NieuwsDen Haag

Kabinet wil minstens 13 miljard voor Defensie – van het volgende kabinet

Beeld Matteo Bal

Nu haar eigen regeerperiode het einde nadert, vraagt minister Ank Bijleveld van Defensie om een investering van 13- tot 17 miljard euro in de krijgsmacht. Dat is volgens haar berekeningen nodig om het Nederlandse leger bij de tijd te krijgen. De CDA-bewindsvrouw hoopt dat volgende kabinetten goed zullen maken wat het huidige kabinet heeft nagelaten.

Dat blijkt uit de Defensievisie 2035 die Bijleveld donderdag presenteerde. In die visie wordt het leger in de komende vijftien jaar een ‘slimme, hoogtechnologische’ organisatie die het hoofd kan bieden aan bedreigingen die steeds ‘diverser, complexer en verontrustender’ worden. Er moet daarom grootschalig worden geïnvesteerd in digitale technologie. 

Bijleveld noemt met name Rusland en China als landen die niet alleen een steeds grotere krijgsmacht opbouwen, maar ook steeds actiever pogingen tot spionage en diefstal ondernemen in ‘onze bedrijven, onze dataknooppunten en onze academische ziekenhuizen’. Ook wordt er ‘onrust en wantrouwen gezaaid in onze samenleving’, bijvoorbeeld door beïnvloeding van de verkiezingen. Intussen moeten we rekening houden met cyberaanvallen die de vitale infrastructuur plat kunnen leggen. 

Onvoorspelbare vijand

Defensie is nu niet klaar voor zulke nieuwe bedreigingen, waarschuwt de minister. ‘We missen het aanpassingsvermogen om met de onvoorspelbaarheid van de vijand om te gaan.’ Nederland ligt binnen het Navo-bondgenootschap bovendien al jaren onder vuur omdat de Nederlandse defensie-uitgaven ver achterblijven bij de afspraken die de bondgenoten met elkaar hebben gemaakt. Opeenvolgende Amerikaanse regeringen wijzen daar al jaren op, tot nu zonder dat ze veel gehoor kregen op het Binnenhof. 

Dat kan zo niet langer, vindt Bijleveld. ‘We moeten een volwaardige bijdrage gaan leveren.’ Verlekkerd kijkt zij naar de ontwikkelingen in andere landen. ‘Ondanks de coronacrisis verhoogde China het defensiebudget dit jaar wederom, tot 178,2 miljard dollar (...) Rusland ontwikkelt hypersone wapens, robots, drones, lasers en manieren om ons succesvol de toegang te ontzeggen tot gebieden.’

Zelf investeerde Bijleveld in deze kabinetsperiode 1,7 miljard euro structureel in de krijgsmacht, waardoor het budget na jarenlange bezuinigingen op 11 miljard euro kwam. Alleen al om aan de Navo-norm te voldoen, zal daar 6,5- tot 8 miljard euro bij moeten. Bijleveld hoopt dat het er van komt in de komende kabinetsperiodes. Maar voor een echt goede, moderne krijgsmacht moet er volgens haar analyse eigenlijk nog  zeker 7 miljard euro bij, boven op de Navo-norm. ‘We hebben langjarig politiek commitment nodig (...) Een volgend kabinet kan hier een slagvaardige strategie voor maken.’

Daarmee richt Bijleveld zich nadrukkelijk op de schrijvers van de verkiezingsprogramma’s. Of die daar gevoelig voor zijn, valt nog te bezien. Hoewel de meeste partijen bij de vorige verkiezingen wel veel belang zeiden te hechten aan het veilig houden van Nederland, bleek uit de doorrekening van de programma’s dat zij daar niet naar handelden. SGP, ChristenUnie en Bijlevelds eigen CDA investeerden het meest, maar kwamen bij lange na niet in de buurt van de Navo-norm. Met een investering van 5 miljard euro kwam alleen VNL van lijsttrekker Jan Roos een beetje in de buurt, maar die partij behaalde geen zetel. 

Meer over