Kastje

Gisteren presenteerde het Sociaal en Cultureel Planbureau (ik moet dan altijd aan de voormalige DDR denken) zijn rapport De moraal in de publieke opinie....

De conclusie van het rapport luidt, geloof ik, dat het er redelijk voorstaat met Nederland: de meeste mensen weten het verschil tussen goed en kwaad. Men vraagt zich weliswaar af of de buurman het verschil net zo goed weet, maar dat is logisch – zo is het altijd geweest.

Ik ben voor deze enquête niet ondervraagd. Dat vind ik jammer. Op de een of andere manier lukt het mij maar niet door te dringen tot dat selecte gezelschap van landgenoten dat regelmatig wordt geënquêteerd. Eén keer werd ik gebeld om mijn mening over smeltjus te geven. Maurice de Hond, bureau Interview in samenwerking met Netwerk of Nova, ze slaan mij altijd over. Dat maakt dat ik de resultaten van enquêtes, ook als ze gewichtig bevolkingsenquêtes worden genoemd, met enige achterdocht bekijk.

Enfin.

Nog groter is mijn achterdocht als het om kijkcijfers gaat. Die worden, naar verluidt, gemeten door de Stichting Kijkonderzoek die weer werkt met kastjes die overal in den lande bij mensen thuis zijn geïnstalleerd om het kijkgedrag te registreren. Welnu, ik heb nog nooit iemand gesproken die zo'n kastje in huis heeft, zelfs nog nooit iemand die iemand kende die naast iemand met zo'n kastje woonde. Ik heb ook nog nooit een item op tv gezien waar zo'n kastje in voorkwam – ik weet niet eens hoe het kastje eruit ziet, laat staan hoeveel er van zijn.

Het kunnen er veel zijn.

Maar net zo goed weinig.

Een nadeel van zo'n kastje lijkt me trouwens dat je je als kijker professioneel gaat opstellen. Je wilt toch dat jouw kijkgedrag meetelt. Als heel Nederland naar Idols kijkt, wil je dat geregistreerd wordt dat jij nou net naar iets anders zit te koekeloeren. Er zal ook wel een vergoeding aan het kastje vastzitten, dat leidt ertoe dat je ook op mooie zomeravonden televisie gaat zitten kijken. Heel het land zit in de tuin, maar de kijkers van de Stichting Kijkonderzoek zitten voor de buis cijfers te genereren waar de volgende dag programmamakers en reclameboeren zich weer suf op studeren.

Als iedereen vandaag naar de uitvaart van prinses Juliana kijkt, zijn er altijd nog honderdduizenden mensen die dat niet doen. Daar kun je vergif op innemen. Maar de kijkers met een kastje, wat doen die? Die kijken allemaal, die gaan ervoor zitten. Oké, er zal er eentje bij zijn die naar Nickelodeon kijkt, de beroepsquerulant die er nu eenmaal ook bij hoort, maar toch – een gekke zaak blijft het.

Waarom hebben we niet allemaal een kastje? Dat vraag ik me eigenlijk af. Waarom zijn er maar een paar duizend (of minder), en waarom kun je je niet inschrijven voor zo'n kastje? Ik wil zo'n kastje, al heel lang. Is er niet iemand die zijn kastje aan mij wil uitlenen, of mag dat niet? Is er dan op zijn minst iemand die mij zijn of haar kastje wil laten zien? Het raadsel van het kastje heeft nu lang genoeg geduurd. Al is er maar één kastje (het zou mij niet verbazen), ik wil het zien.

Meer over