Nieuws

Kabinet wil meer aandelen Air France-KLM kopen, luchtvaartbedrijf keldert op de beurs

Het kabinet wil op korte termijn een flink pakket aandelen Air France-KLM bijkopen. De Nederlandse overheid wil daarmee voorkomen dat haar aandelenbelang in de Frans-Nederlandse luchtvaartmaatschappij verwatert.

Yvonne Hofs
Air France-KLM-baas Ben Smith tijdens de bekendmaking van de laatste jaarcijfers, vorig jaar. Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Air France-KLM-baas Ben Smith tijdens de bekendmaking van de laatste jaarcijfers, vorig jaar.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Dat schrijven de ministers Kaag (Financiën) en Harbers (Infrastructuur) dinsdag aan de Tweede Kamer. Air France-KLM gaat nieuwe aandelen uitgeven om zijn vermogenspositie te versterken. De aandelenemissie moet de bedrijfskas met 2,2 miljard euro versterken. Het luchtvaartconcern heeft nu een negatief eigen vermogen, mede als gevolg van de coronapandemie die de luchtvaartsector hard geraakt heeft. Driekwart van de opbrengst van de aandelenuitgifte wil de vliegmaatschappij gebruiken om een deel van de Franse staatsleningen terug te betalen.

Door de aankondiging van de emissies leidde verloor Air France-KLM dinsdag op de beurs ruim een vijfde van zijn waarde. De Frans-Nederlandse luchtvaartcombinatie wil 1928 miljoen nieuwe aandelen uitgeven tegen een koers van 1,17 euro per stuk. Dat is een veel lagere prijs dan de slotkoers van 4,35 euro die het aandeel Air France-KLM maandag aan de beurs noteerde. De Franse staat, met 28,6 procent veruit de grootste aandeelhouder van Air France-KLM, participeert ook in de emissie om zijn belang op hetzelfde niveau te houden. Beleggers hebben er weinig tot geen vertrouwen in dat met deze aandelenemissie de problemen van het luchtvaartbedrijf voorbij zijn en houden rekening met nog meer maatregelen die voor de aandeelhouders slecht uitpakken. Het aandeel AF-KLM sloot 20,6 procent lager.

Nederland heeft momenteel een belang van 9,3 procent in Air France-KLM. Het vorige kabinet kocht in februari 2019 voor 744 miljoen euro aandelen om als grootaandeelhouder meer invloed te verkrijgen op de strategie van het bedrijf. De Nederlandse regering was een paar keer overvallen door besluiten die in Parijs werden genomen, besluiten waar Nederland niet in was gekend. Het kabinet vreesde dat het door Fransen gedomineerde bestuur van de moedermaatschappij strategische beslissingen zou nemen ten nadele van de Nederlandse dochter KLM om het financieel zwakkere, maar grotere Air France overeind te houden. Als grootaandeelhouder zou de Nederlandse staat meer zeggenschap krijgen, was het idee.

Verwaterd belang

De investering van 744 miljoen euro leverde Nederland destijds een aandelenbelang van 14 procent op. Dat verwaterde vorig jaar naar 9,3 procent, omdat het kabinet er toen voor koos niet in een aandelenemissie te participeren. Als het kabinet bij deze nieuwe ronde weer zou passen, daalt het nationale aandelenbelang naar 2 procent.

Het kabinet vindt dat onwenselijk, schrijven Kaag en Harbers, omdat Nederland dan de status van grootaandeelhouder verliest. ‘Het kabinet is van mening dat het op peil houden van het aandelenbelang in de holding bijdraagt aan het borgen van het publieke belang.’ Vasthouden aan een belang van bijna 10 procent zou de informatiepositie van de Nederlandse overheid ten goede komen. Ook zou Nederland dan meer betrokken worden bij belangrijke beleidsbeslissingen van de concerntop, denkt het kabinet.

Geen nieuwe staatssteun

Air France-KLM heeft haast met de emissie en wil niet wachten op toestemming van het Nederlandse parlement. Het kabinet dringt er daarom bij de Staten-Generaal op aan ‘op zeer korte termijn’ in te stemmen met de nieuwe investering in het luchtvaartconcern. Kaag raamt de kosten op 220 miljoen euro. Nederland heeft tot 9 juni de tijd om in te schrijven op de emissie. Vóór die datum zouden beide Kamers dus hun fiat moeten geven.

Als het Nederlandse parlement niet in staat blijkt tijdig een besluit te nemen, ziet het kabinet van de aandelenaankoop af. Het kabinet wil beide Kamers niet voor voldongen feiten plaatsen, schrijven Kaag en Harbers. Kaags ambtsvoorganger Wopke Hoekstra werd in 2020 zwaar bekritiseerd door de Algemene Rekenkamer, omdat hij het eerste aandelenpakket aanschafte zonder de wettelijk verplichte raadpleging van het parlement.

Dochtermaatschappij KLM heeft geen nieuwe staatssteun nodig, melden Kaag en Harbers. Het vliegverkeer is in het eerste kwartaal zo sterk aangetrokken dat de bedrijfsresultaten beter zijn dan verwacht. KLM heeft een deel van de 2,4 miljard euro aan bankleningen (waarvoor de staat garant staat) al kunnen aflossen en verwacht nu op eigen kracht weer financieel gezond te kunnen worden.

Meer over