NieuwsDemocratische voorverkiezingen

Kans op nominatie lijkt verkeken voor Sanders na Big Tuesday

Als er zich geen verrassingen meer voordoen, wordt Joe Biden de man die het namens de Democraten tegen de Amerikaanse president Donald Trump zal opnemen. 

Joe Biden samen met zijn vrouw Jill in Philadelphia.Beeld EPA

Dinsdag breidde de voormalige vice-president de voorsprong op zijn progressieve rivaal Bernie Sanders verder uit. Met name zijn overwinning in vakbondsstaat Michigan liet weinig ruimte voor de linkse verbeelding over.

De vraag is nu of, en wanneer, de twee facties binnen de Democratische partij de ideologische strijdbijl begraven, en of de kiezers van de verliezer zich achter de winnaar zullen scharen, met het oog op de (in theorie) gemeenschappelijke vijand Trump.

In een toespraak in Philadelphia probeerde Biden in de loop van de avond alvast een voorschot te nemen op de opgave die de Democraten in november te wachten staat. Hij zei dat de kiezers hem ‘een stap dichterbij het herstel van fatsoen, waardigheid en eer in het Witte Huis’ hadden gebracht. Tegen Sanders’ kiezers zei hij: ‘We delen een gezamenlijk doel, en samen gaan we Donald Trump verslaan.’

Sanders, die zich in zijn huis in Burlington had teruggetrokken, verscheen niet in het openbaar. Zijn belangrijkste plaatsvervanger, volksvertegenwoordiger Alexandria Ocasio-Cortez, nam de honneurs waar met een live chat op Instagram. ‘We kunnen het niet mooier voorstellen dan het is… vanavond was een lastige avond, electoraal gezien.’

Beide kandidaten hadden hun grote geplande rally’s met het oog op het coronavirus afgelast.

Aan het einde van de avond bleek dat Biden de staten Mississippi, Missouri en Michigan had gewonnen; de tellingen in North Dakota, Idaho en Washington waren nog gaande en leken op een gelijkspel uit te draaien.

Voor Sanders is het verlies in Michigan moeilijk te verteren. Deze staat, die hij vier jaar geleden (nipt) van Clinton won, staat symbool voor andere rust-beltstaten in het Midden-Westen. Die zullen waarschijnlijk net als in 2016 doorslaggevend zijn bij de verkiezingen van november. Dinsdag scoorde Sanders in Michigan maar 38 procent tegen Bidens 53 procent.

Sanders verloor in witte plattelandsgebieden, in zwarte stadswijken (Detroit) en in welvarende voorsteden. Het verlies onder witte arbeiders en plattelanders betekent dat Sanders’ populariteit vier jaar geleden voor een deel te danken was aan de impopulariteit van zijn toenmalige tegenstander Hillary Clinton.

Lang politiek verleden

Zijn huidige tegenstander, Biden, is net als Clinton onderdeel van het Democratische establishment, en sleept net als Clinton een lang politiek verleden in het centrum van de macht achter zich aan waartegen Sanders zich kan afzetten. Maar er zijn grote verschillen. Eén: Biden heeft een progressievere agenda dan Clinton vier jaar geleden had. Twee: Biden heeft een betere connectie met de gewone man dan Clinton had. Drie: Biden is een man. Vier: Biden heeft Trump als aanstaande tegenstander.

Dat laatste lokt met name in de welvarende voorsteden veel nieuwe Democratische kiezers naar de stembussen, in meerderheid vrouwen, voor wie het belangrijkste criterium is: wie kan Trump verslaan.

Biden kreeg in Michigan zo’n 800 duizend stemmen, ruim 200 duizend meer dan Clinton in 2016. Sanders bleef steken op zo’n 580 duizend, iets minder dan vier jaar geleden.

Dat versterkt het beeld dat vorige week op Super Tuesday ook opdoemde. De opkomst is een stuk hoger, maar daar profiteert vooral Biden van – en niet Sanders, die daar zijn hele strategie op had gebaseerd. De twintigers en dertigers, die het meest hebben te winnen bij Sanders’ plannen, blijven veel vaker thuis dan de vijftigers en zestigers. En dus heeft Sanders weinig aan het feit dat zo’n 80 procent van het stemmende deel van die jonge generatie op hem stemt.

Millennials

Dat laatste is voor Biden echter wel degelijk een probleem. Ondanks het feit dat bijna alle concurrerende presidentskandidaten zich de laatste weken achter hem hebben geschaard (na Kamala Harris en Cory Booker voegde dinsdag ook Andrew Yang, de man van het basisloon, zich bij het ensemble), heeft kennelijk niemand van hen de millennials meegenomen. Hoe breed de coalitie van Biden de afgelopen twee weken ook is gegroeid, een hele generatie lijkt te ontbreken.

Biden erkende dat impliciet, toen hij dinsdag zei dat hij Sanders en zijn aanhangers ‘wilde bedanken voor hun onvermoeibare energie en hun passie’. Het wordt een hele kunst om die naar zijn eigen campagne over te hevelen.

Veel zal ook afhangen van de route die Sanders kiest: gooit hij de handdoek al in de ring, en met welke woorden? Het argument om door te gaan is minder sterk dan in 2016, toen de staat Californië met honderden te winnen gedelegeerden een van de laatste etappes was van de voorverkiezingsrace. Nu kwam die staat vorige week al aan de beurt (Sanders won). Dat maakt het voor Sanders lastig de voortzetting van de strijd kwantitatief te verdedigen.

Maar hij kan ook zeggen: er zijn nog 26 staten te gaan. Wie weet wat er nog gaat gebeuren.

Lees meer over de Amerikaanse voorverkiezingen:

Bernie Sanders maakte deze week zijn eigen verwachtingen in de Amerikaanse presidentsrace niet waar. Waarom vrezen de Democraten Sanders, ondanks de steun van een meerderheid van de Democratische kiezers voor zijn ideeën?

Kleurloze Biden wint voornamelijk als alternatief voor de te linkse Sanders.

Meer over