Nieuws

Kamer zegt ja tegen strengere coronamaatregelen en uitbreiding pasplicht – behalve in de amateursport

De coronabesmettingen nemen toe, de zorg luidt de noodklok en dus erkent de Tweede Kamer, met tegenzin, dat er weer maatregelen nodig zijn. Een meerderheid is akkoord met de uitbreiding van het coronatoegangsbewijs, alleen in de buitensport voor amateurs is dat straks niet verplicht.

Avinash Bhikhie
Demissionair premier Rutte en de ministers De Jonge (Volksgezondheid) en Grapperhaus (Justitie) woensdag tijdens het coronadebat. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Demissionair premier Rutte en de ministers De Jonge (Volksgezondheid) en Grapperhaus (Justitie) woensdag tijdens het coronadebat.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Het kabinet wilde het gebruik van een QR-code vanaf zaterdag invoeren voor zowel sporters als publiek, maar na druk uit de Tweede Kamer ziet het daarvan af. Ook steun voor de mogelijke QR-verplichting op de werkvloer en in de zorg is allerminst zeker.

‘Een pijnlijke stap terug’, zo omschreef D66-Kamerlid Jan Paternotte dinsdag in het coronadebat het maatregelenpakket dat demissionair premier Mark Rutte en coronaminister Hugo de Jonge maandag bekendmaakten. De mondkapjes moeten weer op, Nederland gaat weer thuiswerken, de basisregels moeten strikter worden nageleefd: afstand houden, handen wassen en testen en thuisblijven bij klachten.

Het coronatoegangsbewijs, dat vanaf zaterdag op meer plekken verplicht wordt, moet voorkomen dat verregaander maatregelen nodig zijn. VVD, D66 en CDA zien de uitbreiding van de pasplicht als enige manier om de herwonnen vrijheid voor de overgrote meerderheid van de gevaccineerde Nederlanders niet opnieuw in te perken. ‘Liever uitbreiding van de coronapas, dan weer een lockdown’, aldus Aukje de Vries (VVD). De ChristenUnie was kortgeleden nog tegen de invoering van het coronatoegangsbewijs, maar de snel oplopende besmettingscijfers en de toenemende druk op de zorg vragen volgens Kamerlid Mirjam Bikker om een andere afweging.

De Kamer stemt donderdag over het maatregelenpakket. Behalve de VVD, D66 en het CDA gaat ook de PvdA akkoord met de nieuwe regels. Daarbij zijn voorwaarden genoemd. De handhaving, onder meer in de horeca, moet beter. De coronapas mag breder worden uitgerold voor onder meer de buitenterassen, musea en sportscholen, maar niet voor de amateursporten in de buitenlucht.

Volgens premier Rutte is dat geen goed idee, omdat uitzonderingen alleen maar verwarring veroorzaken. ‘Maar als de meerderheid van de Kamer het wil, ga ik niet moeilijk doen.’ Hij benadrukte wel dat gebruik van de kleedkamer, een toilet, of de kantine bij sportverenigingen alleen zal kunnen met een QR-code.

Spanningen

Rutte had dinsdag op de coronapersconferentie zijn zorgen geuit over spanningen in de samenleving tussen gevaccineerden en ongevaccineerden. Die spanningen waren in de Kamer terug te zien. PVV-leider Geert Wilders is voor vaccineren, maar vindt dat de coronapas tweedeling veroorzaakt. Als op meer plekken een QR-code wordt gevraagd, moeten ongevaccineerden zich vaker laten testen. Hij vreest dat Nederland een QR-samenleving ‘in wordt gerommeld’ waaruit ongevaccineerden langzaamaan worden buitengesloten. Ook de SP wil van de pas af en ziet meer in een striktere thuiswerkplicht, afstand houden en mondkapjes. GroenLinks ziet nog onvoldoende wetenschappelijk bewijs dat de coronapas werkt en vindt uitgebreid testen, ook van ingeënte personen, een verstandiger middel om de coronagolf te breken.

VVD’er De Vries sprak van een duivels dilemma. ‘Wat is dan het alternatief? Gaan we weer groepsgrootte beperken, minder mensen thuis ontvangen? Dat wil ik voorkomen. We willen ook dat mensen iets leuks kunnen doen, elkaar kunnen zien. Het is aan de stille meerderheid die gevaccineerd steeds moeilijker uit te leggen dat hun vrijheid wordt ingeperkt.’ De VVD’er vreest dat rek er bij gevaccineerden uit begint te raken en het moeilijker wordt zich aan de regels te houden.

Dat betekent, aldus De Vries, dat het kabinet zich meer moet inspannen om kwetsbare groepen die nog niet gevaccineerd zijn te bereiken. Dat vinden ook CDA, D66, ChristenUnie, PvdA en SP: een vaccinatieoffensief om de mensen in de achterstandswijken, niet-westerse migrantengroepen en de Biblebelt alsnog te overtuigen zich te laten vaccineren.

Nieuw weegmoment

Het kabinet kijkt volgende week vrijdag of de maatregelen voldoende effect hebben. Een week is te kort om dat te zien in de coronacijfers, maar aan de hand van mobiliteitdata wordt in de gaten gehouden of mensen toch nog naar kantoor rijden en gedragsonderzoek moet het kabinet helpen in de keuze of het volgende week het beleid aanscherpt. Dan wordt besloten of de coronapas ook op het werk en in de zorg wordt toegepast. Er wordt sterk rekening mee gehouden dat extra maatregelen nodig zijn. De onderliggende wetgeving wordt al uitgewerkt.

Of het kabinet daar in de Kamer voldoende steun voor krijgt, is nog niet duidelijk. De PvdA en ChristenUnie lieten eerder weten grote bezwaren te hebben tegen de QR-pas op de werkvloer. Het Outbreak Managment Team ziet er niet direct de meerwaarde van in de zorg voor de gezondheid van kwetsbare patiënten. Voldoende afstand houden en het gebruik van een mondmasker zouden voldoende moeten zijn.

Paternotte houdt ondertussen rekening met het scenario dat er volgende week een tandje bij moet. Als de verdere uitbreiding van de coronapas onvoldoende blijkt, liggen verdere vrijheidsinperkingen voor gevaccineerden voor D66 moeilijk. De D66’er wil dan naar een zogenoemd 2G-beleid: alleen wie gevaccineerd of genezen is krijgt een QR-code. Testen voor ongevaccineerden is niet meer voldoende. ‘We willen geen lockdowns.’