Klant kan barsten

Zijn wij vogelvrij voor de verkopers van financiële diensten? Wie de tv-uitzending over Legio Lease heeft gezien, moet wel tot die conclusie komen....

Is dit een exces of een uiting van een cynische bedrijfscultuur die in de jaren negentig bij financiële instellingen opgeld is gaan doen? Banken en verzekeringsbedrijven hebben de afgelopen tien jaar hun producten massaal verkocht. Met aandelenlease konden aandelen worden aangeschaft met alleen maar geleend geld. Via bottomline-telefoonlijnen konden aandelen tegen de laagste kosten op krediet worden gekocht. Met de waarheid werd het niet te nauw genomen. Unieke, veilige beleggingsaanbiedingen bleken riskante beleggingen die alleen de verkoper goed geld opleverden. De lage kosten die beloofd werden door Bank Labouchere via de VEB Bottom-Line bleken hoger dan die van een ander product van diezelfde bank. Spaarbeleg bood een beleggingsproduct aan, maar vertelde de klant niet wat het product precies inhield.

Over de inhoud en de kosten van de producten werd vaak gelogen. In een recente zaak werd de klant van (alweer) Legio 's avonds gebeld. Met een bijzondere aanbieding, uiteraard, die naderhand niet bijzonder en wel uiterst riskant bleek te zijn.

In andere gevallen bleek de verstrekte fiscale informatie niet juist te zijn; de verkopers zagen over het hoofd dat rente over het leasekrediet vanaf 1 januari 2001 niet meer aftrekbaar is. Voor aandelenlease geldt dat dit een vorm van huurkoop is. Daarvoor is de handtekening van de echtgenoot nodig. Een lastig detail, vonden de FTC-verkopers. Die handtekening werd vaak niet gevraagd.

De rechter vindt dat van de klant een beleggingsprofiel moet worden gemaakt. De klant moet op de risico's van de voorgenomen belegging worden gewezen. Beleggen op krediet is gevaarlijk, speculeren op krediet is nog wat riskanter. Banken en verzekeringsbedrijven hebben in deze een bijzondere zorgplicht, zegt de rechter. Zij moeten de klant waarschuwen voor de kans op verlies. Die zorgplicht wordt door de rechter afgeleid uit de belangrijke maatschappelijke functie van banken en verzekeringsinstellingen.

Hebben die FTC-verkopers ooit van de bijzondere zorgplicht van een bank gehoord? Natuurlijk niet. Ze moeten scoren. De klant desnoods met leugens en bedrog overhalen om hun producten te kopen. Misschien zijn zij alleen maar een uitwas van de cynische cultuur waarin de leden van de raden van bestuur meer aan hun eigen optieprogamma's dachten dan aan hun zorgplicht voor de cliënt. Dan is het zeker tijd voor een grote schoonmaak.

Meer over