Kanonskogels op paal en lat

Matty Verkamman, chroniqueur van Oranje, houdt van de klassieke voetbaltaal. In het derde deel van zijn levenswerk Oranje toen en nu, waarin hij de periode tussen 1927 en 1932 behandelt, staat bijvoorbeeld de volgende zin over de international Jan van den Broek: 'De linksbinnen is gespecialiseerd in het schot van...

Van den Broek, die in 1927 voor Oranje debuteerde tegen Denemarken, gold als een van de grootste talenten van het Nederlands voetbal, maar behoorde sinds lang tot de klasse der vergeten voetballers. Tot Verkamman hem voor zijn opus magnum aan de vergetelheid ontrukte.

De voormalige voetbaljournalist van Trouw doet dat in elk van de drie tot dusver verschenen delen van Oranje toen en nu (er moeten er nog twaalf volgen) wel een aantal malen. Met spelers of met lang vergeten feiten; juist dat maakt zijn boeken tot een jaarlijks weerkerend genot voor iedere voetballiefhebber.

Hoewel die liefhebber het tot dusver schromelijk laat afweten. Vermoedelijk bestaat nergens ter wereld een sporthistorisch project dat in gedegenheid en kwaliteit kan worden vergeleken met dat van Verkamman. En toch zag die zich genoodzaakt voor deel drie een nieuwe uitgever te zoeken nadat ook deel en twee al bij verschillende uitgevers het licht hadden gezien.

Om van alle gezeur af te wezen, is Verkamman nu zijn eigen uitgeverij begonnen, de Buitenspelers. Het is de bedoeling dat die ook andere sportboeken gaat uitgeven met name biografie maar Oranje toen en nu blijft het fundament.

Naar een beetje interland van Oranje kijken gauw vier tot vijf miljoen mensen. Bij de echt grote wedstrijden kan dat oplopen tot tien miljoen. Kijkers zijn het, geen lezers. Althans, dat mag je concluderen uit het feit dat van Oranje toen en nu tot dusver geen honderdduizenden exemplaren zijn verkocht terwijl er toch ook heel veel in valt te zien: het barst van de plaatjes.

Dat het boek terechtkomt bij een select groepje liefhebbers, zegt veel over sportland Nederland. Dat zal zich komende zomer weer massaal in het oranjehullen ter gelegenheid van het Europees Kampioenschap in Portugal. Meehossen in het oranje carnaval, maar een goed boek lezen, ho maar.

Zonde. Beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald: het is nog niet te laat om alsnog tot aanschaf van de tot dusver verschenen delen over te gaan samen met deel drie kwam bij de Buitenspelers zelfs een fraaie hardcover-editie uit van deel twee. Urenlang leesplezier gegarandeerd en nog een prachtgezicht in de boekenkast ook.

Verkamman heeft nog twaalf delen te gaan zijn herohe taak verdient minstens een Kuip vol vaste lezers.

Meer over