Keihard investeren tegen de tweedeling

Een enorm maatschappelijk probleem, noemt GroenLinks de werkloosheid onder allochtonen. Het kabinet doet te weinig, zegt de Kamer. Tijd om de plannen nu eens uit te voeren, vindt het CDA....

Femke Halsema weet het zeker: als het werkloosheidspercentage onder autochtonen even hoog zou zijn als het percentage onder allochtone jongeren, zou het land te klein zijn. ‘40procent werkloosheid, dat is een geweldig maatschappelijk probleem’, zegt de GroenLinks-leidster. ‘Het kan zo niet langer doorgaan.’

Afgelopen dinsdag vroeg haar partij tijdens het wekelijkse vragenuur om opheldering bij het kabinet, kort nadat het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) alarmerende cijfers had gepubliceerd over de hoge werkloosheid onder allochtonen.

Ook bij andere oppositiepartijen bestaat veel ergernis over de aanpak van het probleem. ‘Ik word gek van deze regering’, zegt het PvdA-Kamerlid Bussemaker. ‘Het afgelopen jaar heb ik geloof ik al zes dingen voorgesteld om de werkloosheid aan te pakken en elke keer is het volgens het kabinet te ingewikkeld, zijn er ongewenste neveneffecten of kan het niet werken. Het kabinet komt nooit zelf met een idee.’

Zelfs regeringspartij CDA drong dinsdag bij de bewindslieden aan op een minder vrijblijvende aanpak. ‘Ik vond dat de houding van minister Verdonk (Integratie) en staatssecretaris Van Hoof (Sociale Zaken) te laconiek was. Zo van: dit probleem kennen wij nu wel’, zegt het CDA-Kamerlid Van Hijum. ‘Ik denk dat we de ernst van de situatie niet moeten onderschatten. Het SCP wijst erop dat een belangrijke voedingsbodem voor de onlusten in Frankrijk de hoge jeugdwerkloosheid is. Ik weet niet hoe reëel die dreiging in Nederland is, maar als je wilt voorkomen dat er een tweedeling ontstaat, zul je hier keihard in moeten investeren.’

De Tweede Kamer lijkt van dat besef te zijn doordrongen. CDA-fractieleider Maxime Verhagen kreeg vorig jaar veel steun toen hij voorstelde een leerwerkplicht in te voeren voor jongeren tot 23jaar. Minister Van der Hoeven (Onderwijs) vond dat evenwel te ver gaan. Zij kwam uiteindelijk met de Kamer overeen de leerplicht op te rekken tot en met 17jaar, zodat jongeren die geen werk hebben en ook niet naar school gaan, door gemeenten kunnen worden gedwongen een opleiding te volgen.

Jongeren tussen de 18 en 23jaar die een uitkering hebben, kunnen al op straffe van een korting gedwongen worden te gaan werken of een studie te volgen. De minister wilde daaraan niets veranderen. Hebben zij geen uitkering, dan krijgt de gemeente nu wel de mogelijkheid om deze groep terug naar school te sturen of hen te dwingen werk te gaan zoeken.

Een andere belangrijke maatregel die ook al in de Tweede Kamer is uitgedacht, heet de no-riskpolis. CDA en PvdA presenteerden in februari vorig jaar een plan om werkgevers financieel voordeel te bieden als zij jongeren gedurende twee jaar aannemen om werkervaring op te doen. Voorwaarde is wel dat de zij gedurende die tijd ook nog een opleiding volgen. Hoewel een ruime meerderheid in de Kamer voor dit plan is, is het nog steeds niet ingevoerd. Het kabinet besloot eerst in enkele gemeenten een proef uit te voeren.

De CDA’er Van Hijum geeft toe dat het zo niet opschiet. ‘Ik zie de argumenten wel voor een pilot, maar het is natuurlijk de vraag of we tijd hebben om dat allemaal rustig af te wachten.’

Hij pleit daarom met het PvdA voor onmiddellijke invoering, maar tekent daarbij aan dat er niet te veel van moet worden verwacht. ‘Het begeleiden van uitvallers vergt veel aandacht en een hoop werkgevers beginnen er om die reden al niet aan.’

Volgens hem is het vooral belangrijk om niet meer nieuwe plannen te bedenken, maar de bestaande plannen zo goed mogelijk uit te voeren. ‘Bij veel gemeenten blijft er geld op de plank liggen waarmee jeugdwerkloosheid kan worden bestreden. Daar zit mijn grootste zorg.’

Meer over