José Manuel Barroso: niet vlammend, wel geschikt voor Europa

Commissievoorzitter..

STRAATSBURG Opgelucht haalt José Manuel Barroso woensdagmiddag adem. Een ruime meerderheid van het Europees Parlement (382 stemmen voor, 219 tegen) heeft hem een tweede termijn als voorzitter van de Europese Commissie gegund. Dat eurosceptische partijen de doorslag gaven, glijdt van hem af. Is Barroso inderdaad de juiste man om de nieuwe Commissie de komende vijf jaar te leiden?

Praktisch gesproken zeker, want er was geen andere kandidaat. Barroso verzekerde zich in juni van de steun van alle 27 Europese regeringsleiders, politici met totaal verschillende politieke achtergronden. Het harde en op de persoon gespeelde verzet tegen zijn kandidatuur van de sociaaldemocraten in het Europees Parlement, kreeg langzamerhand belachelijke trekken. Zij kwamen namelijk nooit met een ander op de proppen. PvdA-staatssecretaris Frans Timmermans (Europese Zaken) noemde het ‘absurdistisch’ dat zijn partijgenoten zo van leer trokken tegen Barroso, terwijl ze geen alternatief boden.

De Groenen speelden het slimmer. Ook zij keerden zich tegen Barroso, maar brachten tenminste een kandidaat in: Chris Patten, een Britse conservatief en oud-eurocommissaris. Publicitair handig gespeeld, maar Patten is nooit benaderd door de Groenen.

Barroso’s geschiktheid hangt ook af van het oordeel over wat hij de afgelopen vijf jaar heeft bereikt. Aanvankelijk verlamd door drie keer néé tegen de Europese Verdragen (Nederland, Frankrijk, Ierland), toonde Barroso de laatste twee jaar meer daadkracht. Hij lanceerde een ambitieus klimaatplan, nam het initiatief voor het economisch herstelplan, alsook voor scherper toezicht op grote banken. Daarnaast zwichtte hij niet voor druk om eurocommissaris Neelie Kroes aan banden te leggen in haar strijd tegen illegale staatssteun.

Niet erg vlammend dus, maar het is onwaarschijnlijk dat een andere voorzitter meer had bereikt.

Zijn begin deze maand gepresenteerde toekomstvisie overtuigde niet, zijn verdediging van die plannen in het parlement wel. Voor het eerst in lange tijd toonde Barroso vechtlust en ambitie waardoor hij de liberalen achter zich kreeg. Ook bij de Groenen werd gemompeld dat Barroso zich excellent verweerde. Hij dreef hun leider Daniel Cohn-Bendit in de hoek, en dat is maar enkelen gegeven.

De komende maanden moet Barroso zijn nieuwe team samenstellen. Het zijn de lidstaten die de kandidaat-commissarissen aanwijzen, Barroso moet roeien met de riemen die hij krijgt. Soms is dat hardhout, soms brandhout. De verdeling van de poppetjes over de portefeuilles is diplomatiek kunstrijden. Barroso heeft, als eerste voorzitter van een Commissie met 27 leden, laten zien dat hij die sport redelijk beheerst.

De macht van een Commissievoorzitter is hoe dan ook beperkt. Gevangen tussen de verlangens van de regeringsleiders (minder Europa) en het parlement (meer Europa), moet hij voortdurend het midden houden. Middelmatige voorzitters (Santer, Prodi, Barroso) zijn daarom de regel, Delors was de uitzondering.

Voordeel van Barroso is dat zijn tweede termijn ook zijn laatste is. Hij heeft dus niets meer te verliezen en kent het klappen van de zweep. Hij belooft die autoriteit te gebruiken. Al met al een geschikte man voor deze plek.

PAGINA 11: Commentaar

Meer over