reportage

Kinderen of infiltranten: de SP neemt definitief afscheid van de jongeren van Rood

Zijn het afgedwaalde pubers of zijn het vreemden die in de partij zijn geïnfiltreerd? De SP hakt de knoop door en wijst haar eigen jongerenbeweging Rood definitief de deur. Rood is te rood, te communistisch.

Het bestuur van Rood tijdens een online ledenvergadering. De SP nam zaterdag met volle overtuiging afscheid van de jongerenorganisatie van de SP. Beeld ANP
Het bestuur van Rood tijdens een online ledenvergadering. De SP nam zaterdag met volle overtuiging afscheid van de jongerenorganisatie van de SP.Beeld ANP

‘Mama, neem ons terug.’ Met die spandoektekst hadden Rood-leden bij het partijkantoor van de SP in Amersfoort gestaan. De oproep blijkt aan dovemansoren gericht. De SP nam zaterdag in de partijraad met volle overtuiging afscheid van ‘Rood, jong in de SP’ – haar eigen jongerenvereniging. Met de bedoeling zo snel mogelijk een nieuwe jongerenorganisatie op te richten.

Terwijl Rood een dag later op de eigen ledenvergadering besloot door te gaan als zelfstandige politieke organisatie voor jongeren van allerlei gezindte, dus zonder de verplichting lid te zijn van de SP, en met de mogelijkheid van een dubbellidmaatschap. Ook werd de door de SP geroyeerde Rood-voorzitter Olaf Kemerink herkozen. Daarmee is de breuk tussen SP en Rood bezegeld.

De metafoor van ouders en kinderen keerde tijdens de partijraad in vele gedaanten terug. ‘We zijn niet goed omgegaan met onze kinderen, we moeten toenadering zoeken. Laat niet de pleegouders, het Communistisch Platform, de voogdij overnemen’, zei de vertegenwoordiger van Hilversum. ‘Hartverscheurend om hen zo met dat spandoek te zien staan’, vond afdeling Zuidplas.

Vreemden

Oud-Kamerlid Nine Kooiman, die het door de partijraad ingestelde onderzoek naar Rood leidde, vond dat de dissidente Rood-leden juist geen opstandige pubers waren, maar vreemden die in het eigen gezin infiltreren. ‘Dit gaat niet over ouders en kinderen, maar over de communistische partij die de SP wil omvormen’, waarschuwde afdeling Arnhem. Ook Kamerlid Renske Leijten, hier als vertegenwoordiger van de afdeling Haarlem aan het woord, nam nadrukkelijk afstand van de gezinsmetafoor. ‘De SP voelt vaak als familie, maar het is een politieke partij. We zijn hiervoor met z’n allen verantwoordelijk.’ Leijten is een van de vele SP-kaderleden die via Rood bij de partij binnenkwamen.

In de digitale partijraadsessie, waarin elke afdeling twee minuten de tijd kreeg zijn standpunt te verwoorden, leken de meningen verdeeld. Er klonk veel kritiek op het partijbestuur, dat de jongerenafdeling zou hebben verwaarloosd en was gestopt met scholingsbijeenkomsten waardoor een onoverbrugbare kloof was ontstaan. ‘De hele partij heeft gefaald’, zei de vertegenwoordiger van Alphen aan den Rijn. ‘Het bestuur moet aan zelfreflectie doen’, vond Sittard-Geleen. De afdeling Amersfoort voelde ‘woede over het partijbestuur dat het zo ver heeft kunnen komen.’ Zaanstreek: ‘De partij heeft niet goed gereageerd.’ Amsterdam: ‘We hebben de jongeren maar aan laten modderen.’ Krimpenerwaard vond dat het partijbestuur te snel had geëscaleerd.

Partijvoorzitter Jannie Visscher zei zich die kritiek aan te trekken. ‘Er is te weinig contact geweest, te weinig afstemming.’ Ze vond desondanks dat er nu moest worden doorgepakt. ‘Met uitstel houd je elkaar in een houdgreep van ellende. We willen de knoop doorhakken.’

Toen het op stemmen aankwam, bleek de eensgezindheid groot: 84 procent (107 partijraadsleden) stemden in met het voorstel middels een nette scheiding afscheid te nemen van Rood. Waarbij het nog de vraag is wat dat te betekenen heeft. Veel leden drongen aan op behoud van de naam en het beeldmerk. Of dat juridisch mogelijk is, moet nog worden uitgezocht. Volgens Kemerink, voorzitter van Rood, is er nooit een formeel verzoek gedaan om naam en beeldmerk in te leveren.

Machtsstrijd

Hiermee komt een einde aan een al lang voortwoekerende machtsstrijd om Rood. Die begon met het royement van vijf leden, die lid zouden zijn van het Communistisch Platform. Dat wordt door het SP-bestuur als een politieke partij beschouwd – dubbellidmaatschappen zijn verboden bij de SP. De vijf werden aangeduid als ‘geradicaliseerde zolderkamercommunisten’ en zouden voor gewapende strijd pleiten, wat ze overigens zelf altijd hebben weersproken. Rood koos de zijde van de geroyeerde leden; juist een van hen, Kemerink, werd de nieuwe voorzitter. De SP staakte de subsidie en andere ondersteuning voor Rood, waarna honderden leden - onder wie veel prominenten - een petitie tekenden dat ‘de heksenjacht’ moest stoppen.

De partijraad zette vervolgens een commissie aan het werk die de relatie tussen de SP en Rood moest onderzoeken. Die commissie komt in haar verslag tot de conclusie dat het Communistisch Platform de SP wil veranderen in een communistische partij en invloed in Rood wil verwerven om dat doel te bereiken, reden om voor te stellen de huidige vereniging Rood los te laten. Dat voorstel is door het partijbestuur overgenomen. Overigens: de SP is in de jaren zeventig ontstaan uit een marxistisch-leninistische beweging.

De jongerenorganisatie die de SP nu wil opzetten moet, anders dan Rood, binnen de partij worden ondergebracht, als werkgroep of afdeling. De voorzitter ervan zou lid van het partijbestuur moeten worden. Kooiman – met zoomverbinding vanaf een Franse camping waar ze op huwelijksreis is – zei dat haar commissie alles in het werk heeft gesteld te bemiddelen tussen Rood en SP, en nu te hopen op een snelle en soepele scheiding.

‘Heel jammer dat zo is besloten’, vindt Kemerink. ‘Dit betekent een verdere versplintering in een tijd van verlies voor links.’ Hij ontkent dat Rood is overgenomen door het Communistisch Platform: ‘We hebben een levendige interne democratie, de meerderheid beslist.’ Rood nam op de eigen ledenvergadering, die niet voor de media toegankelijk was, het besluit òm door te gaan de SP onder jongeren te promoten. Kemerink: ‘Dat zullen we blijven doen.’

Meer over