Kamer moet zijn grenzen kennen

'Kamer wil inzage in kritisch rapport' kopte de Volkskrant woensdag. Er dreigt een nieuwe confrontatie tussen Kamer en regering over de uitzending van troepen naar Afghanistan....

Maar zelfs los hiervan, wat wil de Kamer met zo'n rapport? Het gaat eromhoe de geschetste mogelijke ontwikkelingen door militaire maatregelenkunnen worden opgevangen. Dat eist expertise die de Kamer niet heeft. DeKamer wil ook de beschikking krijgen over het schriftelijk advies dat deCDS aan de minister heeft uitgebracht en op grond waarvan de minister totde uitzending van troepen heeft besloten. Ook dat is een onmogelijkeverzoek. In dit advies staan uitvoeringszaken die geheim moeten blijven enafspraken die met bondgenoten zijn gemaakt en waarover slechts in algemenetermen in de openbaarheid kan worden gesproken.

Er is nog een bezwaar, de CDS rapporteert aan de minister en is aan hemverantwoording verschuldigd voor dat advies. Als de Kamer dit rapport opeigen gelegenheid uiteen gaat rafelen en met kritische vragen komt, wordende staatsrechtelijke verhoudingen verstoord.

Erger is nog dat, als dit soort adviezen in de openbaarheid komen, hettoekomstig besluitvormingsproces zal worden gefrusteerd. Bij elk militairdocument zal er dan rekening mee worden gehouden dat de Kamer inzagekrijgt. Er zal dan mogelijk naar de politiek toe worden geredeneerd,waardoor het militair advies wordt vertroebeld.

In ons staatsbestel spelen twee autoriteiten een hoofdrol in debesluitvorming rond militaire uitzendingen, de CDS en de minister vanDefensie. Het militaire advies moet duidelijk zijn. De minister zal depolitieke verantwoordelijkheid kunnen overnemen. De CDS blijft voor hetadvies persoonlijk verantwoordelijk, ook achteraf en dat geldt ook voor deminister. Dat is niet gering, lichtvaardigheid bij een advies isuitgesloten.

De CDS brieft vervolgens ook de ministerraad zodat daar een vraag- enantwoordsessie ontstaat voor de ultieme besluitvormers. Ook de Kamer wordtnaar behoefte gebriefd zonder dat de minister daarbij zit. Minister Kampis hierin veel opener dan zijn voorgangers. Voor de Kamer is het eengewichtig proces, ze moet alle mogelijkheden hebben om de beslissing vande regering op gevolgen te controleren. Ze moet daarbij wel haar grenzenkennen en niet op de stoel van de regering gaan zitten.

J. Schaberg

Meer over