Kleurkrijt vertrapt, illusie verloren

Smells Like Teen Spirit was de titel van Nirvana's grootste hit; een lied over verveling, weerzin en libido. 'Here we are now, entertain us', zong Kurt Cobain, maar hij was niet geamuseerd en pleegde zelfmoord....

In die grimmige pubersfeer speelt ook Minnie - Dagboek van een tienerzich af, dat in 2002 verscheen onder de titel The Diary of a Teenage Girl.Tekenaar en schrijfster Phoebe Gloeckner geeft hierin een beeld van haarjeugd in San Francisco, al is het woord 'jeugd' nogal misleidend. Op haarvijftiende kreeg zij - of eigenlijk: haar alter ego Minnie Goetz - eenintieme relatie met Monroe, de 35-jarige vriend van haar moeder.

Meisjes van vijftien leiden een leven tussen servet en tafellaken, zoalshet heet, en Gloeckner heeft daarop een eigen variant bedacht. Ergens inhet boek ziet Minnie een stuk kleurkrijt tussen auto-onderdelen liggen,maar natuurlijk is het krijt vertrapt: zij heeft het kinderparadijs allangverlaten en koestert geen enkele illusie over haar toekomst.

'Ik ben niet bang voor messen of vorken of pistolen of vergif of vuurof verkrachting of chantage of SM of prostitutie. Ik ben niet bang omontvoerd te worden of gemarteld of zelfs gehypnotiseerd. Heus, ik word nietbang bij de gedachte aan moord of afpersing of genocide of meer van datsoort dingen. Nou, ik hoop maar dat Chuck me vanavond belt over dat PeterFrampton-concert.'

Het is diezelfde Chuck die na 330 bladzijden illegale seks,drankmisbruik en tienerdepressies zorgt voor een vleug optimisme. Hij maaktstrandwandelingen met Minnie en samen schrijven ze gedichten die ze aantoeristen verkopen. Ze gaan zelfs proberen met drugs te stoppen. Op een dagziet Minnie op de boulevard haar ex-minnaar Monroe joggen en ze gaat naarhem toe. 'Ik keek Monroe recht aan terwijl ik zijn hand stevig drukte, enik dacht bij mezelf: ''Ik ben beter dan jij, klootzak''.'

De morsige teen spirit is geen exclusieve vondst van Gloeckner. Ook bijhaar stripcollega's Renee French, Julie Doucet en Debbie Drechsler stuitje op het vroegtijdig verlies van onschuld, met zelfhaat en zelfdestructieals gevolg. Jong zijn in Amerika is geen idylle.

Afwijkend aan het boek van Gloeckner is echter de wonderlijke mix vanwoord en beeld: het merendeel bestaat uit dagboekteksten die wordenafgewisseld met paginagrote illustraties en zo nu en dan ook een stukjestrip.

Dat laatste is niet altijd even geslaagd, omdat het verhaal door dietempowisselingen een soort hartritmestoornis krijgt. Beeld neem je nueenmaal sneller tot je dan tekst. Maar misschien is het opzet, om deonevenwichtigheid van Minnie Goetz extra voelbaar te maken.

Dagboek van een tiener wordt op de markt gebracht door Uitgeverij Xtra,die zich vanaf dit najaar geheel op de grafische roman gaat richten, metvertalingen van Joe Sacco, Rudolf Kahl, Howard Cruse en Teiji Nakazawa. Nuook literaire uitgeverijen als Atlas, Podium, De Bezige Bij en Nijgh & Van Ditmar het genre hebben ontdekt, mag je rustig concluderen dat de graphic novel definitief is doorgebroken.

Joost Pollmann

Phoebe Gloeckner: Minnie - Dagboek van een tienerUitgeverij Xtra, 23,-Uitgeverij Xtra, 23,-

Meer over