Commentaar

'Kankergezwel IS moet je waar mogelijk met geweld verslaan'

Selectief geweld tegen IS is legitiem; de indamming van de radicale islam is een project van lange adem, schrijft Arnout Brouwers in het commentaar van de Volkskrant.

OPINIE - Arnout Brouwers
Een strijder van de Islamitische Staat zwaait met een vlag van IS in de Iraakse stad Mosul, die door de beweging is veroverd. Beeld reuters
Een strijder van de Islamitische Staat zwaait met een vlag van IS in de Iraakse stad Mosul, die door de beweging is veroverd.Beeld reuters

De onthoofding in Irak van de Amerikaanse journalist James Foley door een waarschijnlijk Britse IS-strijder verhoogt de druk op president Obama en ook op Europese regeringen om harder op te treden tegen de Islamitische Staat. Welke doelen moet het Westen nastreven? Wat zijn de onderliggende principes, de marges van westers ingrijpen? Het antwoord op die vragen is complex, maar twee kernbegrippen dringen zich op: selectiviteit en indamming.

De context waarin het 'kankergezwel' IS opereert, strekt zich niet alleen uit tot Irak en Syrië, maar tot het hele Midden-Oosten: veel van de conflicten die daar nu woeden, tussen en binnen staten, zijn gerelateerd aan wat sommigen een religieuze oorlog noemen tussen soennieten en sjiieten en anderen een machtsstrijd tussen Saoedi-Arabië en Iran om de regionale heerschappij.

Het perspectief van een langdurig regionaal conflict leidt, net als de dure lessen over de beperkingen van militaire interventie die sinds de aanslagen van 11 september 2001 zijn geleerd in Afghanistan en Irak, tot het besef dat het Westen - de VS incluis - hierin geen ordenende rol kan spelen. Dat noopt tot selectiviteit, maar geen afzijdigheid.

Ziekelijk uitgroeisel van Al Qaida
De indamming van de radicaal-islamitische ideologie is een zaak van lange adem en vergt de inzet van een reeks instrumenten, inclusief politieke en economische. Maar IS, een van de ziekelijke uitgroeisels van Al Qaida, moet je waar mogelijk met geweld verslaan, desnoods ook in Syrië. Daar pleiten trouwens ook volkenrechtelijke argumenten voor.

Ondertussen worstelen West-Europese landen met hun eigen dilemma's. Wat zegt het bijvoorbeeld over Nederland als onze krijgsmacht inmiddels zodanig is gekrompen dat zelfs de vraag of we een zinnige militaire bijdrage kunnen leveren al niet meer aan de orde is? En waartoe dient de bestrijding van IS in Irak of Syrië als we in onze eigen samenleving geen antwoord hebben op dit kankergezwel?

Arnout Brouwers is chef van de opinieredactie van de Volkskrant.

Meer over