Kamerleden proberen te scoren bij verhoor

Bewust tilde de parlementaire enquêtecommissie Vliegramp Bijlmermeer de verhoren van politici over de statenverkiezingen heen. Ze wilde geen politiek bedrijven via de verhoren....

'U hoeft geen reclamepraatjes te maken. De verkiezingen zijn voorbij', sneerde commissielid Oudkerk naar voormalig VVD-Kamerlid Keur. Opvallend vaak vermeldde Keur de naam van zijn partij in zijn antwoorden. Werd zijn mening bepaald door het feit dat hij een partijgenoot was, en is, van de minister? 'Absoluut niet. Ik heb mijn eigen minister gecontroleerd, maar dat hoort bij de traditie van de VVD.'

Keur voelde zich vaak 'eenling' in de club van vijf Kamerleden die geregeld met minister Jorritsma van Verkeer en Waterstaat overlegde over de Bijlmerramp. De toehoorders vernamen hoe zich in de Kamercommissie een grimmige strijd ontspon tussen de VVD en de PvdA.

Keur vond dat suggestieve verhalen domineerden in de discussie over de Bijlmerramp. 'Wie hielden zich met die suggestieve verhalen bezig?', vroeg commissielid Oedayraj Singh Varma. 'Niet onbekend is dat de VVD-fractie en de PvdA-fractie verschillend over het dossier dachten', antwoordde Keur verhullend.

Hij realiseerde zich indertijd dat zijn werkwijze hem niet beroemd zou maken. 'Alleen gesjoemel of gerommel leek interessant. Met feiten haalde je het nieuws niet. Als iemand zei dat er geen plutonium maar kernbommen in de lading zaten, dan kwam dat in de krant.'

Rosenmöller van GroenLinks vertelde uitgebreid wat zijn partij deed om de Bijlmerramp onder de aandacht te houden. Hij hoefde de naam van GroenLinks niet te laten vallen; Rosenmöller is wat bekender dan de VVD'er Keur.

Vraag na vraag stelde zijn fractie om duidelijkheid te krijgen over de raadsels rond de ramp. Met zichtbaar plezier vertelde hij over de rol van zijn partij. 'Of ik verbaasd was dat ik verhoord zou worden? Ja, maar het was een aangename verbazing. Ik vind het een grote eer. Ik zit hier buitengewoon prettig.'

D66 en het CDA hielden zich op de vlakte, zowel in de jaren na de ramp als gisteren tijdens de verhoren. Het CDA had weinig gedaan aan de Bijlmerramp. Halverwege de jaren negentig was ex-staatssecretaris Van Rooy woordvoerder luchtvaart. Eén keer vroeg ze met de PvdA'er Van Gijzel een debat aan. Meestal volgde ze zijn opvattingen.

Van 't Riet (D66) deed hetzelfde. Ze was het voor negentig procent met Van Gijzel eens. Maar niet altijd, zei ze tegen de commissie, en noemde als voorbeeld de manier waarop de PvdA'er achter een ex-El Al-werknemer aanliep. Van Gijzels dominante rol werd een beetje een Van Gijzel-dossier.'

Dat beeld, zei de PvdA'er, had hij willen voorkomen. 'Ik wilde het breed trekken. Ik wilde draagvlak, maar ik realiseerde me dat Keur zich aan mijn rol stoorde.' De verschillen tussen de VVD en de PvdA wuifde Van Gijzel weg. 'Keur had een andere opvatting dan ik. Maar dat was geen probleem.'

Van Gijzel was de politicus die aan de wieg van de enquête stond. Uren investeerde hij in de zaak. Hij overhandigde de commissie een veertig pagina's dik persoonlijk chronologisch verslag. Hij bleef doorvragen, debatten aanvragen, gesprekken voeren en bezoeken afleggen, veelal meewarig gevolgd door de overige Kamerleden.

Hij werd denigrerend begroet: 'Hé Bijlmerboy, ga je weer eens vragen stellen?' Dit maakte dat ook Van Gijzel zich vaak eenzaam voelde met het dossier. 'Er was geen klimaat voor een groots debat. Het was al moeilijk genoeg om het overleg in de Kamercommissie op gang te houden.'

Aan het slot van hun verhoor vroeg voorzitter Meijer of de vijf een eindoordeel over hun eigen handelen wilden geven: maximaal, optimaal, goed of te weinig. Het was een nieuwe kans voor de politici om wervende taal te laten horen. 'Maximaal', oordeelde Keur, 'kon niet beter.' Rosenmöller: 'Goed. En ik vind het heel wat als je zelf zegt dat je goed bent.' Van Rooy: 'Maximaal en optimaal zijn grote woorden; toereikend.' Van 't Riet: 'Betrokken. Het kon beter, maar toen vond ik dat het optimaal was.'

'Bijlmerboy' Van Gijzel gaf het eerlijkste antwoord: 'Ik geef over mijn handelen geen kwaliteitsoordeel. Ik laat het oordelen aan anderen over.' Voorzitter Meijer kon ermee leven.

Meer over