Kabinet belandt in schiettent door referendum

Het lot van het correctief referendum doet denken aan Russische roulette. Ongeacht of het door de huidige Eerste Kamer of door de volgende wordt behandeld: het blijft spannend of de tweederde meerderheid wordt behaald....

Daarmee bevindt het kabinet zich in een wonderlijke schiettent en is zijn lot in handen van weifelende senatoren, op wier geestesgesteldheid op het beslissende moment nog geen peil valt te trekken.

Het heeft er alle schijn van dat er in ieder geval 45 voorstemmers zijn: de huidige PvdA-fractie met 14 leden, de zevenkoppige D66-fractie, GroenLinks met 4 leden, een SP'er, ouderen-senator Batenburg en van de VVD-fractie die 23 leden telt, zijn 18 senatoren voor.

De voorstanders moeten dan ook nog hopen dat op het moment suprême hun geestverwant Batenburg aanwezig is, want hij laat nogal eens verstek gaan.

Vaststaat dat er 24 gewisse tegenstanders zijn, 20 CDA'ers en vier van de kleine confessionele fracties.

De onzekere factor bestaat uit 5 liberale Eerste-Kamerleden en een onverwachte zesde senator. Want sinds maandag twijfelt de eenmansfractie Bierman, die door regionalen is gekozen.

Hij had al twijfels toen hij de eerste keer voorstemde, maar die zijn versterkt door de uitslag van de statenverkiezingen. Bierman laat zijn oren hangen naar de regionalen, die in de nieuwe Eerste Kamer zijn zetel moeten veiligstellen.

De vijf liberalen eê Bierman moeten alle zes worden platgewalst door de coalitie om nipt de tweederde meerderheid voor het referendum te halen.

Onduidelijk is hoe de verhoudingen in de nieuwe Eerste Kamer komen te liggen.

Het is mogelijk dat het referendum niet voor 1 juni wordt behandeld. Dan mag de nieuwe Eerste Kamer beslissen over het lot van het tweede kabinet-Kok.

De provinciale staten kiezen de senaat in mei. De meest waarschijnlijke uitslag is CDA 20 zetels, de kleine confessionelen 5, VVD 20, PvdA 15, GroenLinks 8, D66 4, SP 2 en een voor de Regionalen.

In de nieuwe Eerste Kamer kan de paarse coalitie voor het correctief referendum rekenen op 46 Eerste-Kamerleden: 17 VVD-senatoren, 15 PvdA'ers, 8 GroenLinksers 4 D66'ers en 2 SP'ers. Zeker is dat de tegenstanders bestaat uit een groep van 25, de verzamelde grote en kleine confessionele partijen.

De onzekere groep bestaat uit vier senatoren: de regionaal Bierman en drie VVD'ers. Want van de huidige vijf tegenstemmers verdwijnen er twee. Nog niet zeker is of er in de volgende VVD-fractie nieuwe tegenstanders van het referendum opduiken.

De precieze uitslag van de Eerste-Kamerverkiezingen door de provinciale staten is mede afhankelijk van de vraag of politieke partijen lijstverbindingen aangaan om restzetels binnen te slepen. Volslagen duister is of de drie statenleden van Nederland Mobiel hun stem aan de VVD geven. En welke partij de zes statenleden van de ouderenpartijen steunen is ook onduidelijk.

Aanstaande zaterdag kunnen voorstanders van het referendum in de VVD de tegenstander Van Graafeiland van de lijst wippen. Hij staat verkiesbaar vijftiende, maar voor die plek zijn nog vijf belangstellenden. Zo kan Van Graafeiland zakken naar een onverkiesbare 21ste plek.

Meer over