vier vragenCoronatests

Kan het testapparaat de nieuwe hausse wel aan?

Het goede nieuws: de testbereidheid in Nederland neemt toe. De keerzijde: langer wachten op een test en soms dagen op de uitslag. Het ministerie belooft beterschap.

Premier Mark Rutte bezoekt een GGD-teststraat.Beeld ANP

Minister Hugo de Jonge garandeerde dat per 1 juni iedereen met milde klachten terechtkan voor een coronatest. Daarvoor zou volgens hem voldoende capaciteit zijn. Waarom nu dan die wachttijden?

De GGD’s hebben flink opgeschaald om per 1 juni 24 duizend testen per dag te kunnen doen. Met de overige testcapaciteit in onder meer de ziekenhuizen bedraagt het totale aantal 30 duizend testen per dag. Sinds 1 juni hebben de GGD’s het aantal testlocaties nog uitgebreid van 80 tot 105. 

Vlak na 1 juni meldden zich gemiddeld 50 duizend personen per week voor een coronatest, inmiddels is dat verdubbeld tot ruim 110 duizend per week. De GGD’s zeggen te zijn overvallen door die snelle toename. Waar begin juli nog gemiddeld negenduizend mensen dagelijks via 0800-1202 een testafspraak maakten, is dat op sommige dagen nu meer dan verdubbeld. Vooral in de Randstad steeg het aantal testaanvragen, in sommige regio's met 50 tot 60 procent. 

Waardoor komt de stijging in testaanvragen?

Slechts een klein deel van de Nederlanders vroeg een coronatest aan bij klachten, bleek onlangs uit onderzoek. Na de oproep van het RIVM en de GGD's op je dan toch vooral te laten testen, liep de drukte bij de testlocaties snel op. Ook neemt het aantal besmettingen in Nederland weer toe. De GGD’s zijn nu druk bezig met het opschalen en het inrichten van nieuwe testlocaties, maar die zijn niet van vandaag op morgen open. 

Zowel de GGD’s als het ministerie beklemtonen dat het een goede zaak is dat meer mensen vragen om een coronatest. ‘Door het testen en het bron- en contactonderzoek hebben we de clusters van besmettingen en de oorzaak van de besmettingen goed in beeld, dit is een belangrijke stap in het controleren van het virus’, schreef minister De Jonge dinsdag aan de Tweede Kamer. ‘Keerzijde van de snelle toename in testaanvragen is dat we zien dat de wachttijden bij bepaalde teststraten oplopen.’

Bij de meeste GGD’s, 85 procent, volgens het ministerie van Volksgezondheid, vindt de testafspraak plaats binnen 24 uur na het belletje naar het callcenter. In drie GGD-regio’s lukt dat niet. Onder meer in Brabant, Zeeland en Rotterdam liep de wachttijd op. Ook was er de afgelopen dagen een – inmiddels verholpen – technische storing, waardoor het niet altijd lukte de negatieve uitslagen binnen 48 uur door te bellen. Als iemand positief is getest, hoort die dat wel op tijd van de GGD. 

Is de overheid niet bang dat door deze obstakels de animo daalt?

Minister De Jonge is zich ervan bewust dat het beter moet, om het draagvlak voor het testbeleid te behouden. ‘Het is niet de bedoeling dat mensen denken: laat maar met die testen’, zegt een woordvoerder van het ministerie. Nu duurt het doorbellen van negatieve testuitslagen soms langer dan de 48 uur die daarvoor maximaal staan, dat moet worden teruggebracht tot 24 uur. 

Een digitaal portaal waar mensen met klachten via een beveiligde omgeving (DigiD) een afspraak kunnen maken voor een testafspraak moet de druk op het coronatest-callcenter verlichten. Het platform moet half augustus online gaan. Bij een negatieve uitslag zal die via hetzelfde portaal worden bekendgemaakt. 

Ook belooft de minister dat er meer testlocaties komen. De bedoeling is dat mensen zich sneller en dichter bij huis moeten kunnen laten testen. Zo zullen de testlocaties niet alleen met de auto maar ook per fiets of te voet bereikbaar zijn. Daarnaast komen er meer mobiele afnameposten en prikposten van huisartsen. Voor minder mobiele mensen die niet zelf naar een testlocatie kunnen komen, moet het mogelijk worden dat ze thuis worden bezocht voor een test.  

Waarom lukt het Nederland maar niet een soepel draaiend testsysteem op te zetten?

Volgens het ministerie gaat het om incidentele problemen, geen structurele. ‘We hebben enorm opgeschaald. Uiteindelijk gaan we voor een capaciteit van 70 duizend testen per dag in het najaar’, zegt een woordvoerder. ‘De testvraag fluctueert enorm. Het zal daardoor soms voorkomen dat in een bepaalde regio de vraag naar testen zo hard stijgt dat niet meteen aan die vraag kan worden voldaan. Maar het zal worden opgelost.’

Hoe vraag en aanbod elkaar niet vinden bij de coronatests: een reconstructie
De wachttijden voor coronatests bij de GGD’s lopen op door een sterke toename van het aantal aanvragen. In het begin van de coronacrisis, toen er volgens de overheid schaarste was, hebben laboratoria in Nederland veel minder tests gedaan dan zij konden. Hoe kon testcapaciteit onbenut blijven?

Waarom ik me veel te laat op corona liet testen (en u waarschijnlijk ook)
Veel Nederlanders steunen het test- en thuisblijfbeleid van de overheid. Tot ze zélf corona-achtige klachten krijgen, zoals verslaggever Rik Kuiper. Dan zijn er genoeg redenen te verzinnen om de gang naar de teststraat nog even uit te stellen. Hoe zit dat?

Een handig overzicht van de belangrijkste zaken rondom het coronavirus is in dit dossier te vinden.

Meer over