klassiek Gustav Mahler ***

Alban Berg combineert twaalftoonsmuziek met emotie.

De Salzburger Festspiele, het Lucerne Festival, de Proms in Londen - het Gustav Mahler Jugendorchester trekt voor de viering van zijn 25-jarig bestaan langs nog meer grote podia dan anders.

Het orkest, met een leeftijdsgrens van 26 jaar, speelde in het Concertgebouw een programma dat zijn naam in hoofdletters van de posters roept: Gustav Mahlers Zevende symfonie en het vioolconcert dat Alban Berg heeft geschreven ter nagedachtenis aan de dochter van Alma Mahler, weduwe van de componist en de architect Walter Gropius.

Het meisje stierf op haar 18de aan polio en in de aarzelende beginnoten van het vioolconcert kun je horen hoe Berg stilstaat bij haar lieflijke uiterlijk, haar esprit, haar ongerepte jeugd. Hij combineert abstracte twaalftoonsmuziek met emotie, maar de emotie krijgt telkens de overhand.

Violist Frank Peter Zimmermann, meester van de structuur maar ook van de innige klank, liet de ondertitel van het concert 'aan de nagedachtenis van een engel' nabeleven. Een driekwartsmaat gaf hij de schwung van een wals - zoete herinnering aan het bruisende leven van het meisje.

De sfeer wordt grimmig in het tweede deel. De viool heeft daar een lange solo die steeds heftiger wordt, soms vermengd met koperblazers die de viooltoon bijna wegvagen. En dan is er ineens een stille, gewijde sfeer - door de dirigent Daniele Gatti mooi getroffen. Klarinetten speelden de koraal Es ist genug van Bach. Je zou zweren dat je een orgel hoorde.

Mooi te zien hoe de prestaties van Zimmermann vanaf het frontbalkon werden bejubeld door die andere meesterviolist, Leonidas Kavakos - nu nog op gemakkelijke gympjes maar vanaf woensdag te gast bij het KCO.

Het Mahler Jeugdorkest had zich in Bergs Vioolconcert nog gevoegd naar de compositie, de solist en de dirigent, maar in Mahlers Zevende symfonie barstte de anarchie los op het podium.

Dirigent Daniele Gatti vroeg met zijn bewegingen om nuance, maar kreeg grof spelend koper en zompig slagwerk om zijn oren. Ook de strijkers hadden geen idee dat er tussen keihard en fluisterzacht nog andere nuances bestaan.

Natuurlijk waren er uitzonderingen - mooie solo's van de concertmeester bijvoorbeeld - maar na Berg was deze Mahler een koude douche.

undefined

Meer over