Kamers in de krant

In het Volkskrantgebouw, waar de krant ruim veertig jaar werd gemaakt, komt een hotel (en een bar en een club en een broedplaats). De krant zal er voelbaar blijven. De naam: het Volkshotel. V Zomer werd alvast rondgeleid.

DOOR NINA SCHUYFFELFOTO'S

Achter de glazen wand van het pand op de Wibautstraat 150 in Amsterdam hangt de Volkskrant van vandaag, naast een vergeeld exemplaar uit 1965. Het caféterras zit vol. Langs de rugzakken en koffers baant een fotograaf zich een weg naar de hotellobby. De receptioniste zoent hem gedag, ze herkent hem van zijn vorige verblijf.

Aan de steigerhouten leestafel veegt een grijsharige man met zijn vinger over een iPad. Hij vraagt hulp aan een van de zzp'ers die naast hem zitten te werken. Dj Tom Trago komt binnen, high-fivet met een Canadese backpacker en stapt de met graffiti bespoten lift in naar beneden, richting zijn studio.

Welkom in het Volkshotel. Nu nog een bouwval, maar straks, in het voorjaar van 2014, realiteit. In het pand waar ruim veertig jaar de redactie van de Volkskrant huisde, wordt hard gebouwd aan de creatieve ontmoetingsplek die eigenaar Job Heimans (40) voor ogen heeft.

De internetondernemer kocht het pand in 2011 samen met Cor van Zadelhoff, een vastgoedinvesteerder die als stille vennoot het grootste deel van de ruim 7 miljoen euro voor zijn rekening nam.

'Het Volkshotel moet een plek worden waar mensen samenkomen', zegt Heimans. 'Het creatieve karakter van het pand, eerst toen de Volkskrant er zat en daarna toen culturele ondernemers het gebouw behoedden voor leegstand, willen we behouden.'

De afgelopen anderhalf jaar heeft hij samen met acht jonge, creatieve geesten nagedacht over de inrichting, stijl en sfeer van het oude krantengebouw. Tot het team behoren ook hoofd communicatie en marketing Sophie Lever (28) en Nadia Duinker (26). De laatste is mede-eigenaar van de horecagelegenheden Roest in Amsterdam-Oost en Canvas, dat is gevestigd op de zevende verdieping van het Volkskrantgebouw.

'De meeste hotels zijn meer corporate, een beetje high-end', zegt Duinker. En dat zijn vieze woorden voor het Volkshotel, dat juist laagdrempelig wil zijn.

Het ontwerpteam liet zich inspireren door het Michelberger Hotel in Berlijn. 'Iedereen is daar zichzelf', zegt Heimans. 'De receptioniste staat bijvoorbeeld gewoon in haar kloffie achter de balie.'

Het Duitse hotel is gevestigd in een oude fabriek en heeft een huiskamerachtig interieur. Denk bloemetjesbehang en bruin beklede banken, loshangende elektriciteitsdraden en ouderwetse koekoeksklokken aan de muur. Een vergelijkbare sfeer krijg het Volkshotel ook, met hier en daar verwijzingen naar de periode 1965 - 2007, de tijd dat de Volkskrant er zat.

Verantwoordelijk voor de inrichting is Bas van Tol. Hij ontwierp de aan de overkant gelegen Club Trouw. En Club 11, dat tot 2008 op de bovenste verdieping van het oude PTT-postgebouw zat. 'Dit gebouw ademt zó'n rijke geschiedenis,' zegt Duinker. 'Het zou zonde zijn als je dat zou afbreken. Dan begin je bijna in een pand zonder ziel.'

Etage -1: DOKA en broedplaats

'Dit zijn mensen die 's nachts leven', zegt Heimans verontschuldigend, terwijl hij op een van de deuren in de 'dj-straat' klopt. Hij legt zijn oor te luisteren: geen gehoor. Negen uur 's ochtends is geen tijd voor de muzikanten, grafisch vormgevers, fotografen en andere kunstenaars die in dit gedeelte van het pand hun kantoor huren.

Sinds de Volkskrant in 2007 het pand verliet, helpt Stichting Urban Resort culturele ondernemers hier aan een betaalbare werkruimte. De in totaal negentig plekken nemen de achterkant van de eerste vier verdiepingen in beslag.

Toen Heimans het gebouw kocht, wilde hij dat de 'broedplaats' bleef bestaan. 'Het past bij de filosofie van het Volkshotel dat creatievelingen tussen de gasten werken', zegt hij. 'Stel je voor: een journalist uit New York slaapt hier en heeft de volgende dag een fotograaf nodig. Nou, daar zijn er dan vijf van in het gebouw. Of een bandje van de broedplaats treedt een avond op in onze theaterbar. Die kruisbestuiving van creativiteit vinden we belangrijk.'

Aan de voorzijde van de kelder is het pikdonker. Het enige licht komt uit het gat in het plafond dat uitzicht geeft op de Wibautstraat. 'Hier komt straks een tijdelijke club, de DOKA, tot Canvas weer open kan op de zevende verdieping,' zegt clubeigenares Duinker. 'Daarna komt er een theaterbar in jarenvijftigstijl.'

