. Het bedrijfje levert de technologie waarmee de luchtvaartmaatschappij al sinds 2015 klanten ook hotels en huurauto’s laat boeken.

KLM begon in dat jaar met ‘Package Deals’, een vorm van pakketreizen die via Airtrade worden verwerkt. Dat wil de luchtvaartmaatschappij nu uitbouwen tot KLM Holidays, dat in de woorden van Harm Kreulen, directeur KLM Nederland, ‘een toonaangevende touroperator moet worden’.

Daarmee schiet KLM onder de duiven van de touroperators, die voor een deel klanten zijn die hun leverancier opeens als concurrent aan tafel krijgen. Die zijn dan ook niet blij. ‘KLM krijgt miljarden aan staatssteun om de coronacrisis te overleven. Maar wij vragen ons af of ze dat geld mogen gebruiken om ons concurrentie aan te doen’, zegt Corendon-directeur Steven van der Heijden. Ook zijn collega bij Sunweb, Mattijs ten Brink, spreekt van concurrentievervalsing. ‘Dat zou de overheid nooit mogen toelaten.’

Van der Heijden zegt de overheid KLM te hulp is geschoten om het netwerk van verbindingen voor Nederland overeind te houden. ‘Dat heeft niks met vakantiereizen te maken.’ Hij heeft er geen moeite mee te hebben dat KLM pakketreizen verkoopt via zijn website, maar ‘dan moeten ze die hotels en huurauto’s wel via ons regelen’.

Het ministerie van Financiën laat weten geen rol te zien voor overheidsingrijpen. ‘Om de efficiëntie van de bedrijfsvoering te kunnen verbeteren heeft KLM binnen de afspraken van het steunpakket wel de ruimte om dit soort type investeringen te kunnen doen.’

Koers

De koers van KLM kan niet als een verrassing komen voor de reiswereld. In november 2019 zei Harm Kreulen in een interview met het vakblad Travmagazine al over een rol als touroperator. ‘Met KLM Package Deals zitten we een beetje in eigen touroperating en dat gaat goed. Ik zie absoluut kansen om dat te vergroten. Als daar eigen accommodaties cq eigen inkoop van accommodaties voor nodig is, dan zullen we dat niet nalaten.’

Die plannen weerhielden Corendon er ook niet van om vorig jaar februari een nieuw contract te sluiten met KLM voor vluchten naar Curaçao. De bedrijven deden al zaken sinds 2014. Afgesproken werd dat Corendon vanaf de winter van 2020 drie jaar lang bijna een kwart miljoen stoelen afneemt bij KLM. Daarmee verzekerde Corendon zich voor het hele jaar van capaciteit bij KLM op vluchten van en naar Curaçao. De touroperator exploiteert daar twee vakantiecomplexen, bij Willemstad en Jan Thiel.

In het persbericht dat vorig jaar werd verspreid toen de deals was beklonken, erkent Corendon dat KLM een directe concurrent wordt. ‘Voor KLM draagt de overeenkomst bij aan het verder versterken van de positie op de markt voor pakketreizen naar het populaire vakantie-eiland.’ Maar dan wel samen met ons, met onze hotels, zegt Van der Heijden nu.

Heikel punt

Bij de Airtrade-deal kan ook de relatief grote marktmacht van KLM een heikel punt zijn. De maatschappij is samen met Transavia en moederbedrijf Air France-KLM de grootste klant van Schiphol en was voor de coronacrisis goed voor ruim 60 procent van de vluchten naar en van de luchthaven. ‘Bijna 70 procent van klanten is een leisure-reiziger’, stelt Van der Heijden: die vliegt voor zijn vakantie of een stedentrip.

Corendon is evenwel niet van plan om het Curaçao-contract met KLM op te zeggen. Het bedrijf heeft net als concurrent TUI een eigen vloot van vliegtuigen waarmee het bestemmingen in Europa en net daarbuiten bedient, maar beschikt niet over toestellen voor langeafstandsvluchten. Van der Heijden. ‘Het is nu ook niet de tijd om daar in te investeren.’

Tegen Travmagazine zegt topman Jeroen Matron van Airtrade dat de gesprekken over het belang al gaande waren voor dat vorig jaar de corona-crisis uitbrak. ‘Er kan nu heel veel niet in de markt, maar straks kan er weer van alles en daar kun je natuurlijk op voorsorteren.’

KLM-directeur Kreulen zegt dat het bedrijf zich ‘toch weer moet voorbereiden op een marktherstel.’ De investering is gestoeld op de verwachting in de reisbranche dat de consumenten eerder en sneller weer het vliegtuig zal nemen dan de zakelijke reiziger. Kreulen zegt verder dat Airtrade een onafhankelijk bedrijf blijft.

Correctie: In een eerdere versie van dit artikel stond vermeld dat Airtrade is gevestigd in Keulen, maar dat moet Haarlem zijn.

Meer over