Kabinet versoepelt met hoge besmettingscijfers: ‘We nemen een risico’

‘We doen vandaag iets heel spannends’, zei premier Mark Rutte dinsdagavond. Ook al breekt het aantal coronabesmettingen elke dag records, Nederland gaat toch grotendeels van het slot. Dat gaat alleen goed als iedereen zich aan de maatregelen houdt, waarschuwt het kabinet. ‘We nemen gewoon een risico.’

Avinash Bhikhie
Premier Mark Rutte en minister van Volksgezondheid Ernst Kuipers tijdens de persconferentie over de nieuwe coronamaatregelen.  Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant
Premier Mark Rutte en minister van Volksgezondheid Ernst Kuipers tijdens de persconferentie over de nieuwe coronamaatregelen.Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

Ondanks torenhoge besmettingscijfers gaat Nederland toch van het slot, al is dat niet zonder risico’s, waarschuwt het kabinet. Met de versoepelingen die premier Mark Rutte en minister Ernst Kuipers dinsdag aankondigden zullen de besmettingen toenemen. Alleen als iedereen zich aan de (basis)regels houdt, kan de gedeeltelijke heropening slagen, benadrukte Rutte. ‘We doen vandaag iets heel spannends. Het is aan ons allemaal dat we niet weer op de rem moeten trappen.’

Met die waarschuwende boodschap kondigde het kabinet de gedeeltelijke heropening van de horeca- en cultuursector aan. Restaurants, cafés, theaters en bioscopen mogen weer open tot 22.00 uur. Ook publiek bij sportwedstrijden is weer toegestaan. Met het afschalen van de maatregelen verwacht het kabinet dat de besmettingen gaan toenemen. Dat zal terug te zien bij huisartsen, ziekenhuizen en de intensive care, waarschuwde minister Kuipers. ‘We houden er rekening mee dat de druk op de zorg ook zal toenemen.’

Maatschappelijke druk

Desalniettemin neemt de regering de stap om Nederland verder te openen. Daar is een reden voor: niet eerder in de pandemie stond het kabinet voor het vraagstuk wat de doen bij exploderende besmettingscijfers die niet direct leiden tot een onbeheersbare overbelasting van de zorg, terwijl de maatschappelijke druk om de lockdownachtige maatregelen los te laten toeneemt.

‘Met deze cijfers versoepelen was eerder onverantwoord’, benadrukte Kuipers. ‘We hebben te maken met torenhoge besmettingen, veel mensen zitten thuis en het aantal coronapatiënten stijgt. Toch gaan we een belangrijke stap zetten.’

Het een beslissing die tot stand is gekomen onder druk: van een deel van de bevolking dat zich steeds minder van de coronaregels aantrekt, van de horeca en de cultuursector die creatieve manieren vinden de sluiting te omzeilen, maar ook van burgemeesters die zeggen het coronabeleid steeds moeilijker kunnen uitleggen.

Nederland open

En dus gaat Nederland weer een klein beetje verder open, maar wel onder voorwaarden. De versoepelingen gaan gepaard met de terugkeer van het coronatoegangsbewijs en ook de anderhalvemeterregel moet strikt worden nageleefd. De mondkapjesplicht blijft gelden en een vaste zitplek is verplicht.

Anders dan het Outbreak Managment Team (OMT) had geadviseerd heeft het kabinet de sluitingstijd niet op 20.00 uur, maar 22.00 uur gezet. ‘We zoeken bewust de grenzen van het mogelijke, op het gevaar af dat ons over een paar weken jojobeleid wordt verweten’, zei Rutte. ‘Want we nemen vandaag gewoon een risico.’

De boodschap aan de samenleving was helder: houd je aan de maatregelen die nog gelden. Anders moet er straks misschien opnieuw op de rem worden getrapt, waarschuwde Rutte. ‘Ik doe vandaag een beroep op iedereen in Nederland: laten we samen, dat zijn alle sectoren en 17 miljoen Nederlanders, ervoor zorgen dat Nederland open gaat en ook open kan.’ Kuipers: ‘Willen we de maatschappij open houden, dan zijn we allemaal verantwoordelijk.’

Daarbij kijkt het kabinet verder dan alleen de druk op de zorg. Want hoewel een besmetting met omikron van het coronavirus minder ernstige klachten veroorzaakt, is deze variant vele malen besmettelijker dan alle vorige. Bij te veel besmettingen in korte tijd kan daardoor niet alleen de zorg alsnog worden overbelast, het kan er ook toe leiden dat steeds meer mensen niet doodziek zijn, maar wel in quarantaine moeten.

‘Dat worden er meer bij het loslaten van maatregelen', voorspelde Kuipers. ‘De kans is dan groot dat steeds meer open mag maar, door personeelstekorten steeds meer niet open kan.’

Weegmoment over drie weken

De nieuwe maatregelen gelden voor de komende zes weken. Daarna wordt gekeken of meer mogelijk is. Over drie weken heeft het kabinet een tussentijds ‘weegmoment’ ingelast om eventueel in te grijpen. Rutte: ‘Misschien moeten we dan aanscherpen.’

Hoelang het duurt voordat Nederland helemaal afscheid kan nemen van alle maatregelen, daar durfde Rutte nog niet op vooruit te lopen. Het kabinet komt begin februari met een strategie voor hoe Nederland op de langere termijn moet omgaan met corona. Tot die tijd en waarschijnlijk ook daarna is het nodig dat iedereen de basisregels naleeft, bleef Rutte benadrukken. ‘Als we dat doen, zijn we er snel van af.’

Meer over