Nieuwsfinanciële steun Caribische landen

Kamerdebat over Cariben: minder loon voor politici op Curaçao in ruil voor hulppakket

Ondanks de protesten vorige week op Curaçao houdt de Tweede Kamer vast aan de strenge voorwaarden voor hulp. Deze aanpak biedt de landen juist perspectief, meent staatssecretaris Raymond Knops.

Agenten houden toezicht op betogers die zich hebben verzameld bij het bureau van het Korps Politie Curaçao, waar een van de actievoerders wordt vastgehouden. Beeld Prince Victor / ANP

De Tweede Kamer steunt staatssecretaris Raymond Knops (Koninkrijksrelaties, CDA) in de voorwaarden die hij stelt aan financiële hulp voor Aruba, Curaçao en Sint Maarten. Diverse partijen eisen wel meer oog voor de laagstbetaalden in de Caribische landen van het koninkrijk.

Dat bleek woensdag tijdens een Kamerdebat. ‘Als wij geld zouden geven zonder voorwaarden, komt er niets terecht bij gewone gezinnen’, zei SP-Kamerlid Ronald van Raak. ‘Iedereen weet dat.’ CDA-Kamerlid Chris van Dam: ‘Ik word benaderd door mensen met grote zorgen over de voorwaarden, maar ik krijg ook berichten die mij op het hart drukken: Nederland, houd vol!’

Nadat de autonome landen (Aruba, Curaçao, Sint Maarten) eind maart besloten tot een lockdown wegens de uitbraak van het coronavirus, is Nederland bijgesprongen met noodhulp en een eerste ronde van zachte leningen. De eilanden zijn bijna geheel afhankelijk van het toerisme, dat door het sluiten van de grenzen is weggevallen. Nederland zorgt voor voedselpakketten, die via het Rode Kruis worden gedistribueerd. In medische zin zijn de eilanden niet zwaar getroffen, economisch wel – en de situatie was toch al niet rooskleurig.

De premier van Curaçao: ‘Op deze manier verzwakt Nederland onze positie’
De harde opstelling van Nederland bedreigt de stabiliteit van zijn land, zegt de premier van Curaçao. ‘Rutte moet wel rekening houden met de haalbaar­heid en de gevolgen van zijn eisen.’

Tweede tranche

Half mei kwam een tweede tranche financiële hulp beschikbaar. Het kabinet verbond daaraan de voorwaarden dat politici 25 procent op hun arbeidsvoorwaarden zouden inleveren en alle medewerkers in de (semi)publieke sector 12,5 procent. Die eisen zijn ingegeven doordat Statenleden en ministers zeer goed betaald krijgen – soms beter dan in Nederland – en dat het te grote ambtenarenlegioen een te zware druk legt op de overheidsbudgetten.

De landen gingen schoorvoetend akkoord, Aruba sneller dan de luid protesterende eilandregeringen van Curaçao en Sint Maarten. Vorige week braken in Willemstad rellen uit, gevolgd door plunderingen. Die zouden mede zijn ontstaan uit frustratie over de strengheid van Nederland, in combinatie met wanhoop over een inmiddels tot 50 procent opgelopen werkloosheid. Dat vuilnismannen, leraren en verplegers moesten interen op hun salaris, terwijl topambtenaren ongemoeid zouden blijven, stuitte op onbegrip.

Weerbaarheid 

PvdA-Kamerlid Attje Kuiken vroeg: ‘Kunnen we bondgenoten zijn voor de mensen die we eigenlijk zouden moeten ontzien?’ Volgens GroenLinks-Kamerlid Nevin Özütok zou het principe moeten zijn: ‘De zwaarste lasten voor de sterkste schouders.’ D66-Kamerlid Antje Diertens vroeg zich af of de eisen wel ‘proportioneel’ zijn. En riep op: ‘Wees een beetje lief voor elkaar.’

Knops zei dat het juist de Nederlandse inzet is de sociaal-economische positie van de bewoners te verbeteren. ‘De inkomensverschillen zijn te groot. Er wordt te weinig belasting geïnd. De weerbaarheid van de landen moet groter worden om de kwetsbaarheid weg te nemen. Als ze het doen zoals ze het deden, krijgen we straks terug wat we hadden. Dus moeten de landen dingen anders gaan doen.’

De staatssecretaris bestreed dat Nederland bezuinigingen eist op salarissen van vitale beroepen. ‘Het gaat erom dat de totale loonsom omlaag gaat. Het is aan de landen hoe zij dat invullen. Zij kunnen zelf differentiëren. De voorwaarden zijn noodzakelijk om de landen perspectief te bieden. Er is geen ruimte voor verder uitstel, want deze klap is niet alleen veroorzaakt door covid-19. Als het lek boven is, zullen wij helpen bij verdere investeringen.’

Open brief

De open brief die een groep bezorgde prominenten onder aanvoering van werkgeversvoorzitter Hans de Boer eerder deze week publiceerde, stuitte op veel onbegrip. ‘Hypocriet’, zei Van Raak. ‘Erg gemakkelijk’, vond VVD-Kamerlid André Bosman. ‘Geef maar geld, dan is het opgelost.’ Knops zei tevoren niet op de hoogte te zijn gesteld. ‘Met brieven creëer je geen economische groei.’

Vrijdag spreekt de rijksministerraad over een derde tranche leningen aan de landen, waaraan inmiddels 350 miljoen euro is verstrekt. Zij moeten aan de eerder gestelde voorwaarden hebben voldaan, om voor verlenging van de financiële hulp in aanmerking te komen. Knops kon daar niet op vooruit lopen. ‘Alles is er nu op gericht dat de basis op orde komt.’

Lees ook:

In de tien jaar sinds de ontmanteling van de Antillen heeft Nederland al veel conflicten gehad met de Caribische eilanden. Dit was de tussenstand na vijf jaar.

Toenmalig minister Ronald Plasterk (Koninkrijksrelaties, PvdA) vond dat de constructie van 10-10-10 ‘niet in steen gebeiteld’ hoefde te zijn. U leest dat hier terug. 

Na orkaan Irma wilde Nederland alleen geld vrijmaken als de bestuurscultuur op Sint Maarten zou veranderen. U leest hier wat staatssecretaris Raymond Knops, de opvolger van Plasterk, daarover zei in 2018.

Meer over