nieuws

Kabinet maakt vertrouwelijke ministeriële notulen over toeslagenaffaire openbaar

Het kabinet maakt vanaf maandag de vertrouwelijke notulen openbaar van de ministerraad waarin werd gesproken over de toeslagenaffaire. Dat heeft demissionair premier Mark Rutte vrijdag bekendgemaakt.

Ouders die zijn gedupeerd in de toeslagenaffaire praten met premier Mark Rutte, november 2020.  Beeld ANP
Ouders die zijn gedupeerd in de toeslagenaffaire praten met premier Mark Rutte, november 2020.Beeld ANP

Het kabinet maakt daarmee een uitzondering op de regel dat de verslagen van het wekelijks kabinetsberaad tenminste twintig jaar vertrouwelijk moeten blijven. Ze zijn geclassificeerd als staatsgeheim.

Met het besluit geeft het kabinet toe aan een verzoek van de Tweede Kamer en aan de grote politieke druk die afgelopen week is ontstaan om de notulen vrij te geven. De Kamer wilde opheldering over berichten van RTL Nieuws dat het kabinet in 2019 doelbewust feiten over de toeslagenaffaire zou hebben achtergehouden voor de Kamer. Ook zou er in de ministerraad ‘keer op keer’ zijn geklaagd over kritische Kamerleden zoals CDA’er Omtzigt. De tv-zender baseerde die conclusie op bronnen ‘die toegang hebben tot de notulen van de ministerraad’. De kabinetsformatie, die net weer op gang was gekomen en grotendeels draait om het thema vertrouwen, liep vast na de RTL-berichtgeving.

Rutte herhaalde vrijdag dat er volgens hem destijds ‘niets onoorbaars’ is gebeurd. Om dat te bewijzen zal hij de integrale notulen van de betreffende ministerraden openbaar maken. Die weergave is tot heden alleen ingezien door de leden van de ministerraad, het kabinet van de koning, enkele hoge ambtenaren en voorzitter Chris van Dam (CDA) en vicevoorzitter Attje Kuiken (PvdA) van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag. Zij lazen in 2019 precies welke minister wat had gezegd tijdens verscheidene ministerraden. De overige commissieleden lazen tot nu alleen de geanonimiseerde samenvatting.

Opvallend is dat Rutte nadrukkelijk bekendmaakt dat het kabinet beide versies van de notulen openbaart. Daardoor wordt mogelijk meer bekend over wie de bron is voor geweest voor het zeer gedetailleerde RTL-bericht. Op het lekken van notulen van de ministerraad staat maximaal één jaar celstraf.

Unaniem besluit

Rutte noemt het besluit om de betreffende notulen alsnog voor iedereen openbaar te maken ‘uitzonderlijk’, en gaat ervan uit dat het eenmalig zal zijn. Het besluit is unaniem door de ministerraad genomen, benadrukt hij. Het kabinet komt maandag ook met een uitgebreide brief waarin wordt gereageerd op de affaire.

Normaliter komen de notulen van de ministerraad pas na twintig jaar uit de spreekwoordelijke kluis en kunnen wetenschappers ermee aan de slag voor de geschiedschrijving. Gewone stervelingen, zoals Kamerleden en burgers, moeten volgens de regels vijf jaar langer wachten. Formeel hadden burgers dus pas in 2044 kunnen lezen of Rutte (VVD), Hoekstra (CDA), Kaag (D66) en andere bewindspersonen kritische Kamerleden zoals CDA’er Omtzigt in 2019 bewust hebben tegengewerkt.

PODCAST KOORTS

Keer op keer blijkt het vertrouwen tussen de Kamer en het demissionaire kabinet ernstig beschadigd. Wanneer ziet Rutte dat hij het probleem is geworden? Luister onze politieke podcast met columnist Sheila Sitalsing, hoofdredacteur Pieter Klok, chef politiek Raoul du Pré en presentator Gijs Groenteman.

Meer over