Klappen voor Republikeinen

Er beweegt iets in Washington. President Obama en het Congres praten weer met elkaar. De tijd dringt: volgende week dreigt de begrotingscrisis zich uit te breiden met een nog grotere crisis over de nationale schuld.

VAN ONZE CORRESPONDENT ARIE ELSHOUT

NEW YORK - Alsof twee depressies op het punt staan zich samen te voegen tot een 'perfecte storm'. Dat vooruitzicht plus slecht nieuws voor de Republikeinen heeft de partijen teruggedreven naar de onderhandelingstafel.

Hoe groot de kans is op een akkoord, viel vrijdag niet te zeggen. Een Texaans lid van het Huis van Afgevaardigden sprak van een 'doorbraak'. Anderen zeiden dat er geen aanwijzingen waren voor een snelle overeenkomst.

Het politieke gevecht is de afgelopen weken ongemeen hard geweest. Het gaat over veel meer dan over begroting en schuld. De strijd gaat over de toekomst van de Republikeinen. Wie wordt de baas in die partij: het establishment of de radicale Tea Party? De strijd gaat over de macht en nalatenschap van Obama. Haalt zijn historische zorgwet de eindstreep of zal een geradicaliseerd Congres zijn presidentschap ondermijnen door het land in gijzeling te nemen elke keer als het moet instemmen met een begroting of verhoging van het schuldplafond?

Omdat voor iedereen veel op het spel staat, heeft het conflict een zero-sum-karakter gekregen. Het is alles of niets en niet geven en nemen, zoals normaal bij onderhandelingen. Obama vreest dat elke concessie over Obamacare slechts zal leiden tot meer Republikeinse eisen. Daarom trok hij samen met Harry Reid, de Democratische leider van de Senaat, een dikke streep: er wordt niet onderhandeld over een nieuwe begroting en het schuldplafond. En al helemaal niet als de tegenpartij die momenten aangrijpt om allerlei niet daaraan gerelateerde eisen te stellen, zoals over de zorgwet.

De president en Reid besloten het erop te laten aan komen. Dan maar een sluiting van de overheid of een 'default', het niet meer kunnen nakomen van Amerikaanse betalingsverplichtingen omdat de schuldlimiet niet wordt verhoogd en straks het geld op is. De Democraten trokken een muur op in verwachting dat de Republikeinen zich daarop zouden stuklopen.

Eind deze week leek dat moment te zijn aangebroken. De situatie was chaotisch. Maar tussen de kruitdampen door viel te zien dat de Republikeinen kort na elkaar verwoestende klappen kregen te incasseren en leken te zoeken naar een uitweg. Woensdag was er het nieuws dat bedrijfsleven, hun achterban, als pragmatici het helemaal hebben gehad met de ideologen van de Tea Party. Donderdag volgde een peiling van NBC/Wall Street Journal waaruit bleek dat 53 procent van de Amerikanen de Republikeinen de schuld geven van de sluiting van de overheid tegen 31 procent Obama.

De stand van zaken vrijdagmiddag: John Boehner, de Republikeinse voorzitter van het Huis, heeft voorgesteld het schuldplafond voor zes weken te verhogen. Ook wil hij onmiddellijk onderhandelen over de sluiting van overheidsdiensten, de begroting en de schuld. De eis van Obamacare is er nog wel, maar er wordt nauwelijks meer van gerept. Reid zei meteen nee. Zes weken vindt hij te kort.

Het eindspel wordt dus nog zwaar. Ook onder de Republikeinen zelf, want de radicalen hebben een talent voor ontkennen. Ze ontkennen dat Obama Amerikaan is, dat het klimaat verandert, dat een 'default' het land in crisis kan storten en dat de peilingen negatief zijn voor hen.

De Republikeinen zijn gevoelig voor de groeiende kritiek op hun starre houding. Er wordt weer gepraat met president Obama over de crisis.

undefined

Meer over