Ze sjouwt een bouwlamp naar het midden van de ruimte en zet hem aan. Meteen wordt een chaos aan betonblokken, stof, kapotte meubels en stekkerkasten zichtbaar. Het enige dat er nu op wijst dat hier een uitgaansgelegenheid komt, is een bestofte grammofoonplaat van Daft Punk, weggestopt achter een wirwar van kabels.

'Het wordt een bar met optredens, cocktails en classy muziek', zegt Duinker, die verantwoordelijk wordt voor de horecagelegenheden in het gebouw. Het wachten is nog op de 24-uursvergunning, maar de bedoeling is dat de bar dag en nacht toegankelijk is. 'Niet alleen voor hotelgasten, ook voor Amsterdammers die om drie uur 's nachts nog even gezellig iets willen drinken zonder meteen in een technoclub terecht te komen.'

Begane grond: hotellobby, café, werkplekken en vergaderruimtes

Ooit leidde hier een witmarmeren trap naar de directiekamer van de Volkskrant op de eerste verdieping. Links van de hoofdingang, op de plek waar vroeger de drukpersen het gebouw deden trillen, komt straks een hotelcafé met een terras naar buiten. 'O, kijk!' roept pr-dame Sophie Lever. Ze trippelt op haar hoge hakken naar een berg puin en vist er een Castelli-stoel uit. Hij is stoffig, maar intact. 'Die houden we.'

Aan de rechterkant, waar Volkskrant-redacteuren die met pensioen gingen feestelijk werden uitgezwaaid, komt een werkplek voor freelancers. De 'co-workingspace', noemt Heimans dat. 'Een beetje zoals The Hub, of Spaces op de Zuidas.' Maar dan, uiteraard, 'minder corporate' en gezelliger. Ook

komen er vergaderruimtes die per uur worden verhuurd.

'De begane grond wordt het kruispunt waar alle groepen zullen samenkomen,' legt Lever uit. 'Toeristen om in te checken, artiesten die via de hoofdingang binnenkomen en naar hun ruimte beneden gaan, zzp'ers die komen werken en Amsterdammers die even koffie willen drinken.'

De buitenkant van het gebouw wordt door architect Steven Steenbruggen zo veel mogelijk in oude stijl gerestaureerd. Een nieuwe gevel, grote ramen en een glazen entree brengen het pand terug naar het ontwerp van architectenbureau Kraaijvanger uit 1965.

De hoofdredactie van de Volkskrant is enthousiast over de plannen. 'Het is prachtig dat het verleden van de krant op deze manier een nieuwe toekomst krijgt', zegt managing editor Corine de Vries. 'Het gebouw waar veel Volkskrant-redacteuren jaren hebben gewerkt, blijft behouden, inclusief de markante letters op het dak. Daar zijn we blij mee.'

In overeenstemming met de hoofdredactie gebruikt het Volkshotel hetzelfde lettertype als de krant. Beide partijen zien een verdere samenwerking ook zitten. De Vries: 'Ik kan me voorstellen dat de Volkskrant er ontmoetingen met lezers gaat organiseren, lezingen en wellicht ook redactiefeesten. Maar die plannen moeten nog worden uitgewerkt.'

Etage 1 t/m 6: 172 hotelkamers

In het trappenhuis naar de eerste verdieping hangt nog een bordje: 'Redactie de Volkskrant'. Trap op, pijl volgen. Lang waren alle afdelingen van de krant onder hetzelfde dak ondergebracht. Redacteuren werkten op de tweede verdieping en maakten zelf de pagina's op in de zetterij; toen nog met loden letters.

Op de overige etages zaten de afdelingen voor abonnementen en advertenties, de directie, het transport en de bezorgingsdienst. Als 's nachts de persen begonnen te draaien, dronken de redacteuren jenever onder een spelletje schaak. Drie uur later stond de ochtendploeg alweer voor de deur. Het gebouw was 24 uur per dag in gebruik, net als het hotel straks zal zijn.

Over de lege verdiepingen rijden bouwvakkers in grijpwagens heen en weer om de 172 hotelkamers te realiseren. 'We willen hier zo veel mogelijk uit de Volkskrant-tijd laten terugkomen', zegt Duinker. Hoe? Het creatieve team heeft genoeg ideeën:

vDoor een kartonnen lamp met citaten uit deVolksknar - het blaadje dat wordt gemaakt door oud-redacteuren

vDoor zeefdrukken van oude kranten op de kamermuren te maken

vDoor een oude zetmachine neer te zetten

vDoor foto's van de redactie op de gangen te hangen

vDoor shampooflesjes te bedrukken met het gezicht van kantinedame Tante Truus

vDoor de mogelijkheid om gewekt te worden met de stem van oud-hoofdredacteur Pieter Broertjes

En het zelfbenoemde klapstuk: een overgebleven muur uit de 'Oplandzaal', met tekeningen van Robert Wout (ps. Opland), die van 1948 tot aan zijn dood in 2001 politieke cartoons maakte voor de krant. Een hotelgast zou op zijn kamer zomaar eens verrast kunnen worden door dit kleine stukje geschiedenis.

