Kamp Zeist wacht op Lockerbie-vonnis

Hoewel Schotse juristen en Schotse kranten erop rekenen dat Abdel Basset al-Megrahi en Al-Amin Khalifa Fhimah vrijuit zullen gaan, is niets zeker tot vanochtend 11 uur....

Eén ding staat vast: de drie rechters van de Schotse rechtbank in Kamp Zeist doen vandaag uitspraak. Lord Sutherland, voorzitter van het college, deelde dat gisterochtend mee in een verklaring van een halve minuut. Dat is een week eerder dan de datum (6 februari) die de geruchtenmachine daags tevoren had uitgespuwd.

Ranald Sutherland zal ongetwijfeld vonnis spreken met de zelfde zakelijke, bijna slaapverwekkende toonsoort waarin het hele proces negen maanden lang, hoppend van schorsing naar schorsing, werd gevoerd. Hij zal dat doen in een afgeladen rechtszaal, met op de tribune veel nabestaanden van de 270 mensen die op 21 december 1988 omkwamen toen PanAm-vlucht 103 op weg naar New York boven Schotland explodeerde.

Tweehonderd meter verderop zal de wereldpers, na driekwart jaar afwezigheid, zijn samengestroomd in een gymzaal vol televisieschermen. Gisteren al begonnen op de vroegere luchtmachtbasis Soesterberg cameraploegen zich in de mist voor te bereiden op het uur met de U van uitspraak.

De Schotse rechtbank heeft de keuze uit drie vonnissen: schuldig, niet schuldig, of niet bewezen. De laatste uitspraak zal voor de familieleden van de slachtoffers, merendeels Amerikanen en Britten, het bitterst zijn. In dat geval snerpt het besef dat twee mannen vrijelijk naar Libië terugvliegen die wel degelijk schuldig kunnen zijn aan 270-voudige moord.

Voor de Libische verdachten, de 48-jarige hoofdverdachte Megrahi en de 44-jarige Fhimah, is het verschil tussen 'niet schuldig' en 'niet bewezen' minder groot. In beide gevallen kunnen zij meteen naar huis. Een schuldigverklaring leidt, als die in hoger beroep wordt bevestigd, onherroepelijk tot een levenslange celstraf in de Barlinnie-gevangenis te Glasgow. De voor hen ingerichte vleugel daar heeft al de bijnaam 'Kadhafi Café', naar de Libische leider.

Moammar Kadhafi en de regeringen in Washington en Londen zijn, op afstand, de andere partijen die het vonnis met spanning tegemoet kunnen zien. Een 'schuldig' zal op Kadhafi afstralen, als kennelijke opdrachtgever. Vrijspraak van beiden brengt hem eerherstel en mogelijk opheffing van de VN-sancties.

Ook voor de Verenigde Staten en Groot-Brittannië dreigt gezichtsverlies. Wanneer de rechters de veronderstelde betrokkenheid van Libië van tafel vegen, hebben de twee landen jarenlang kennelijk op de verkeerde prooi gejaagd, en niet op degenen die al kort na de aanslag in beeld kwamen als de ware daders: door Syrië en/of Iran gestuurde Palestijnse terroristen.

Meer over