Kennis

In zijn artikel 'Kennisprovincie' (Forum, 2 januari) stelt Ronald Plasterk dat een onderzoeker niet het belang van de Nederlandse economie voorop moet stellen in zijn werk als onderzoeker....

Neen, hij dient zich te richten op zijn onderwerp bijvoorbeeld: 'Ik wil kanker genezen'. Ik hoorde ook een opmerking van hem door de radio in de zin van 'een onderzoeker hoort in vrijheid te onderzoeken, contact met opdrachtgevers/geldverstrekkers dient niet meer dan maal in de tot twee jaar plaats te vinden'.

De combinatie van gedachte door hem geschreven en uitgesproken geeft zo'n beetje het beeld van de Nederlandse onderzoeker. 'Wij weten hoe het moet, laat ons nou maar onze gang gaan, dan komt het wel goed'. Niet dus, dat hebben we in de jaren zestig, zeventig en tachtig gezien. Hoe negatief het misschien ook klinkt, een mens (enkele uitzonderingen daargelaten) en dus een onderzoeker is lui en dient met prikkels op gang gehouden te worden.

Ik heb dit soort onderzoekers meegemaakt, die een betaalde opdracht met een concreet nabij doel weigerden onder het motto: 'Ik laat mij niet prostitueren' en verder gingen met gesubsidieerde research. Wat is er tegen om maal per drie maanden met je opdrachtgever/geldschieter te praten. Je helpt hem aan ideevoor andere zaken en wellicht haal je er zelf ook creatieve gedachten uit. Je moet natuurlijk nooit van te voren je voornemen om te doen wat de opdrachtgever zegt. Een winkelier die zaterdagmorgen met een blocnootje voor zijn winkel staat en de klanten vraagt: 'wat zou u bij mij willen kopen' en het vervolgens niets anders weet te doen dan het gevraagde in zijn winkel te leggen zal nooit een Aldi worden. Een klant verwacht meer dan hij zelf ook bedenken kan, ook een onderzoekklant. Meer geldt: luister naar je klanten en doe er met je eigen creativiteit iets mee.

Het gesprek maal per drie maanden met opdrachtgever/geldschieter heeft daarnaast voordelen dat het je scherp houdt: je moet wat te melden hebben en je moet uitleggen waarom je een bepaalde lijn gekozen hebt. Bovendien weet je steeds welke kant je uitmoet voor zijn profijt. Is de overheid geldverstrekker dan is dat het belang van het land.

Een onderzoeker is een soort van macho met hersens. Hij wil de flinke kerel uithangen die weer eens wat heeft uitgevonden. Het zou voor de Nederlandse economie veel beter zijn als een onderzoeker goed evalueert wat elders gebeurt en daar concrete en bespreekbare uitgangspunten voor een Nederlands onderzoekprogramma uithaalt dat goed is voor de Nederlandse economie. Geen eenvoudige maar wel een interessante baan met veel contacten, aanvullend onderzoek en besprekingen met beleidsmakers. Ik zie Ronald Plasterk al zijn neus ophalen: 'dat is toegepast onderzoek'. So what? Waarom is fundamenteel onderzoek zo deftig? Het moet ook gedaan worden, maar dat doen met name de Amerikanen al, zoals Plasterk verderop in zijn artikel vertelt. En een week later kunnen wij er kennis van nemen, zegt hij.

Meer over