Kaliningrad

De geschiedenis van Europa in de 20ste eeuw op een oppervlakte half zo groot als België, dat is de Russische enclave Kaliningrad....

Corinne de Vries

Vanaf 2004 zal de enclave naar verwachting een geïsoleerd splintertje Rusland zijn, ingeklemd tussen de EU-lidstaten Polen en Litouwen.

Tot 1991 was Kaliningrad als thuishaven van de Baltische vloot verboden gebied voor buitenlanders. Deze bizarre mix van oude Oost-Pruisische gebouwen en monsterlijke sovjet-architectuur is tot nu toe alleen ontdekt door Duitse nostalgie-toeristen en door Russische bejaarden die komen kuren in de sanatoria aan zee.

Een bezoek aan Kaliningrad is vanuit West-Europa vanwege het verplichte Russische visum ingewikkeld, maar zeker de moeite waard.

In de badplaats Zelenogradsk, voorheen Rausschen, zijn op de hoge zandduinen de oude Pruisische huizen het best bewaard gebleven.

Net buiten het stadje liggen de typische sovjet-sanatoria met hun medische onderzoeken, overvloedige maaltijden, disco's voor bejaarden, modderbaden en lucht- en ambertherapieën.

Nergens is zo goed te zien hoe de geschiedenis soms wraak kan nemen als in het centrum van Kaliningrad. Op de plaats waar tot 1967 de ruïnes van het 13de-eeuwse Germaanse paleis stonden - de eerste koning van Pruisen is hier in 1701 gekroond - staat nu een van Ruslands lelijkste bouwwerken. Het nooit afgebouwde, in Pruisische tunnels verzakte Huis van de Sovjets is in de volksmond omgedoopt tot het Monster.

Vlakbij staat de trots van modern Kaliningrad, de rode gotische kathedraal uit 1333, waar ook het praalgraf van de Königsbergse filosoof Immanuel Kant te bewonderen is. Beiden gerestaureerd met Duits geld.

Meer over