Juan Carlos ook na troonsafstand onschendbaar door nieuwe wet

Koning Juan Carlos I, die vorige maand aftrad als staatshoofd van Spanje, hoeft zich geen zorgen te maken over zijn verloren onschendbaarheid. Donderdag stemde de conservatieve regeringspartij in de Spaanse Senaat in met een wet die mogelijke vervolging of andere juridische aansprakelijkheid van de koning definitief uitsluit.

MADRID - Het was 'redelijk, eerlijk en zinnig' dat de koning deze bescherming geniet, vond premier Rajoy. Alleen het Spaanse Hooggerechtshof kan zich nog buigen over een uitzonderlijke vervolging van de vorst.

De regeling heeft onmiddellijk gevolgen. Twee veronderstelde bastaardkinderen van Juan Carlos kunnen hun rechtszaken tegen de vroegere koning wel vergeten. Maar de maatregel heeft wel een debat aangezwengeld over de kaste van tienduizend hoogwaardigheidsbekleders die in Spanje kunnen rekenen op speciale bescherming tegen mogelijke vervolging.

Na zijn aftreden vorige maand werd Spanje verrast doordat de koning plotseling zijn speciale juridische bescherming bleek te zijn kwijtgeraakt. Een 57-jarige kelner uit Catalonië en een vrouw van Belgische nationaliteit leken plotseling aanzienlijk meer kans te maken met rechtszaken waarin zij erkenning eisten dat de Spaanse vorst hun vader is.

De talrijke buitenechtelijke escapades van de koning zijn een publiek geheim waar Spanje niet van wakker ligt. Maar een stroom aan rechtszaken rond zijn vermeende ouderschap was geen aantrekkelijk vooruitzicht, zo vond men in regeringskring. De monarchie heeft het al aardig te verduren met de lopende rechtszaak tegen de van oplichting verdachte schoonzoon van Juan Carlos en wellicht ook zijn dochter.

Dat koninklijke onschendbaarheid ook bij pensionering praktisch wordt voortgezet, wekte vooral in linkse en republikeinse kring in Spanje ergernis. Uitgerekend de nieuwe koning Filips VI had bij zijn aantreden beloofd dat de monarchie voortaan transparant zou worden. Het is ongrondwettelijk de 'burger' Juan Carlos een andere behandeling te gunnen dan de rest, zo verwoordde de leider van het linkse blok Cayo Lara het ongenoegen.

Het debat breidde zich snel uit. Naar schatting tienduizend politici, rechters en andere autoriteiten genieten volgens de Spaanse wet tijdens hun ambtsperiode een vergelijkbare rechtsbescherming. Een recordaantal in Europa.

De afgelopen maanden werd het geduld van de Spanjaarden in korte tijd al danig op proef gesteld. De prominente conservatieve politica Esperanza Aguirre parkeerde haar auto op de busbaan midden in de hoofdstedelijke Gran Vía om even geld te pinnen en reed vervolgens bijna een agent omver. Anders dan gewone stervelingen werd de voormalige presidente van de Madrileense regio ongemoeid gelaten.

Een rechter van het Hooggerechtshof die korte tijd later stomdronken en zonder helm van zijn motor werd geplukt, bleef op zijn post. Kranten maakten melding van een beschonken rijpartij waarbij de zoon van minister van justitie Gallardon met zijn auto de ouderlijke parkeergarage in was gevlucht.

De indrukwekkende reeks van recente corruptieschandalen heeft de algemene stemming over de vervolging van autoriteiten (en het gebrek daaraan) er niet milder op gemaakt. In regeringskring wordt nu nagedacht om het aantal onschendbare autoriteiten in te perken. Het is nog onduidelijk wie straks buiten de boot zullen vallen. Niet in de laatste plaats wegens de lopende gerechtelijke vervolging van Luis Bárcenas, de voormalige penningmeester van de regeringspartij en vertrouwensman van de huidige premier Rajoy.

undefined

Meer over