NIEUWSAanbesteding onderzeeërs

Kabinet laat drie scheepsbouwers strijden om order nieuwe onderzeeboten

Het kabinet laat drie bedrijven in de race om voor meer dan 2,5 miljard euro vier nieuwe onderzeeboten voor de marine te bouwen. Het besluit is een tegenvaller voor de Nederlandse scheepsbouwer Damen, die samen met het Zweedse Saab hoopte de order nu al binnen te slepen.

De Nederlandse onderzeeër Bruinvis voor de kust van Cadiz. Beeld Defensie / Maartje Roos
De Nederlandse onderzeeër Bruinvis voor de kust van Cadiz.Beeld Defensie / Maartje Roos

Naast Saab-Damen blijven ook het Franse Naval (dat samenwerkt met de Nederlandse baggeraar Koninklijke IHC) en het Duitse TKMS in de race. De twee laatste bedrijven hebben veel ervaring met de bouw van onderzeeboten. Omdat Damen, dat veel werk doet voor de marine, die expertise niet in huis heeft, zocht het de samenwerking met Saab.

De strijd om wie de onderzeeboten mag leveren is deels een botsing tussen industriële en strategische overwegingen: Naval ziet de bouw van Nederlandse onderzeeboten als onderdeel van de consolidering van de Europese defensie-industrie, en wel in Franse handen, zo klinkt het in de Tweede Kamer. De koppeling met IHC moet de pil vergulden. Op hun beurt beloven de Duitsers de onderzeeboot in Den Helder te gaan bouwen.

Vooral de VVD is voorstander van de Zweeds-Nederlandse combinatie, en wordt daarin gesteund door de marine. Zij zegt: een onderzeeboot is een strategisch middel, dat moet je zoveel mogelijk nationaal bouwen. De vrees bestaat dat bij een keus van een van de twee andere producenten de Nederlandse expertise op dit gebied verder zal opdrogen.

Beste prijs

Het kabinet verdedigt zijn besluit door te stellen dat op deze wijze Defensie in staat is ‘om verschillende aanbiedingen te vergelijken en zodoende de beste prijs-kwaliteitverhouding en gunstige contractvoorwaarden af te dwingen’. Staatssecretaris Barbara Visser (Defensie) benadrukt: ‘De Nederlandse marinebouwsector moet een zo goed mogelijke positie verkrijgen in de toeleveringsketens van buitenlandse werven.’

Toch lijkt het er voor sommige defensie-experts op dat vooral minister van Financiën Wopke Hoekstra zijn macht toont. Het beginsel ‘de beste boot voor de beste prijs’ lijkt voorrang te krijgen boven het belang van industriële kennis en kunde in Nederland. Dat Naval in de race blijft, valt in marinekringen ook niet goed omdat het Franse bedrijf eerder dit jaar, in een door België geleid verwervingsproces, ook al als overwinnaar uit de bus kwam bij de nieuwe order om de bouw van nieuwe mijnenjagers voor de Nederlandse en Belgische marine.

Meer over