postuumKees van Lede (1942 - 2020)

Kees van Lede, ooit ‘machtigste man van Nederland’, overleden

Kees van Lede, oud-voorzitter van de werkgeversorganisatie VNO en topman van AkzoNobel is dinsdagavond op 78-jarige leeftijd overleden aan de gevolgen van corona. Dat heeft zijn familie bekendgemaakt.

Kees van Lede, oud-topman van Akzo Nobel en werkgeversorganisatie VNO. Beeld Ruud Pos
Kees van Lede, oud-topman van Akzo Nobel en werkgeversorganisatie VNO.Beeld Ruud Pos

Zijn voorganger Chris van Veen had de ijzers uit het vuur gehaald met het akkoord van Wassenaar, waarmee de matiging van de lonen was vastgelegd. ‘Ik heb het gemakkelijk gehad’, stelde Kees van der Lede die Van Veen opvolgde na zijn vertrek vast. ‘Maar dat wil overigens niet zeggen dat er bij VNO niets gebeurde. Er is een bikkelhard gevecht geweest over de 36-urige werkweek. Dat hebben we heel verstandig ingevuld. We hebben een ongekende stijging van de werkgelegenheid gehad.’

Van Lede was tussen 1984 en 1991 voorzitter van de werkgeversorganisatie VNO, een periode waarin de economie zich herstelde, het bedrijfsleven opbloeide en de overheidsfinanciën op orde werden gebracht. Daarna was hij tien jaar bestuursvoorzitter van AkzoNobel.

Van Lede overleed dinsdagavond aan de gevolgen van corona. Hoewel bekend was dat hij aan de ziekte van Kahler leed, komt zijn dood onverwacht. Volgens zijn dochter Fiona werd twee weken geleden vastgesteld dat hij corona had en moest hij in het ziekenhuis worden opgenomen. Hij lag niet op de ic, maar had wel ondersteuning van zuurstof nodig. Tijdens zijn verblijf daar werd hij getroffen door een herseninfarct.

Van Lede was afkomstig uit een patriciërsgeslacht van bestuurders, geneesheren en distillateurs. Hij werd tijdens de oorlog geboren in Wassenaar en studeerde rechten in Leiden. Na een MBA-opleiding aan de bekende business school Insead in het Fontainebleau werkte hij voor Shell en McKinsey. Tussen 1977 en 1982 was hij directeur van aannemer Nederhorst en vervolgens bestuurslid van bouwconcern Hollandse Beton Group. In zijn periode bij VNO werd hij de personificatie van het poldermodel, samen met FNV-bestuursvoorzitter Johan Stekelenburg. ‘Mede dankzij het optreden van Van Lede hebben we in de tachtiger jaren groeicijfers gerealiseerd die niet voor mogelijk werden gehouden', zo stelde minister van Economische Zaken Koos Andriessen in 1991 vast.

Hij trad in dienst bij Akzo, waar hij drie jaar later bestuursvoorzitter werd. Onder zijn leiding zou het concern fuseren met het Zweedse Nobel. In 1998 volgde de overname van het Britse Courtaulds, dat kunstvezels en verven maakt. Daarna werden de vezelbedrijven van Akzo Nobel en Courtaulds samengevoegd en verkocht. Met de komst van Hans Wijers in 2004 gingen ook alle andere activiteiten eruit en concentreerde het concern zich volledig op verf tot groot verdriet van Van Lede. In 2018 noemde Van Lede bijvoorbeeld de verkoop van farmaciebedrijf Organen ‘een schoolvoorbeeld van de kwalijke, groeiende invloed van de aandeelhouders bij Nederlandse bedrijven'. ‘De bedrijfstop moet ook de maatschappelijke belangen afwegen en de fatsoensnormen in acht nemen. AkzoNobel had Organon nooit moeten verkopen.‘

Begin dit jaar publiceerde hij, net voordat corona uitbrak, nog een boek samen met journalist Joris Luyendijk: Pessimisme is voor losers – Op de rand van een nieuwe tijd. De Volkskrant noemde het boek een beschaafde conversatie van gelijkgezinden. Hoewel Van Lede was overtuigd dat het aandeelhouderskapitalisme te ver was doorgeschoten, zag hij ook niet zo gauw en alternatief. Na zijn periode bij Akzo Nobel werd hij supercommissaris (onder meer Heineken, Philips, De Nederlandsche Bank, Air France-KLM en Sara Lee), waarbij hij door FEM Business werd uitgeroepen tot de machtigste man in Nederland.

Meer over