Nieuws

Klacht ingediend tegen opdringerigheid WhatsApp, en tegen onhelderheid over privacy

WhatsApp dringt zijn gebruikers nieuwe voorwaarden en een onhelder privacybeleid op, vindt de Consumentenbond. Die heeft daarom – samen met zeven andere Europese organisaties – een klacht ingediend bij de Europese Commissie. De commissie moet iets doen aan de opdringerigheid, en aan een mogelijke bedreiging van de privacy door WhatsApp.

null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

De chatdienst oefent ‘onnodig veel druk’ uit op zijn gebruikers om nieuwe gebruiksvoorwaarden en een nieuw privacybeleid te accepteren, zeggen de consumentenorganisaties en hun koepelorganisatie BEUC in een verklaring. Sinds begin dit jaar stuurt WhatsApp zijn gebruikers meldingen om wijzigingen in zijn gebruiksvoorwaarden en privacybeleid te accepteren.

Dit leidde tot veel ophef omdat dit in eerste instantie gepaard ging met het dreigement van WhatsApp om de accounts van gebruikers af te sluiten als zij de voorwaarden niet accepteerden. Bovendien vreesden organisaties en consumenten dat WhatsApps moederbedrijf Facebook met de nieuwe voorwaarden toegang krijgt tot gegevens van WhatsApp-gebruikers.

Begin dit jaar leidde dit in ieder geval tot hernieuwde belangstelling voor concurrerende chatdiensten als Telegram of Signal. Zo twitterde Elon Musk de simpele boodschap ‘Use Signal’. Facebook haastte zich hierna uit te leggen dat er helemaal niet zoveel verandert, gevolgd door de belofte dat het geen accounts zal afsluiten.

Voor de consumentenorganisaties is dat niet genoeg. Zij hekelen de ‘terugkerende, opdringerige’ aansporingen van WhatsApp om toch echt ‘ja’ te zeggen tegen de nieuwe voorwaarden, wat voor ‘onnodige druk op consumenten’ zou zorgen. Verder stellen de Consumentenbond en consorten dat de voorwaarden niet transparant zijn en slecht te begrijpen, vooral als het gaat om de overdracht van persoonlijke gegevens aan Facebook en andere bedrijven. ‘Hierdoor is het voor consumenten onmogelijk om te overzien wat de gevolgen voor hun privacy zijn als ze instemmen’, aldus de consumentenorganisaties die willen dat de Europese autoriteiten ingrijpen.

Een woordvoerder van WhatsApp zegt in een reactie dat BEUC en de dochterorganisaties niet goed snappen waar de update van WhatsApp over gaat. De nieuwe voorwaarden zouden juist méér transparantie geven over hoe het bedrijf gegevens vergaart en gebruikt, aldus het Amerikaanse bedrijf. ‘De update vergroot onze mogelijkheden om gegevens te delen met Facebook niet. Ook heeft het geen gevolgen voor de privacy van berichten met vrienden of familie, waar ze zich ook bevinden.’ Op de inhoud van berichten hebben alle updates hoe dan ook geen effect: deze zijn versleuteld. Ook WhatsApp zelf kan daar niet bij.

Online betalen

Al eerder benadrukte WhatsApp dat de nieuwe voorwaarden over iets heel anders gaan: Facebook en WhatsApp willen de gegevens over de gebruiker kunnen delen met bedrijven die van de diensten van Facebook gebruik maken. Zo kunnen gebruikers een factuur betalen met Facebook Pay als zij contact hebben gehad met de klantenservice van een bedrijf via WhatsApp. Of betalen via WhatsApp voor iets dat ze via een advertentie op Instagram hebben gekocht.

In een toelichting stelt een zegsman van de Consumentenbond dat alle geruststellende woorden van Facebook de organisaties niet overtuigd hebben: ‘Het is op geen enkele manier vast te stellen wat ze nu wel of niet doen omdat de voorwaarden eenvoudigweg niet helder genoeg zijn.’

Behalve de Consumentenbond en koepelorganisatie BEUC nemen consumentenorganisaties uit Frankrijk, Griekenland (twee), Noorwegen, Roemenië, Slowakije en Tsjechië aan de actie deel. Zij dienen de klacht in bij de Europese Commissie en bij het Europese netwerk van consumentenautoriteiten. WhatsApp zegt graag met de organisaties in gesprek te gaan om uit te leggen waar de updates over gaan.