Nu zal een gepensioneerd echtpaar uit IJsland de Volkskrant weinig zeggen. En wat moet een Australische backpacker met Pieter Broertjes?

'Niet zoveel', denkt Heimans. 'Het is aan de gasten zelf in hoeverre ze de geschiedenis van het gebouw tot zich laten doordringen. Het moet geen Volkskrant-museum worden. We willen subtiel verwijzen naar die tijd.'

Etage 7: Canvas - club en restaurant

Hoe maak je een hotel voor 'het volk'? En hoe zorg je ervoor dat verschillende mensen zich op dezelfde plek op hun gemak voelen? 'Ik denk niet dat je het zo letterlijk moet nemen', zegt Lever. 'Uiteindelijk zal het Volkshotel vooral mensen met een creatief beroep aantrekken. Maar iedereen is welkom, dat bedoelen we meer.' De prijs voor een standaardkamer zal daarom niet te hoog worden: tussen de 70 en 100 euro per nacht.

'Het is te vergelijken met Canvas', zegt Heimans. 'Die club trekt ook een breed publiek. Studenten van de kunstacademie dansen naast mannen in stropdas, een diner kan gemakkelijk overgaan in een clubavond.'

In 2007 nam 'Canvas op de zevende' zijn intrek in de oude kantine van de krant. Nu gaat de club volledig op de schop.

Het wordt één grote open ruimte, met uitzicht over Amsterdam vanaf elk punt. Overdag zal Canvas open zijn voor ontbijt, lunch en avondeten. Er blijven exposities plaatsvinden.

Terug naar beneden wijst Heimans naar de neonletters van de Volkskrant, die nog steeds boven op het gebouw staan. 'Ze moeten er nu even af, omdat de gevel wordt vernieuwd. Maar de letters VOLKS staan straks weer op precies dezelfde plek.' b

'Ik heb nooit echt van het gebouw gehouden. 's Zomers was het te koud, omdat de airconditioning te hard aanstond. En 's winters was het te warm, want dan stookten ze te hard. Onder mijn bureau had ik een la vol extra handschoenen zonder vingers, vesten en sjaals. Maar het was een fantastische tijd. Ik herinner me de vele feesten; er hoefde maar iets te gebeuren of het werd gevierd. We leefden in de glorietijd van de krant.

'Er werkten maar vijf vrouwen toen ik begon. Het was echt een mannenwereld. Over kinderen had je het niet. Als er eentje ziek was, moest je dat zelf maar regelen. We hadden wel vrouwenvergaderingen. Dan stonden de mannen achter de deur te luisteren waar we het over hadden. Ze waren natuurlijk bang dat we te machtig zouden worden.'

'Toen ik binnenkwam in '85 was de overgang naar een rustiger redactiecultuur al ingezet. Het ging van pils naar spa, zal ik maar zeggen. Ik weet nog goed dat de drukkerij verhuisde en iemand op de redactie riep: 'Waarom maken we van de papierkelder geen fitnessruimte?' Dat werd met gehoon weggelachen. Maar toen ik de krant verliet, in '96, was die fitnessruimte er. Dan zag je journalisten met natte haren en handdoeken op hun kop 's ochtends de redactie opkomen. Het stond symbool voor de culturele verschuiving die gaande was: van seks, drugs en rock- 'n-roll naar vaders die braaf vier dagen in de week gingen werken.'

Vanaf half augustus kunnen alle ontwikkelingen rondom de verbouwing van het Volkshotel via het blog op volkshotel.nl worden gevolgd. Als alles volgens plan verloopt, opent het hotel op 1 april 2014 zijn deuren. De volledig gerenoveerde club 'Canvas op de zevende' gaat een maand eerder open.

Herinneringen van oud-medewerkers aan het Volkskrantgebouw.

'Het was één grote rotzooi. Overal lagen stapels papier en peuken werden gewoon uitgetrapt op de linoleumvloer. Maar de Wibautstraat voelde als thuis. We werkten er niet alleen, we wóónden er. In het midden van de tweede verdieping was een hok zonder ramen, de televisiekamer. Er stond een leren bankstel. Ik kan me herinneren dat een redacteur daar een tijdlang heeft geslapen, omdat hij onenigheid had met zijn vrouw. De portier kwam hem wekken met een bekertje koffie. En ik heb weleens gehoord dat in de kelder werd gevoosd. Maar daar weet ik verder niets van.

'Het was bij de redacteuren de gewoonte om 's middags, na de 12-uursvergadering, naar café Hesp te gaan. Oftewel het bijkantoor. Daar namen we een broodje bier, zoals we dat noemden. Meestal gingen we daarna weer aan het werk, maar het kon ook wel eens gebeuren dat je in gesprek raakte en er tot diep in de nacht zat.'

Bert Vuijsje - Adjunct-hoofdredacteur 1985 - 1996

undefined

Meer over